Sau khi mất tiền vì đầu tư trực tuyến, người bị hại có nguy cơ tiếp tục sập bẫy những kẻ giả danh luật sư, hứa thu hồi tài sản để chiếm đoạt thêm tiền.
Mất tiền vì tin vào một cơ hội đầu tư, rồi tiếp tục bị lừa khi tìm cách thu hồi tài sản. Thủ đoạn này được Công an TP Cần Thơ cảnh báo trong quá trình điều tra đường dây lừa đảo đầu tư vàng trên không gian mạng. Đáng chú ý, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa luật sư để tiếp cận chính những người từng bị chiếm đoạt tiền.
Theo Công an TP Cần Thơ, các đối tượng sử dụng ứng dụng Phantom để lôi kéo người tham gia đầu tư vàng với lời hứa sinh lời cao. Ban đầu, chúng cho phép rút một khoản tiền nhằm tạo lòng tin, sau đó khuyến khích nạn nhân đầu tư số tiền lớn hơn. Khi người tham gia muốn rút vốn, các đối tượng đưa ra những yêu cầu nộp phí, xác minh tài khoản hoặc hoàn tất điều kiện giao dịch.
Sau khi nạn nhân phát hiện bị lừa, các đối tượng tiếp tục bố trí người giả danh luật sư, giới thiệu có khả năng hỗ trợ thu hồi tài sản rồi yêu cầu chuyển thêm tiền. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Cần Thơ đã khởi tố 24 bị can liên quan đến đường dây, bước đầu xác định 4 bị hại với tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 26,5 tỷ đồng.
Điều đáng lo ngại là thủ đoạn không dừng ở việc dụ dỗ đầu tư. Khi nạn nhân hoang mang, tiếc của và nóng lòng lấy lại tiền, lời hứa hỗ trợ pháp lý trở thành một chiếc bẫy mới. Nếu lần đầu người bị hại tin vào lợi nhuận, lần sau họ lại đặt hy vọng vào khả năng thu hồi tài sản.
Danh nghĩa luật sư có thể khiến những lời mời chào trở nên đáng tin hơn. Các đối tượng có thể viện dẫn việc truy tìm dòng tiền, phong tỏa tài khoản, yêu cầu nộp phí xác minh hoặc phí dịch vụ. Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng thuật ngữ pháp lý hay đưa ra một quy trình xử lý có vẻ chuyên nghiệp là có thẩm quyền và năng lực thực hiện.
Bình luận về vấn đề này, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng, thủ đoạn giả danh người hành nghề luật đánh vào tâm lý dễ tổn thương của người đã mất tài sản. Khi mong muốn thu hồi tiền trở nên cấp bách, người bị hại có thể bỏ qua việc kiểm tra danh tính và căn cứ pháp lý của lời đề nghị hỗ trợ.
Theo luật sư, người bị hại có quyền tìm đến luật sư để được tư vấn, hỗ trợ chuẩn bị đơn tố giác, tập hợp chứng cứ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. Nhưng hoạt động dịch vụ pháp lý phải được phân biệt với những lời quảng cáo có thể can thiệp vào quá trình tố tụng hoặc bảo đảm kết quả thu hồi tiền.
“Luật sư có thể tư vấn, hỗ trợ người bị hại thực hiện các thủ tục pháp lý để bảo vệ quyền lợi, nhưng không thể cam kết chắc chắn thu hồi được tài sản. Những lời hứa lấy lại toàn bộ số tiền trong thời gian ngắn, nhất là khi chưa xác minh được đối tượng và dòng tiền, là dấu hiệu người dân cần đặc biệt cảnh giác”, Luật sư Tạ Anh Tuấn phân tích.
Luật sư không có thẩm quyền tự mình phong tỏa tài khoản ngân hàng, cưỡng chế thu hồi tài sản hay quyết định việc hoàn trả tiền trong vụ án hình sự. Việc áp dụng các biện pháp tố tụng và xử lý tài sản thuộc thẩm quyền của cơ quan có trách nhiệm theo quy định pháp luật. Khả năng thu hồi tiền còn phụ thuộc vào việc xác định đối tượng chiếm đoạt, truy tìm dòng tiền và tài sản còn có thể xử lý.
Một ranh giới cần làm rõ là thu phí dịch vụ pháp lý không đồng nghĩa với lừa đảo. Luật sư và tổ chức hành nghề luật sư có thể thỏa thuận thù lao, chi phí với khách hàng theo quy định. Dấu hiệu đáng ngờ nằm ở hành vi mạo danh, cung cấp thông tin gian dối hoặc đưa ra cam kết không có căn cứ nhằm khiến người bị hại giao tiền.
Dưới góc độ hình sự, Luật sư Tạ Anh Tuấn nhận định, nếu đủ căn cứ chứng minh việc dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, hành vi có thể bị xem xét về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Tội danh và trách nhiệm của từng người phải được xác định trên cơ sở chứng cứ và kết quả giải quyết vụ án, không thể suy đoán chỉ từ lời quảng cáo dịch vụ.
Để tránh bị lừa lần thứ hai, người bị hại cần xác minh danh tính, tư cách hành nghề của người tự nhận là luật sư, kiểm tra thông tin tổ chức hành nghề và làm rõ phạm vi công việc, thù lao, phương thức thanh toán. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin bảo mật tài khoản cho người tự xưng có khả năng thu hồi tiền.
Khi phát hiện dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản, cần sớm trình báo cơ quan công an, lưu giữ lịch sử chuyển khoản, tin nhắn, số điện thoại và các thông tin liên quan; đồng thời liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ xử lý giao dịch nghi vấn. Việc liên hệ ngân hàng không đồng nghĩa chắc chắn có thể lấy lại khoản tiền đã chuyển.
“Điều người bị hại cần làm trước tiên là trình báo cơ quan công an, cung cấp đầy đủ chứng cứ và tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ những tổ chức hành nghề hợp pháp. Đừng để tâm lý nóng lòng lấy lại tài sản trở thành cơ hội cho kẻ gian tiếp tục chiếm đoạt tiền”, Luật sư Tạ Anh Tuấn khuyến cáo.
