Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác tổ chức thi hành pháp luật tại Hưng Yên đã có sự chuyển mình mạnh mẽ sau một năm vận hành mô hình chính quyền hai cấp.
Phóng viên đã có cuộc trò chuyện với ông Trần Hữu Nam – Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên về hành trình đổi mới, vai trò "lưới lọc" thể chế và động lực thúc đẩy môi trường đầu tư; những nỗ lực giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp, tạo một hành lang pháp lý thống nhất, thông suốt, thúc đẩy tinh thần thượng tôn pháp luật vững chắc, đột phá trong kỷ nguyên mới.
- Xin ông chia sẻ về những kết quả nổi bật nhất ngành Tư pháp Hưng Yên trong công tác cải cách thể chế nhằm tạo ra một hành lang pháp lý thống nhất, thông suốt cho tỉnh?
Có thể nói, giai đoạn sau sáp nhập là một "thử lửa" đối với toàn ngành Tư pháp Hưng Yên. Thách thức lớn nhất và mang tính sống còn khi hợp nhất địa giới hành chính chính là làm sao để thống nhất được hai hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) vốn có nhiều điểm khác biệt, nhằm tránh sự xung đột, chồng chéo trong quản lý điều hành và áp dụng pháp luật.
Ý thức được trọng trách đó, ngay từ 01/7/2025, Sở Tư pháp đã chủ động đóng vai trò nòng cốt, dồn toàn bộ nguồn lực chuyên môn để chủ trì rà soát tổng thể 1.231 văn bản QPPL của HĐND, UBND tỉnh Thái Bình và tỉnh Hưng Yên cũ. Đây là một chiến dịch rà soát quy mô lớn, đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và chuẩn xác tuyệt đối.
Trong dòng chảy đó, Sở Tư pháp đã tham gia ý kiến đối với gần 700 dự thảo văn bản của Trung ương và địa phương. Trên cơ sở đó, HĐND và UBND tỉnh đã ban hành 233 văn bản QPPL mới đảm bảo tuân thủ tuyệt đối về trình tự, thủ tục và tính hợp pháp và đã được cập nhật ngay lập tức lên Cơ sở dữ liệu quốc gia. Việc tạo lập thành công một hành lang pháp lý thống nhất, chỉ sau 1 năm sáp nhập chính là nền tảng cốt lõi để bộ máy chính quyền hai cấp vận hành trơn tru, hiệu quả.
06 tháng đầu năm 2026, Sở Tư pháp đã tổ chức tham gia ý kiến đối với 260 dự thảo văn bản do các cơ quan, đơn vị ở Trung ương và địa phương gửi lấy ý kiến. Tiếp tục duy trì Chuyên mục “Tư vấn pháp luật” trực tiếp trên sóng phát thanh của tỉnh.
Để nâng cao hiệu quả hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Sở Tư pháp đã xây dựng, trình UBND tỉnh phê duyệt Đề án "Xây dựng và tổ chức hoạt động của mạng lưới tư vấn viên pháp luật hỗ trợ pháp lý cho DNNVV trên địa bàn tỉnh Hưng Yên"; xây dựng tài liệu Hỏi - đáp pháp luật về hỗ trợ pháp lý cho DNNVV.
Sở Tư pháp đã ban hành Kế hoạch số 29/KH-STP ngày 26/5/2026 về triển khai thực hiện Đề án 01 về nội dung mô hình “Chính quyền đồng hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp” trong lĩnh vực hộ tịch, hướng tới mục tiêu tất cả các sự kiện hộ tịch đều được thực hiện trên môi trường điện tử.
Tăng cường khai thác cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được số hoá tích hợp trên cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử theo danh mục Quyết định số 3458/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp để khai thác, sử dụng dữ liệu hộ tịch thay thế giấy tờ trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC).
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và quản lý hộ tịch và triển khai Đề án Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử; tình hình triển khai thực hiện số hóa Sổ hộ tịch; đăng ký hộ tịch trực tuyến tại địa phương được quan tâm thực hiện.
- Một trong những mục tiêu lớn của Hưng Yên khi tinh gọn bộ máy là tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Ngành Tư pháp đã hiện thực hóa mục tiêu này như thế nào thưa ông?
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác thi hành pháp luật không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra tính hợp pháp mà phải hướng mạnh mẽ đến tính hiệu quả và tinh thần phục vụ. Tại Hưng Yên, chúng tôi xác định pháp luật phải đồng hành cùng sự phát triển kinh tế, trực tiếp giảm gánh nặng chi phí tuân thủ (Chỉ số B1) cho doanh nghiệp và người dân khi thực hiện các TTHC, giấy phép.
Sở Tư pháp đã có những hành động cụ thể, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm qua ba trụ cột:
Thể chế hóa các Nghị quyết chiến lược của Trung ương: Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật - coi đây là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế. Sở Tư pháp đã nhanh chóng tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 432-KH/TU nhằm phân công trách nhiệm, lộ trình rõ ràng cho từng đơn vị. Chúng tôi cũng gắn kết nội dung này với Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, tạo sự đồng thuận xã hội cao, biến tinh thần thượng tôn pháp luật thành động lực cải thiện môi trường đầu tư.
Đột phá mạnh mẽ trong cải cách TTHC: Hiện nay, Sở Tư pháp đang quản lý 208 TTHC, trong đó có 152 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết trực tiếp. Kết quả giải quyết hồ sơ tính đến nay phản ánh rõ nét tinh thần tốc lực: Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức gần như tuyệt đối, chiếm gần 98% (169/172 hồ sơ). Đặc biệt, có tới 132/172 hồ sơ được giải quyết trước hạn.
Thực hiện mô hình "3 đột phá trọng tâm" tại cơ sở: Đầu năm 2026, Sở Tư pháp đã ban hành Đề án triển khai thực hiện 3 đột phá trọng tâm: Tạo đột phá trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; trợ giúp pháp lý và hoạt động bổ trợ tư pháp.
Bên cạnh đó, Sở Tư pháp và Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Hưng Yên đã ký kết Chương trình phối hợp về tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trẻ và thanh niên khởi nghiệp sáng tạo. Trọng tâm là công tác phổ biến pháp luật, tư vấn pháp lý, hỗ trợ TTHC và tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp trẻ và thanh niên góp phần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh.
- Ông có những kiến nghị, đề xuất gì gửi tới Bộ Tư pháp và các cơ quan Trung ương để tiếp tục hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn tới?
Sau 1 năm Hưng Yên vận hành mô hình chính quyền hai cấp trong lĩnh vực tư pháp, từ thực tiễn có những vướng mắc phát sinh, thay mặt ngành Tư pháp địa phương, tôi đã đưa ra các kiến nghị và đề xuất trọng tâm tập trung vào các vấn đề lớn sau:
Thứ nhất, về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế: đề xuất Bộ Tư pháp sớm có các chỉ đạo, giải pháp mang tính tổng thể, căn cơ nhằm tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc liên ngành trong công tác hành chính tư pháp, thi hành án dân sự và bổ trợ tư pháp. Đặc biệt, cần tăng cường hơn nữa cơ chế phối hợp dọc giữa Trung ương và địa phương để triển khai một cuộc tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL trên phạm vi toàn quốc, loại bỏ tận gốc các quy định xung đột giữa các luật chuyên ngành.
Thứ hai, đề nghị Trung ương đẩy mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và điều kiện kinh doanh thực chất theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW của Bộ Chính trị. Cần mạnh dạn phân cấp, phân quyền nhiều hơn nữa cho cơ sở để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ ba, về chuyển đổi số: Công nghệ chính là "chìa khóa" để hiện đại hóa ngành Tư pháp. Hiện tại, Hưng Yên đã phổ cập 100% thư điện tử công vụ, ứng dụng phần mềm quản lý xử lý vi phạm hành chính đến cấp xã và đang triển khai xây dựng các phần mềm: (1) phần mềm cơ sở dữ liệu về hòa giải ở cơ sở và áp dụng AI trong tra cứu và tư vấn hòa giải ở cơ sở; (2) Phần mềm cơ sở dữ liệu Vi bằng trên địa bàn tỉnh; (3) Xây dựng Trung tâm dữ liệu số ngành Tư pháp Hưng Yên.
Tuy nhiên, để tạo sự đồng bộ, chúng tôi đề xuất Bộ Tư pháp hoàn thiện kiến trúc tổng thể chuyển đổi số của ngành Tư pháp theo hướng thống nhất trên phạm vi toàn quốc; hoàn thiện các cơ sở dữ liệu dùng chung, liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia khác; hoàn thiện các phần mềm nghiệp vụ thống nhất từ Trung ương đến địa phương, tránh tình trạng đầu tư phân tán, thiếu kết nối. Đồng thời, nghiên cứu ban hành cơ chế, tiêu chuẩn kỹ thuật và tăng cường hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động tư pháp, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
- Trân trọng cảm ơn ông!
