Người Việt tái định hình du lịch bền vững

Báo cáo Du lịch Bền vững thường niên lần thứ 11 vừa được Booking.com, một trong những nền tảng đặt dịch vụ du lịch trực tuyến lớn nhất thế giới, công bố đã phác họa một bức tranh đầy thuyết phục.

Theo đó, với 96% du khách Việt thuộc mọi thế hệ khẳng định tính bền vững là mục tiêu quan trọng. Nhưng điều đáng nói không nằm ở nhận thức, mà ở cách họ biến những giá trị đó thành hành động cụ thể, đặc biệt khi đối mặt với thực tế khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.

Trên thực tế, bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đang trên đà phục hồi ngoạn mục càng khiến xu hướng này thêm ý nghĩa. Năm 2025, Việt Nam đón xấp xỉ 18 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 130 triệu lượt khách nội địa, tổng thu ước chạm mốc 840 nghìn tỷ đồng. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026 với kỳ vọng đón 22 triệu lượt khách quốc tế.

Thế nhưng, tăng trưởng nóng luôn song hành với áp lực lên môi trường và hạ tầng. Chính trong giai đoạn nhạy cảm này, kết quả khảo sát từ 32.500 du khách tại 35 thị trường, bao gồm cả Việt Nam, cho thấy người Việt Nam đang đi trước một bước trong việc đòi hỏi và thực hành du lịch có trách nhiệm.

Theo khảo sát của Booking.com, ý định du lịch bền vững trong 12 tháng tới đang ở mức áp đảo, với 91% thế hệ Gen X, 94% Millennials và 88% Gen Z bày tỏ mong muốn này. Sự đồng thuận xuyên thế hệ đó đang dần lấp đầy khoảng cách giữa nói và làm. Các hành vi cụ thể đã xuất hiện với tần suất đáng khích lệ. Hơn một nửa du khách Millennials (58%) và Gen Z (53%) chủ động giảm thiểu rác thải bằng cách tái chế, hạn chế đồ nhựa dùng một lần. Gần một nửa số du khách ở mỗi nhóm tuổi, với 45% Gen X, 48% Millennials, 43% Gen Z, thực hành tiết kiệm năng lượng như tắt điều hòa, đèn điện khi rời phòng. Những con số này phản ánh một sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng du lịch, nơi tính bền vững len lỏi vào từng quyết định nhỏ nhất.

Không dừng ở đó, du khách Việt còn chủ động kiến tạo giá trị tích cực cho điểm đến. Báo cáo ghi nhận 47% Gen Z và 42% Millennials từng tham gia các tour du lịch tìm hiểu văn hóa bản địa, trong khi 40% Gen Z và 38% Millennials tham gia hoạt động bảo vệ hệ sinh thái. Việc ưu tiên ẩm thực địa phương theo mùa được 48% Millennials và 44% Gen Z lựa chọn, cho thấy sự dịch chuyển từ du lịch tiêu thụ thụ động sang du lịch trải nghiệm có cam kết. Ngay cả thói quen đơn giản như mang bình nước cá nhân cũng được hơn 40% thế hệ trẻ duy trì, một tín hiệu cho thấy ý thức “xanh” đã trở thành phản xạ tự nhiên.

Nhận định về làn sóng chuyển dịch này, ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia của Booking.com tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng du khách Việt ở mọi thế hệ đang tìm ra những phương pháp rất ý nghĩa để tối ưu hóa tính bền vững trong mỗi chuyến đi. Sự chủ động thích ứng này, từ việc thay đổi kế hoạch du lịch để phù hợp với biến đổi khí hậu đến việc lựa chọn các phương tiện giao thông công cộng hoặc xe điện, đang tạo ra những tín hiệu vô cùng lạc quan cho toàn ngành.

Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia du lịch trong nước cũng khẳng định rằng đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp lữ hành và lưu trú thực hiện cuộc canh tân toàn diện. Các mô hình du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp và du lịch tái tạo không còn là phân khúc ngách mà đang dần tiến vào vị trí trung tâm của thị trường. Những doanh nghiệp chậm chân trong việc “xanh hóa” quy trình vận hành chắc chắn sẽ bị đào thải khi thế hệ khách hàng mới nắm quyền quyết định chi tiêu.

Để duy trì và phát triển xu hướng này một cách lành mạnh, sự nỗ lực của riêng du khách là chưa đủ. Ngành du lịch Việt Nam cần một chiến lược đồng bộ từ cấp quản lý vĩ mô đến các đơn vị kinh doanh trực tiếp. Việc xây dựng hệ thống chứng nhận xanh uy tín, phát triển hạ tầng giao thông thân thiện với môi trường và nâng cao nhận thức cho cộng đồng làm du lịch bản địa là những bước đi mang tính sống còn.

Nhìn chung, du lịch bền vững không phải là một điểm đến cố định, mà là một hành trình liên tục của sự thấu hiểu và chia sẻ rủi ro cùng hành tinh. Khi người dân Việt Nam, từ thế hệ trẻ đến trung niên, đều sẵn sàng hành động ý thức, tương lai của ngành công nghiệp “không khói” đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.