Thu ngân sách nhà nước từ đầu năm đến nay đã vượt xa chi tiêu, tạo dư địa sử dụng biện pháp kích thích tài khóa phối hợp ổn định lãi suất, tăng hỗ trợ kinh tế.
Dữ liệu kinh tế quý I/2026 ghi nhận khả năng phục hồi tốt của nền kinh tế với tăng trưởng GDP đạt 7,83%. Các biện pháp kích thích tài khóa mong đợi tiếp tục được Chính phủ tiếp tục thúc đẩy để hỗ trợ hộ gia đình và doanh nghiệp.
Các ngành dịch vụ phục hồi tốt hơn trong quý I bao gồm thông tin truyền thông, các hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ, giáo dục, y tế và thương mại bán buôn/bán lẻ.
Lạm phát CPI tăng vọt lên mức cao nhất trong 3 năm (+4,7%) vào tháng 3 do giá nhiên liệu tăng vọt, phần nào được bù đắp bởi lạm phát thực phẩm thấp hơn.
Tăng trưởng xuất khẩu (+20%) vẫn mạnh mẽ trong tháng 3 nhờ vào hàng điện tử nhưng bị vượt xa bởi nhập khẩu (+27,8%), dẫn đến tháng thâm hụt thương mại thứ tư liên tiếp. Tăng trưởng sản xuất công nghiệp chậm lại xuống +6,9% trong tháng 3, một dấu hiệu của sự thận trọng.
Đáng chú ý, PMI sản xuất tháng 3 ghi nhận chi phí đầu vào và giá xuất xưởng tăng mạnh nhất trong gần 15 năm, phản ánh tác động của chi phí vận tải và nguyên liệu tăng, trong khi đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm.
Tăng trưởng doanh số bán lẻ tăng lên 12% trong tháng 3 nhờ doanh số bán xăng dầu cao hơn và doanh thu khách sạn phục hồi. Tăng trưởng khách du lịch nước ngoài chậm lại đáng kể xuống +1,3% trong tháng 3 từ +18% trong tháng 1-2, nhưng có khả năng sẽ phục hồi.
Những gián đoạn chuỗi cung ứng từ nguồn cung nhiên liệu và nguyên liệu thô bị thắt chặt mang đến những rủi ro cho các ngành sản xuất. Ví dụ như bao bì nhựa hoặc linh kiện nhựa có thể gây tổn hại đến sản xuất và xuất khẩu. Giá vận chuyển cao và nguồn cung nhiên liệu bị thắt chặt có thể gây ra những rắc rối trong chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp có thể trì hoãn đầu tư do sự không chắc chắn về an ninh chuỗi cung ứng và quyết định theo Mục 301 của Hoa Kỳ sắp tới vào tháng 7.
Ngành vận tải đã bị ảnh hưởng nặng nề với việc cắt giảm công suất chuyến bay. Chi phí phân bón và vật liệu xây dựng cao có thể có tác động trễ đối với nông nghiệp và xây dựng...
Trong bối cảnh như vậy, áp lực tỷ giá đã góp phần làm lãi suất tăng cao, điều này có thể làm suy yếu nhu cầu tín dụng. Tăng trưởng tín dụng so với cuối tháng 12 (+2,15% tính đến ngày 24 tháng 3 so với +2,3% một năm trước) và tăng trưởng tiền gửi so với cuối tháng 12 (+0,4% so với +1,2% một năm trước) đều ở mức thấp trong bối cảnh lãi suất leo thang.
Chúng tôi cho rằng các hộ gia đình có khả năng sẽ cắt giảm chi tiêu trong bối cảnh lạm phát gia tăng, kinh tế không chắc chắn và chính sách làm việc tại nhà một phần.
Chính phủ có khả năng sẽ tiếp tục can thiệp bằng các biện pháp kích thích tài khóa có mục tiêu để hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp. Chính phủ đã duy trì mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số. Hơn thế, dư địa cho chính sách tài khóa còn rộng.
Các biện pháp hỗ trợ được triển khai cho đến nay chủ yếu tập trung vào việc ổn định giá nhiên liệu, bao gồm cắt giảm thuế (loại bỏ thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường và thuế nguyên liệu thô hóa dầu), sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu và phân bổ nhiên liệu (khuyến khích làm việc tại nhà, sử dụng phương tiện công cộng, khả năng cắt giảm chuyến bay).
Theo ghi nhận từ Cục Thống kê, tăng trưởng ngân sách nhà nước từ đầu năm đến nay đã vượt tiến độ ở mức 32,8% dự báo hàng năm, với các khoản thu tăng +11,4% so với một năm trước trong quý 1 năm 2026. Tổng thu ngân sách nhà nước ở quy mô 219,3 nghìn tỷ VND đã vượt chi tiêu (207,5 nghìn tỷ VND) trong tháng 3 mặc dù có đợt ban đầu của các biện pháp hỗ trợ.
Tính từ đầu năm đến nay, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 829,4 nghìn tỷ VND (31,5 tỷ USD) đã vượt tổng chi tiêu là 530,1 nghìn tỷ VND (20,1 tỷ USD; +23,1% so với cùng kỳ), tạo ra một số dư địa tài khóa để triển khai các biện pháp hỗ trợ bổ sung.
Bên cạnh đó, chúng tôi kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lãi suất điều hành trong năm 2026. Các nhà lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước gần đây đã báo hiệu rằng ngân hàng trung ương sẽ duy trì chính sách lãi suất "linh hoạt và hỗ trợ" trong phần còn lại của năm, tập trung vào hỗ trợ thanh khoản và ổn định chi phí đi vay để duy trì tăng trưởng kinh tế.
