Thị trường xe máy toàn cầu lập kỷ lục doanh số, trong khi Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét.
Bất chấp những bất ổn kéo dài của kinh tế toàn cầu, thị trường xe máy vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định và thậm chí thiết lập kỷ lục mới về doanh số trong năm 2025. Theo dữ liệu từ MotorCycles Data, tổng lượng xe máy tiêu thụ trên toàn thế giới đạt 65,2 triệu chiếc, tăng 4,7% so với năm trước, trong đó có gần 10 triệu xe máy điện. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận, phản ánh nhu cầu di chuyển cá nhân bằng phương tiện hai bánh vẫn đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển.
So với giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, thị trường xe máy toàn cầu đã phục hồi rõ rệt với mức tăng gần 15 triệu xe so với năm 2020. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các khu vực như Ấn Độ, Mỹ Latinh và ASEAN - nơi tốc độ đô thị hóa nhanh, thu nhập người dân cải thiện và nhu cầu về phương tiện di chuyển giá rẻ ngày càng lớn. Trong đó, Ấn Độ tiếp tục giữ vị trí thị trường xe máy lớn nhất thế giới với mức tăng trưởng ổn định, còn Mỹ Latinh nổi lên là khu vực tăng trưởng nhanh nhất với mức tăng hơn 20%.
Ở chiều ngược lại, các thị trường phát triển lại cho thấy dấu hiệu chững lại. Doanh số xe máy tại châu Âu sụt giảm mạnh, trong khi một số quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc cũng ghi nhận mức giảm. Điều này cho thấy xe máy đang dần bão hòa tại những thị trường có hạ tầng giao thông hoàn thiện, trong khi vẫn giữ vai trò thiết yếu tại các quốc gia đang phát triển.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam không nằm ngoài xu hướng chung khi thị trường xe máy năm 2025 được xem là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Sau thời gian trầm lắng hậu Covid-19, sức mua bắt đầu phục hồi, nhưng không còn quay lại mô hình tăng trưởng cũ dựa vào xe xăng. Thay vào đó, xu hướng điện hóa dần trở thành yếu tố chi phối, làm thay đổi cấu trúc cạnh tranh trên thị trường.
Một trong những dấu mốc đáng chú ý là việc nhiều hãng xe đồng loạt tham gia và mở rộng danh mục sản phẩm xe máy điện, từ các thương hiệu truyền thống đến những doanh nghiệp mới. Điều này cho thấy xe điện không còn là xu hướng thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn phát triển thực chất. Song song đó, các doanh nghiệp như VinFast, Selex Motors hay Yadea đang đẩy mạnh đầu tư vào cả sản phẩm lẫn hạ tầng, góp phần khiến cuộc cạnh tranh trên thị trường ngày càng trở nên sôi động và đa chiều hơn.
Sự dịch chuyển này cũng tạo áp lực lớn lên phân khúc xe máy xăng. Nhiều mẫu xe ghi nhận mức giảm giá sâu do tồn kho tăng, phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Người mua ngày càng quan tâm hơn đến chi phí vận hành và hiệu quả sử dụng lâu dài, thay vì chỉ tập trung vào giá mua ban đầu như trước.
Bước sang năm 2026, thị trường xe máy Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục quá trình chuyển đổi với hai xu hướng song song. Xe máy xăng vẫn giữ vai trò nhất định, đặc biệt ở khu vực nông thôn hoặc nhu cầu di chuyển đường dài, nơi hạ tầng nhiên liệu vẫn chiếm ưu thế. Tuy nhiên, phân khúc này nhiều khả năng sẽ chuyển sang trạng thái ổn định hoặc suy giảm nhẹ, thay vì tăng trưởng mạnh như trước.
Ngược lại, xe máy điện được kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn bùng nổ thực sự khi các rào cản về công nghệ, chi phí và tâm lý người dùng dần được tháo gỡ. Đáng chú ý, cạnh tranh trên thị trường không còn dừng lại ở sản phẩm mà đang chuyển sang hệ sinh thái năng lượng. Các mô hình trạm sạc, đổi pin hay cho thuê pin được triển khai ngày càng rộng, hướng đến nhóm người dùng có nhu cầu vận hành liên tục như giao hàng hay xe công nghệ.
Nếu hạ tầng này được hoàn thiện, thời gian “nạp năng lượng” cho xe điện có thể rút ngắn xuống chỉ còn vài phút, tiệm cận với việc đổ xăng truyền thống. Khi đó, lợi thế của xe xăng sẽ dần bị thu hẹp, và thị trường có thể bước sang một giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn mới, nơi người tiêu dùng lựa chọn không chỉ dựa trên sản phẩm, mà còn dựa trên hệ sinh thái đi kèm.
Từ xu hướng toàn cầu đến thực tế trong nước, có thể thấy thị trường xe máy vẫn còn nhiều dư địa phát triển, nhưng cũng đang đứng trước bước ngoặt quan trọng. Năm 2026 vì vậy không chỉ là câu chuyện về tăng trưởng doanh số, mà còn là phép thử cho khả năng thích ứng của toàn thị trường trước làn sóng chuyển đổi sang phương thức di chuyển bền vững hơn.
