Thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, tỉnh Ninh Bình đang quyết liệt triển khai công tác quản lý, xử lý hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư.
Với cách làm bài bản, địa phương này không chỉ khắc phục tình trạng tài sản công bỏ trống, xuống cấp mà còn từng bước biến nguồn lực này thành động lực tạo nguồn thu ngân sách và phục vụ dân sinh.
.jpg)
Khơi thông nguồn thu từ khai thác tài sản công
Sau quá trình tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã và kết thúc hoạt động cấp huyện, bài toán đặt ra cho Ninh Bình là khối lượng lớn trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp dôi dư cần rà soát, phân loại và đưa vào khai thác hiệu quả.
Quán triệt tinh thần đẩy nhanh tiến độ nhưng phải bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, UBND tỉnh Ninh Bình đã phê duyệt phương án tổng thể, quy định rõ thời hạn và gắn trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu từng sở, ngành, địa phương. Trong đó, Sở Tài chính được giao vai trò nòng cốt trong việc tham mưu, đôn đốc và hướng dẫn triển khai, kiên quyết không để xảy ra thất thoát, lãng phí hay tiêu cực.
Những chuyển biến tích cực đã được minh chứng bằng các con số cụ thể. Tính đến ngày 11/11/2026, toàn tỉnh Ninh Bình có 918 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định chuyển giao hoặc văn bản giao nhiệm vụ cho các đơn vị quản lý, xử lý. Đến nay, địa phương đã hoàn thành xử lý 880 cơ sở, đạt tỷ lệ 95,9%, chỉ còn 38 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục. Đáng chú ý, trong số các cơ sở đã xử lý, có 406 cơ sở được ưu tiên bố trí làm trụ sở làm việc mới, trường học, cơ sở y tế, nhà văn hóa và điểm sinh hoạt cộng đồng, đáp ứng kịp thời nhu cầu thiết yếu của nhân dân và hoạt động công vụ tại cơ sở.
Song song với việc sắp xếp nội bộ, công tác tiếp nhận tài sản công do Bộ Tài chính chuyển giao cũng được Ninh Bình thực hiện nghiêm túc, đúng tiến độ. Tính đến ngày 13/10/2026, tỉnh đã hoàn thành tiếp nhận 111/111 cơ sở với tổng diện tích đất hơn 124.286 m² và tổng diện tích sàn sử dụng gần 68.953,4 m², không để xảy ra tình trạng chậm trễ hay quá hạn. Toàn bộ 111 cơ sở này đã được phân giao cụ thể cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh (79 cơ sở), UBND 23 xã, phường (28 cơ sở) và các sở, ngành (4 cơ sở) để quản lý, bảo vệ; trong đó 100 cơ sở đã được phê duyệt hoặc chấp thuận phương án khai thác.
Điểm sáng nổi bật trong cách làm của Ninh Bình là sự linh hoạt trong chuyển đổi công năng và đẩy mạnh khai thác theo cơ chế thị trường đối với 300 cơ sở được giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà của địa phương theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP của Chính phủ. Với vai trò chủ lực, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đã tiếp nhận 343/345 cơ sở được giao (đạt gần 99,5%) và khẩn trương xây dựng phương án cho thuê đối với các mặt bằng đủ điều kiện.
Trao đổi về hiệu quả bước đầu, ông Đoàn Quang Thái, Trưởng phòng Quản lý và Phát triển quỹ đất (Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh) cho biết, tính đến ngày 6/11/2026, Trung tâm đã hoàn tất thủ tục cho thuê 40 cơ sở nhà, đất với thời hạn từ 5 đến 10 năm. Nguồn thu từ việc cho thuê đạt 12,7 tỷ đồng mỗi năm, nâng tổng giá trị hợp đồng đã ký kết lên hơn 121,9 tỷ đồng.
Nhiều trụ sở cũ có vị trí thuận lợi sau khi được các doanh nghiệp, tổ chức thuê lại đã phát huy rõ rệt giá trị sử dụng. Điển hình như trụ sở Đoàn Thanh niên tỉnh Hà Nam (cũ) được đầu tư thành cơ sở bảo trợ xã hội, chăm sóc người cao tuổi. Trụ sở Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nam Định (cũ) chuyển đổi phục vụ hoạt động y tế, hay các trụ sở cũ của Sở Tài chính Nam Định, Báo Hà Nam, Kho bạc Nhà nước tại xã Gia Viễn trở thành văn phòng giao dịch, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ.
Tại cấp cơ sở, phường Phủ Lý là một trong những điểm sáng về sự chủ động và quyết liệt. Đối mặt với áp lực khối lượng nhà, đất cần kiểm kê lớn trong thời gian ngắn, UBND phường đã ban hành 14 văn bản chỉ đạo, giao Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị chủ trì rà soát, đối chiếu hồ sơ địa chính, sổ sách kế toán với hiện trạng thực tế.
Tháo gỡ "điểm nghẽn" pháp lý và quy hoạch
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phủ Lý chia sẻ, từ chỗ có 18 cơ sở dôi dư tại thời điểm cuối tháng 4/2026, đến ngày 30/9/2026, phường đã hoàn thành xử lý dứt điểm toàn bộ 18 cơ sở này bảo đảm công khai, minh bạch. Theo ông Dũng, việc đưa trụ sở dôi dư vào khai thác cho thuê không chỉ chống lãng phí tài sản nhà nước mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư mặt bằng ban đầu, đồng thời bổ sung nhiều dịch vụ y tế, an sinh xã hội thiết thực cho người dân địa phương
.jpg)
Mặc dù tỷ lệ xử lý chung toàn tỉnh đã đạt gần 96%, nhưng theo đánh giá của Sở Tài chính, tiến độ đưa một số cơ sở vào khai thác thực tế vẫn còn chậm, nhất là nhóm nhà, đất xử lý theo pháp luật về đất đai. Nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều cơ sở hình thành qua nhiều thời kỳ, hồ sơ pháp lý thiếu đồng bộ hoặc có sự chênh lệch về diện tích, ranh giới so với hiện trạng.
Quá trình sắp xếp đồng thời nhiều cấp hành chính cũng làm thay đổi đầu mối quản lý, trong khi nhiều tài sản mới được các bộ, ngành bàn giao dồn dập trong tháng 9/2026 tạo áp lực lớn về thời gian hoàn thiện thủ tục. Bên cạnh đó, trong số 59 cơ sở dự kiến xử lý theo luật đất đai, có tới 33 cơ sở diện tích dưới 200 m², nằm xen kẹt trong khu dân cư và chưa phù hợp quy hoạch, chỉ tiêu sử dụng đất nên chưa thể đưa ra đấu giá ngay; một số công trình xuống cấp cần kinh phí cải tạo trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp.
Nhận diện rõ những rào cản này, UBND tỉnh Ninh Bình đã thành lập Tổ công tác liên ngành gồm Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường để trực tiếp kiểm tra, hướng dẫn cơ sở tháo gỡ vướng mắc về trình tự, thủ tục đất đai và quy hoạch đô thị, nông thôn. Ông Đào Tuấn Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh khẳng định, đơn vị đang tập trung cao độ để hoàn thiện hồ sơ pháp lý cho các cơ sở đã tiếp nhận. Cụ thể, Trung tâm đang phối hợp trình cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho các cơ sở chưa có giấy tờ; thực hiện điều chỉnh biến động đối với 21 cơ sở đã cấp giấy chứng nhận; đồng thời thuê đơn vị thẩm định giá tài sản để đẩy nhanh tiến độ cho thuê.
Trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục yêu cầu các sở, ngành và địa phương siết chặt kỷ cương quản lý, xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm đất đai và kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra tồn tại qua thanh tra. Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ tỉnh đến cơ sở đang giúp Ninh Bình từng bước khơi thông "nguồn lực vàng" từ quỹ nhà, đất dôi dư, bảo đảm tài sản công được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và sinh lời bền vững.