Ninh Bình: Kiên quyết không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài

Với phương châm "phòng ngừa từ sớm, từ xa", tỉnh kiên quyết ngăn chặn triệt để tình trạng tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài, quyết tâm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" trong thời gian sớm nhất.

Siết chặt quản lý, giám sát hành trình từ đất liền

Để ngăn chặn từ gốc rễ tình trạng tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài, tỉnh Ninh Bình đã tập trung vào việc quản lý dữ liệu tàu thuyền và hệ thống giám sát hành trình (VMS). Các đơn vị chức năng, phối hợp cùng lực lượng Biên phòng, đã tiến hành rà soát, thống kê chính xác số lượng tàu cá trên địa bàn, đặc biệt là nhóm tàu có chiều dài từ 15 mét trở lên hoạt động tại vùng khơi.

Theo ông Trần Anh Dũng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo (BCĐ) IUU tỉnh Ninh Bình: Đến ngày 5/1/2026, tỉnh Ninh Bình đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) được 592/594 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đang hoạt động, đạt 99,66%; còn 2 tàu đã đăng ký nhưng chưa lắp thiết bị VMS do chủ tàu mới đăng ký tàu cá chưa hoạt động, tàu cá nằm bờ lâu ngày, tạm dừng hoạt động, hiện 2 tàu này đang nằm bờ không đi hoạt động.

UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, các xã và các lực lượng chức năng tổ chức trực ban 24/24 giờ khai thác, sử dụng hiệu quả hệ thống giám sát tàu cá để theo dõi, giám sát, đảm bảo 100% tàu cá của tỉnh duy trì kết nối thiết bị VMS khi tham gia hoạt động khai thác thủy sản từ lúc rời cảng đến khi cập cảng. Hàng ngày xác định danh sách tàu cá mất kết nối VMS dưới 6 giờ, tàu cá hoạt động ở vùng gần ranh giới được phép khai thác trên biển để thông báo, liên hệ, gặp trực tiếp động viên, thăm hỏi bảo vệ quyền khai thác hợp pháp; đồng thời nhắc nhở không được vô hiệu hóa thiết bị VMS...

Được biết, hiện nay tại Ninh Bình việc trực chiến 24/7 tại trung tâm giám sát tàu cá được duy trì nghiêm ngặt. Chỉ cần một tín hiệu cảnh báo tàu mất kết nối hoặc tiến gần đến ranh giới vùng biển quốc tế, các cán bộ trực ban sẽ ngay lập tức liên lạc với chủ tàu và thuyền trưởng để cảnh báo, yêu cầu quay lại vùng biển Việt Nam.

Theo Sở Nông nghiệp & Môi trường: Địa phương coi thiết bị VMS là 'mắt thần' bảo vệ ngư dân. Việc cố tình ngắt kết nối hoặc đưa tàu sang vùng biển nước ngoài không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng và tài sản của bà con. Bên cạnh đó, việc kiểm tra hồ sơ, giấy phép khai thác và các chứng chỉ chuyên môn của thuyền viên trước khi xuất bến được thực hiện chặt chẽ. Những tàu cá không đủ điều kiện, không lắp đặt hoặc không duy trì hoạt động của thiết bị VMS đều bị kiên quyết tạm dừng hoạt động, không cho phép ra khơi. Sự cứng rắn này bước đầu đã tạo ra sức răn đe lớn, đưa hoạt động nghề cá đi vào nền nếp.

Mới đây, Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tổ chức phiên họp thứ 29 đánh giá kết quả thực hiện chống khai thác IUU từ ngày 30/12/2025 đến 5/1/2026. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng BCĐ quốc gia về IUU, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký Báo cáo kết quả chống khai thác IUU gửi EC, đảm bảo nội dung đầy đủ, trung thực, khách quan.

Báo cáo đã phản ánh được những cam kết chính trị và nỗ lực mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị; bảo đảm số liệu chính xác, thống nhất, có kiểm chứng, không hình thức, không chạy theo thành tích và đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và Đại sứ - Trưởng phái đoàn Việt Nam tại châu Âu.

Theo báo cáo, trong tuần không ghi nhận tàu cá nào bị nước ngoài bắt giữ. Tính đến ngày 31/12/2025, có 11/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản gồm: Ninh Bình, Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Gia Lai, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau, An Giang và Tây Ninh…

Lấy ngư dân làm trung tâm trong cuộc chiến gỡ "thẻ vàng"

Xác định "dân biết, dân hiểu, dân tin và dân làm" là chìa khóa của thành công, tỉnh Ninh Bình đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng. Thay vì chỉ phổ biến văn bản khô khan, các tổ công tác đã xuống tận từng bến bãi, vào từng hộ gia đình ngư dân để trò chuyện, giải thích về tác hại của "thẻ vàng" EC đối với xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Ngư dân vùng biển trên địa bàn hiện nay đã dần thay đổi tư duy từ "đánh bắt bản năng" sang "nghề cá có trách nhiệm". Các tổ đội đoàn kết trên biển được thành lập không chỉ để hỗ trợ nhau trong sản xuất, cứu hộ cứu nạn mà còn là mạng lưới giám sát lẫn nhau. Khi phát hiện tàu bạn có dấu hiệu đi sai vùng quy định, các thuyền trưởng chủ động nhắc nhở, ngăn chặn kịp thời.

Chính quyền địa phương cũng đặc biệt chú trọng đến việc ký cam kết. 100% chủ tàu cá hoạt động xa bờ tại Ninh Bình đã ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đồng thời, tỉnh cũng triển khai các chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp hoặc nâng cấp trang thiết bị để khai thác hiệu quả, bền vững ngay tại vùng biển trong nước.

Việc kiên quyết không để phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ không chỉ là nhiệm vụ để đối phó với các đợt kiểm tra của Ủy ban Châu Âu (EC), mà còn là cam kết của Ninh Bình trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản và khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng. Với sự quyết liệt trong quản lý và sự đồng lòng của ngư dân, Ninh Bình tự tin sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu chung của cả nước: sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" và đưa ngành thủy sản vươn tầm bền vững.

Hành trình tháo gỡ "thẻ vàng" IUU đang bước vào giai đoạn nước rút, đòi hỏi sự chung tay quyết liệt của tất cả các địa phương có biển. Tại phiên họp thứ 29 đánh giá kết quả thực hiện chống khai thác IUU từ ngày 30/12/2025 đến 5/1/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà - Trưởng BCĐ Quốc gia về IUU đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tập trung tối đa nguồn lực cho nhiệm vụ chống khai thác IUU. Thường xuyên cập nhật, bổ sung kết quả thực hiện các khuyến nghị của EC về BCĐ Quốc gia. Các đoàn thanh tra, kiểm tra của Trung ương chuẩn bị báo cáo kết quả các đợt thanh, kiểm tra tại các địa phương.

Các tỉnh, thành phố tiếp tục báo cáo kết quả chống khai thác IUU, cập nhật kết quả rà soát, phân loại, xử lý các tàu cá mất kết nối thiết bị VMS, vượt ranh giới biển cho phép. Kịp thời xử lý dứt điểm các vụ việc phát sinh mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển; kiên quyết ngăn chặn, không để phát sinh tàu cá, ngư dân địa phương vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài.

Với sự đồng lòng của chính quyền và sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của ngư dân cả nước đang xây dựng một nghề cá hiện đại, minh bạch và có trách nhiệm. Những con tàu vươn khơi giờ đây không chỉ mang theo khát vọng làm giàu từ biển, mà còn mang theo ý thức bảo vệ chủ quyền và gìn giữ nguồn lợi đại dương cho thế hệ mai sau. Quyết tâm ấy chính là nền tảng vững chắc để cùng cả nước sớm đưa ngành thủy sản Việt Nam trở lại "quỹ đạo xanh", khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế quốc tế.