Lợi dụng chính sách nhà ở xã hội, cặp đôi môi giới và kế toán tại Ninh Bình vừa bị khởi tố vì hành vi "phù phép" hồ sơ, hợp đồng lao động giả để thu lời bất chính.
Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật nghiêm trọng mà còn trực tiếp tước đi cơ hội an cư của những người lao động nghèo thực sự có nhu cầu.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế) Công an tỉnh Ninh Bình vừa chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với hai đối tượng về hành vi “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Danh tính các đối tượng được xác định là Nguyễn Tư Duy (sinh năm 1987, trú tại phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An), hành nghề môi giới bất động sản tự do và Lê Thị Lan Anh (sinh năm 1988, trú tại phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình), hiện là kế toán tại một doanh nghiệp trong Khu công nghiệp Châu Sơn.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy, trong năm 2025, nhận thấy nhu cầu sở hữu nhà ở tại dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội thuộc quy hoạch tổng mặt bằng khu thiết chế công đoàn tại phường Đồng Văn tăng cao, Duy và Lan Anh đã cấu kết tạo thành một "đường dây" khép kín. Trong khi Duy đóng vai trò tìm kiếm những khách hàng không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật nhưng có nhu cầu mua nhà, thì Lan Anh với nghiệp vụ kế toán và các mối quan hệ doanh nghiệp đã đảm nhận khâu "phù phép" các loại giấy tờ.
Bằng sự am hiểu về quy trình xét duyệt hồ sơ, các đối tượng đã thực hiện làm giả tổng cộng 8 bộ hồ sơ hoàn chỉnh. Các tài liệu bị làm giả bao gồm: Giấy xác nhận đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, giấy xác nhận điều kiện thu nhập và đặc biệt là các hợp đồng lao động khống tại các công ty trong khu công nghiệp. Những loại giấy tờ này vốn là điều kiện tiên quyết để xác định người mua có thuộc nhóm đối tượng ưu tiên hay không.
Thông qua thủ đoạn này, Duy và Lan Anh đã tìm cách hợp thức hóa điều kiện cho 10 trường hợp không đủ tiêu chuẩn để chen chân vào danh sách mua nhà tại dự án. Với mỗi bộ hồ sơ "vượt rào" thành công, các đối tượng thu lợi bất chính với tổng số tiền lên đến 120 triệu đồng. Sự việc chỉ được phát hiện khi Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp cùng Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Ninh Bình tiến hành rà soát, nắm tình hình và phát hiện những dấu hiệu bất thường, mâu thuẫn trong các hồ sơ đang chờ xét duyệt.
Tại cơ quan điều tra, trước những chứng cứ không thể chối cãi, Nguyễn Tư Duy và Lê Thị Lan Anh đã cúi đầu thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng trục lợi chính sách tại các dự án nhà ở xã hội, nơi vốn dành cho công nhân và người thu nhập thấp. Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình đang tiếp tục mở rộng phạm vi điều tra, củng cố hồ sơ để xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định của pháp luật, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan trong việc buông lỏng quản lý, tạo kẽ hở cho tội phạm hoạt động.
Trước tình trạng lợi dụng chủ trương phát triển nhà ở xã hội để trục lợi, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Ninh Bình đã đưa ra lời cảnh báo khẩn cấp về những phương thức thủ đoạn tinh vi của các đối tượng lừa đảo.
Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng thường tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước hoặc người có quan hệ mật thiết với chủ đầu tư để rao bán các "suất nội bộ", "suất ngoại giao" hứa hẹn không cần xét duyệt điều kiện pháp lý. Các đối tượng này còn tinh vi sử dụng hình thức ký hợp đồng tư vấn, hỗ trợ hồ sơ hoặc thậm chí làm giả hoàn toàn các loại giấy tờ xác nhận thu nhập, tình trạng nhà ở để thu phí đặt cọc, phí giữ chỗ của người dân rồi cắt đứt liên lạc. Nguy hiểm hơn, việc quảng cáo các dự án chưa được cấp phép trên không gian mạng nhằm thu tiền bất chính đang khiến nhiều khách hàng rơi vào cảnh "tiền mất tật mang" và vô tình vi phạm pháp luật khi sử dụng hồ sơ giả.
Để tự bảo vệ quyền lợi, Phòng Cảnh sát kinh tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không tin vào các hứa hẹn về "suất ngoại giao" hay thực hiện mua bán thông qua môi giới, "cò mồi". Mọi thông tin về dự án, đối tượng và điều kiện mua nhà phải được kiểm chứng tại các kênh chính thống như Sở Xây dựng, UBND xã nơi có dự án hoặc trang thông tin chính thức của chủ đầu tư. Người dân chỉ nên làm việc trực tiếp với nhân viên được ủy quyền của chủ đầu tư, tự mình kê khai và chịu trách nhiệm về tính trung thực của hồ sơ đăng ký. Việc tỉnh táo tìm hiểu quy định pháp luật và tiếp cận thông tin chính thống là cách duy nhất để người lao động tránh được bẫy lừa đảo, đảm bảo cơ hội an cư bền vững và đúng pháp luật.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Thuận – Đoàn luật sư Hải Phòng, hành vi làm giả giấy xác nhận thu nhập và hợp đồng lao động để hưởng chính sách nhà ở xã hội là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Theo quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức có thể đối diện với mức hình phạt cao nhất lên đến 7 năm tù.
Bên cạnh trách nhiệm hình sự của 2 đối tượng Duy và Lan Anh, Luật sư Thuận cũng nhấn mạnh về hệ lụy đối với những người "mua" hồ sơ giả. Những cá nhân dù không đủ điều kiện nhưng vẫn cố tình cung cấp thông tin sai lệch hoặc tiếp tay cho việc làm giả hồ sơ để mua nhà ở xã hội, khi bị phát hiện không chỉ bị thu hồi nhà theo quy định tại Nghị định của Chính phủ về quản lý và phát triển nhà ở xã hội, mà còn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm và tính chất trục lợi.
Đặc biệt, vị luật sư này còn cho rằng, vụ việc tại Ninh Bình cho thấy những "lỗ hổng" trong khâu hậu kiểm và xác minh đối tượng tại các doanh nghiệp và ban quản lý dự án. Để ngăn chặn tình trạng này, bên cạnh việc xử lý nghiêm các đối tượng môi giới, cần thiết phải tăng cường sự phối hợp liên ngành giữa cơ quan Thuế, Bảo hiểm xã hội và chính quyền địa phương để đối soát dữ liệu thực tế, đảm bảo mỗi căn nhà ở xã hội được trao đúng tay người lao động thực sự khó khăn.
