24h

Nợ thuế kéo dài, lối ra nào cho doanh nghiệp?

Nguyễn Giang • 17/11/2026 04:00

Hàng trăm nghìn trường hợp ngừng kinh doanh nhiều năm nhưng vẫn tồn đọng nợ thuế. Những kiến nghị tháo gỡ đang đặt ra yêu cầu xử lý phù hợp, giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoàn tất thủ tục về mã số thuế.

Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng vẫn còn những nghĩa vụ thuế chưa được giải quyết. Thực trạng này tiếp tục được đặt ra trong quá trình góp ý dự thảo nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ thuế, với những kiến nghị nhằm tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế không còn khả năng thanh toán.

Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu đơn giản hóa chính sách hóa đơn điện tử, theo hướng người bán trên sàn thương mại điện tử không phải lập hóa đơn nếu sàn đã khấu trừ thuế theo từng giao dịch. Ảnh: Nguyễn Giang
Hàng trăm nghìn trường hợp ngừng kinh doanh nhiều năm nhưng vẫn tồn đọng nợ thuế. Những kiến nghị tháo gỡ đang đặt ra yêu cầu xử lý phù hợp, giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoàn tất thủ tục về mã số thuế. Ảnh: Nguyễn Giang

Theo nội dung tổng hợp, giải trình của Bộ Tài chính, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình nêu thực tế có khoảng 529.000 trường hợp đã ngừng hoạt động trên 10 năm, tài sản đã thanh lý hoặc không còn, hồ sơ, sổ sách thất lạc. Việc yêu cầu những trường hợp này phải nộp đủ 100% nợ gốc mới được xem xét xóa tiền chậm nộp được cho là rào cản lớn, khiến người nộp thuế khó quay lại hoàn tất các thủ tục liên quan đến mã số thuế.

Từ thực tế đó, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình kiến nghị phân loại rõ những trường hợp thực sự không còn khả năng thanh toán nợ gốc, đã được cơ quan thuế, công an hoặc cơ quan thực thi pháp luật xác minh.

Trên cơ sở này, kiến nghị nghiên cứu cơ chế xử lý linh hoạt hơn theo Luật Quản lý thuế số 108/2025, như khoanh nợ gốc kèm điều kiện xóa tiền chậm nộp, nhằm tháo gỡ những khoản nợ tồn đọng kéo dài và phục vụ việc làm sạch dữ liệu mã số thuế.

Giải trình kiến nghị, Bộ Tài chính cho rằng việc người nộp thuế ngừng hoạt động trong thời gian dài chưa đủ căn cứ xác định khoản nợ không còn khả năng thu hồi. Việc xem xét phải căn cứ vào tình trạng hoạt động thực tế, tài sản và trách nhiệm của từng người nộp thuế.

Theo cơ quan soạn thảo, điều kiện nộp đủ nợ gốc trước khi được xóa tiền chậm nộp nhằm khuyến khích người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ tài chính và thực hiện các thủ tục về mã số thuế. Quy định này không thay thế hoặc hạn chế những cơ chế khoanh nợ, xóa nợ đã được quy định trong Luật Quản lý thuế.

Đối với những trường hợp thực sự không còn khả năng thanh toán, Bộ Tài chính cho biết sẽ rà soát, phân loại và xử lý theo quy định pháp luật hiện hành. Cơ quan soạn thảo tiếp thu yêu cầu phân loại đối tượng nhưng chưa bổ sung cơ chế khoanh nợ gốc vào dự thảo nghị quyết.

Bên cạnh những khoản nợ khó có khả năng thu hồi, việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp gặp khó khăn được nộp dần nợ gốc cũng là vấn đề được quan tâm. Theo đó, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội kiến nghị nghiên cứu phương án cho phép doanh nghiệp khó khăn thanh toán nợ gốc theo tiến độ, thay vì phải thực hiện nghĩa vụ trong một lần.

Giải trình nội dung này, Bộ Tài chính cho biết dự thảo nghị quyết quy định người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ nợ gốc, đồng thời có hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.

Đáng chú ý, người nộp thuế không bắt buộc phải thanh toán toàn bộ nợ gốc trong một lần mà có thể nộp dần, với điều kiện hoàn thành đúng thời hạn quy định.

Như vậy, phương án được Bộ Tài chính giải trình cho phép người nộp thuế chủ động hơn về tiến độ thanh toán, song không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp, hộ kinh doanh được miễn hoặc xóa khoản nợ thuế gốc.

Liên quan đến quyền lợi của người nộp thuế, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên đề nghị làm rõ cách xử lý những khoản tiền đã nộp trước khi nghị quyết có hiệu lực. Đồng thời, kiến nghị tăng cường tuyên truyền để tránh tâm lý chây ì, trông chờ được xóa nợ đối với các khoản thu khác.

Theo Bộ Tài chính, chính sách đặc thù chỉ áp dụng đối với những khoản nợ thuộc phạm vi điều chỉnh, đáp ứng đầy đủ điều kiện và chưa được nộp vào ngân sách nhà nước tại thời điểm cơ quan thuế thực hiện xóa nợ.

Các khoản đã nộp đúng nghĩa vụ trước khi nghị quyết có hiệu lực sẽ không được hoàn trả hoặc bù trừ theo chính sách này. Tuy nhiên, tiền nộp thừa, nộp nhầm hoặc thu không đúng quy định vẫn được xử lý theo pháp luật về quản lý thuế.

Những kiến nghị tháo gỡ nợ thuế được đặt ra trong bối cảnh ngành Thuế đang đẩy nhanh việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế.

Tại phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng 12/11 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, ngành Thuế đã làm sạch được 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế cần tiếp tục xử lý. Đây chủ yếu là những mã số thuế thuộc trạng thái 03, tức đã ngừng hoạt động kinh doanh, và trạng thái 06, tức không hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.

Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết đã thừa ủy quyền Thủ tướng ký dự thảo nghị quyết trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm tháo gỡ những vướng mắc về nghĩa vụ tài chính, phục vụ công tác làm sạch mã số thuế.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động trong khoảng 5 năm trở lại đây, Bộ Tài chính đề xuất xử lý những nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng, trong đó có khoản nghĩa vụ về môn bài và tiền phạt chậm nộp. Từ ngày 1/1/2026, việc thu lệ phí môn bài đã được bãi bỏ. Tuy nhiên, những khoản nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm này vẫn cần được xử lý theo quy định.

Việc tháo gỡ những nghĩa vụ tài chính tồn đọng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các trường hợp đáp ứng đủ điều kiện hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, đồng thời góp phần chuẩn hóa dữ liệu quản lý thuế.

Theo định hướng được Bộ Tài chính nêu ra, mục tiêu của việc làm sạch mã số thuế không chỉ là hoàn thiện cơ sở dữ liệu mà còn bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn, ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế của những doanh nghiệp không còn hoạt động để trốn thuế hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp.

(0) Bình luận
Nổi bật
Mới nhất
Nợ thuế kéo dài, lối ra nào cho doanh nghiệp?
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO