Xu hướng “cảm ứng hóa” nội thất ô tô đang chững lại, khi các hãng bắt đầu tái cân bằng giữa công nghệ, chi phí và trải nghiệm người dùng.
Việc các hãng xe đua nhau “cảm ứng hóa” nội thất từng được xem là xu hướng tất yếu của ngành ô tô hiện đại. Tuy nhiên, thực tế sử dụng đang cho thấy một câu chuyện khác: không phải mọi thứ số hóa đều mang lại trải nghiệm tốt hơn. Mới đây, Ferrari đã thẳng thắn thừa nhận sai lầm của mình và bắt đầu quay lại với các nút bấm vật lý truyền thống - một động thái gây chú ý trong bối cảnh toàn ngành vẫn đang theo đuổi thiết kế tối giản.
Trong cuộc phỏng vấn với Autocar India, CEO Benedetto Vigna cho biết nút cảm ứng thực chất rẻ hơn đáng kể so với nút bấm cơ học. Cụ thể, chi phí sản xuất của các phím cảm ứng thấp hơn tới 50%. Điều này lý giải vì sao nhiều hãng xe sẵn sàng loại bỏ hoàn toàn nút vật lý để chuyển sang giao diện điều khiển số hóa. Tuy nhiên, theo ông Vigna, lợi ích này chủ yếu thuộc về nhà cung cấp, trong khi trải nghiệm người dùng lại bị ảnh hưởng.
Thực tế, các nút cảm ứng, đặc biệt là loại tích hợp trên vô-lăng, thường gây khó khăn khi thao tác do thiếu phản hồi vật lý. Người lái dễ bấm nhầm, mất tập trung khi phải nhìn xuống để xác nhận thao tác. Ngoài ra, bề mặt bóng của các phím này cũng dễ bám vân tay, làm giảm tính thẩm mỹ sau thời gian sử dụng. Đây là những vấn đề đã được người dùng phản ánh trong nhiều năm qua, nhưng chỉ đến gần đây các hãng xe mới bắt đầu thực sự lắng nghe.
Với Ferrari, sự thay đổi không chỉ dừng ở lời nói. Hãng xe Ý đã triển khai chương trình nâng cấp cho các mẫu Ferrari Purosangue và Ferrari 12Cilindri, cho phép khách hàng thay thế cụm nút cảm ứng trên vô-lăng bằng các nút bấm truyền thống. Đồng thời, những mẫu xe mới ra mắt cũng được thiết kế lại theo hướng tăng cường điều khiển vật lý, nhằm cải thiện trải nghiệm lái.
Theo ông Vigna, việc quay lại với nút bấm không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là một phần trong triết lý khác biệt của Ferrari. Trong khi các thiết bị điện tử tiêu dùng ngày càng giống nhau, hãng xe này không muốn những chiếc xe của mình trở nên “na ná” nhau. Các chi tiết điều khiển vì thế được thiết kế riêng biệt nhằm tạo dấu ấn đặc trưng và cảm giác cao cấp.
Xu hướng này sẽ được thể hiện rõ nét hơn trên mẫu xe điện đầu tiên của Ferrari, dự kiến mang tên Ferrari Luce. Nội thất của xe được phát triển cùng LoveFrom - studio sáng tạo do Jony Ive sáng lập. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào màn hình trung tâm, Luce sẽ sử dụng nhiều nút bấm và công tắc riêng biệt cho các chức năng quan trọng như điều hòa, mang lại trải nghiệm trực quan và dễ sử dụng hơn.
Dĩ nhiên, việc quay lại với nút vật lý đồng nghĩa với chi phí sản xuất cao hơn. Những chi tiết cơ khí đòi hỏi thiết kế, thử nghiệm và chế tạo phức tạp hơn so với bề mặt cảm ứng đơn giản. Tuy nhiên, Ferrari dường như chấp nhận điều này để đổi lấy sự khác biệt và chất lượng trải nghiệm. Với mức giá dự kiến vượt 500.000 USD cho mẫu xe điện đầu tiên, khách hàng của Ferrari có lẽ cũng sẵn sàng chi trả cho những giá trị “cảm nhận được” thay vì chỉ là công nghệ hào nhoáng.
Không chỉ riêng Ferrari, động thái này phản ánh một sự “chững lại” đáng chú ý trong cách ngành ô tô tiếp cận công nghệ nội thất. Sau giai đoạn bùng nổ màn hình và cảm ứng, nhiều hãng xe đang bắt đầu nhìn nhận lại bài toán cốt lõi: công nghệ phải phục vụ người lái, thay vì buộc người lái thích nghi với công nghệ. Việc lạm dụng màn hình trung tâm và loại bỏ các nút bấm vật lý từng được xem là biểu tượng của sự hiện đại, nhưng lại vô tình làm gia tăng độ phức tạp trong thao tác, đặc biệt trong những tình huống cần phản xạ nhanh.
Một số nghiên cứu tại châu Âu thậm chí chỉ ra rằng việc sử dụng màn hình cảm ứng có thể làm tăng thời gian rời mắt khỏi đường so với các nút bấm truyền thống. Điều này đặt ra vấn đề không chỉ về trải nghiệm mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn. Chính vì vậy, nhiều tổ chức đánh giá xe độc lập đã bắt đầu cân nhắc đưa tiêu chí “dễ sử dụng” của hệ thống điều khiển vật lý trở lại vào thang điểm.
Bên cạnh yếu tố an toàn, còn có câu chuyện về cảm xúc - thứ vốn là giá trị cốt lõi của ngành ô tô, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Một nút bấm cơ học với hành trình rõ ràng, âm thanh “click” đặc trưng hay cảm giác xoay của một núm điều khiển kim loại mang lại trải nghiệm mà màn hình cảm ứng khó có thể thay thế. Đây cũng là lý do vì sao nhiều thương hiệu xe sang vẫn duy trì các chi tiết điều khiển vật lý như một phần của “chất riêng”.
Trong bối cảnh ngành ô tô đang chuyển mạnh sang xe điện và phần mềm, quyết định của Ferrari cho thấy việc quay lại các giá trị cơ bản không phải là bước lùi, mà là sự điều chỉnh hợp lý nhằm cân bằng giữa công nghệ và trải nghiệm. Đây cũng có thể là tín hiệu cho thấy toàn ngành đang dần đặt người dùng trở lại vị trí trung tâm, thay vì chạy theo xu hướng số hóa một cách cực đoan.
