TP HCM hướng tới mục tiêu vào nhóm Tốt cả nước năm 2026 trong bảng xếp hạng PCI, đồng thời nuôi dưỡng khát vọng vươn lên nhóm địa phương có chất lượng điều hành Rất tốt vào năm 2030.
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Thành phố không xem PCI đơn thuần là một cuộc đua thứ hạng trên bảng tổng sắp, mà là tấm gương phản chiếu trung thực nhất mức độ minh bạch, hiệu quả cải cách và năng lực phục vụ của bộ máy công quyền đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Báo cáo Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 do VCCI công bố đã phác họa bức tranh đa chiều về chất lượng điều hành kinh tế của TP HCM. Theo kết quả này, Thành phố thuộc nhóm 13 địa phương có chất lượng điều hành Khá trong tổng số 34 tỉnh, thành phố. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực đáng trân trọng của chính quyền trong việc cải thiện môi trường đầu tư. Dù vậy, đối với một đô thị đặc biệt và có tầm vóc như TP HCM, kết quả này chưa thể xem là điểm dừng chân mãn nguyện.
PCI 2025 - Khát vọng bứt phá và thước đo niềm tin từ thực tiễn
Nhìn sâu vào cấu trúc điểm số PCI 2025 của TP HCM, điểm sáng rực rỡ và đáng tự hào nhất chính là Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI). Với số điểm 5,67, TP HCM chính thức vươn lên xếp thứ 1 cả nước, trở thành "quán quân" về sức khỏe thực chất của khu vực kinh tế tư nhân.
Thành tích này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả tổng hòa từ quy mô thị trường khổng lồ, năng động cùng độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các số liệu trong báo cáo của VCCI cho thấy lợi thế của TP HCM về quy mô thị trường và năng lực phát triển doanh nghiệp. Thành phố đạt mật độ 4,33 doanh nghiệp tư nhân thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên mỗi 1.000 dân, đều cao nhất cả nước. Tỷ lệ doanh nghiệp trong mẫu khảo sát có tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp nước ngoài đạt 7,7%. Bên cạnh đó, khoảng 10,6% doanh nghiệp có bộ phận phụ trách nghiên cứu và phát triển (R&D).
Những dữ liệu này khẳng định một chân lý không thể chối cãi: TP HCM vẫn là mảnh đất màu mỡ nhất, năng động nhất để các ý tưởng kinh doanh nảy mầm, vươn lên và lớn mạnh. Khả năng chuyển hóa tiềm lực thị trường khổng lồ thành năng lực cạnh tranh cốt lõi tại đây là một tham chiếu quan trọng cho cả nước. Bên cạnh đó, Chỉ số Tiếp cận nguồn lực cũng ghi nhận dấu ấn tích cực khi đứng ở vị trí thứ 8/34 (với 6,28 điểm), thể hiện nỗ lực không mệt mỏi trong việc khơi thông đất đai, tín dụng, mặt bằng và dữ liệu địa phương.
Nhìn lại chỉ số PCI nỗ lực cải cách không điểm dừng
Tuy nhiên, bên cạnh ánh hào quang của BPI, báo cáo PCI cũng chỉ ra nhiều chỉ số thành phần của TP HCM hiện vẫn đang ở mức "Khá" trong bảng xếp hạng 34 tỉnh, thành phố: Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp: Xếp hạng 11 với 5,61 điểm;
Chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 7,52 điểm, xếp thứ 12; chỉ số Thiết chế pháp lý đạt 7,01 điểm, cũng xếp thứ 12 trong tổng số 34 địa phương. Gia nhập thị trường và Chính quyền kiến tạo: Chỉ số Gia nhập thị trường xếp thứ 15 (7,29 điểm), trong khi Chính quyền kiến tạo đứng ở vị trí 16 (5,38 điểm). Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, yêu cầu đặt ra đối với bộ máy hành chính là phải chủ động, linh hoạt, nâng cao trách nhiệm và xử lý công việc hiệu quả hơn. Đáng quan ngại nhất là Chỉ số Chi phí không chính thức xếp thứ 30/34 (với 6,77 điểm) và Tính minh bạch xếp thứ 17 (với 6,93 điểm).
Nhận thức rõ những thách thức và điểm nghẽn ấy, Giám đốc Sở Tài chính TP HCM Hoàng Vũ Thảnh, khẳng định, Thành phố sẽ ứng dụng công nghệ số để theo dõi tiến độ xử lý công việc, đồng thời quy định rõ thời hạn phản hồi đối với từng kiến nghị, phản ánh của doanh nghiệp, tránh tình trạng hồ sơ bị kéo dài hoặc không được giải quyết dứt điểm. Để vươn lên Top 5 cả nước, TP HCM cần tiến hành một cuộc cách mạng thực sự về tư duy quản lý nhà nước, chuyển từ "quản lý" sang "phục vụ", đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn, kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, tạo thuận lợi tối đa trong khuôn khổ pháp luật.
Ông Phạm Văn Triêm - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP HCM thẳng thắn nhận định: Điểm số PCI chính là tấm gương phản chiếu chân thực nhất cảm nhận và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Những chỉ số tốt là sự ghi nhận xứng đáng, nhưng các điểm số còn thấp đòi hỏi chính quyền phải nhìn nhận để cải thiện.
“Doanh nghiệp kỳ vọng chính quyền địa phương trong giai đoạn mới sẽ hành động nhanh hơn, minh bạch hơn, đồng hành thực chất hơn, lấy hiệu quả phục vụ doanh nghiệp làm thước đo cải cách”, ông Triêm nhấn mạnh.
6 giải pháp trọng tâm hành động
Theo Giám đốc Sở Tài chính TP HCM Hoàng Vũ Thảnh, để hiện thực hóa khát vọng cải cách không điểm dừng, nâng cao chỉ số PCI, TP HCM đã vạch ra lộ trình hành động cụ thể thông qua 6 nhóm giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất: Minh bạch hóa triệt để thủ tục hành chính: Thành phố yêu cầu công khai và minh bạch tất cả các thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư của doanh nghiệp như: đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy, đăng ký kinh doanh, lao động và các thủ tục hậu kiểm sau cấp phép. Mỗi thủ tục phải được niêm yết công khai rõ ràng về thành phần hồ sơ, thời gian xử lý, cơ quan chịu trách nhiệm và đầu mối hỗ trợ.
Thứ hai: Nâng "chất" bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp: Cấp xã, phường hiện là tuyến đầu trực tiếp tiếp xúc với người dân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và các dự án đầu tư trên địa bàn. Do đó, đội ngũ cán bộ công chức cơ sở phải được đào tạo bài bản hơn về chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, thái độ tiếp dân, tiếp doanh nghiệp, cũng như năng lực giải thích chính sách và phối hợp liên thông nhịp nhàng với các sở, ngành cấp trên.
Thứ ba: Thiết lập cơ chế theo dõi và quy trách nhiệm đến cùng: Thành phố sẽ đưa vào vận hành cơ chế kiểm tra tiến độ xử lý công việc bằng công nghệ số; mọi kiến nghị, phản ánh của doanh nghiệp bắt buộc phải có thời hạn trả lời rõ ràng. Không thể để doanh nghiệp phải chờ.
Thứ tư: Đổi mới phương thức đối thoại, biến lắng nghe thành hành động: Đối với chỉ số Chính quyền kiến tạo, TP HCM chuyển mạnh sang phương thức đối thoại chuyên đề thường xuyên, thực chất thay vì hình thức. Lãnh đạo Thành phố và các sở, ngành sẽ trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe và đưa ra cam kết giải quyết dứt điểm các vướng mắc của doanh nghiệp trong thời gian ngắn nhất, qua đó củng cố và nhân lên niềm tin của cộng đồng đầu tư.
Thứ năm: Cải thiện tính minh bạch, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và kiên quyết đẩy lùi chi phí không chính thức là những nhiệm vụ cấp bách mà TP HCM cần tập trung thực hiện.
Thứ sáu: Giữ vững và phát huy những điểm mạnh sẵn có như Tiếp cận nguồn lực. Toàn bộ thông tin về quy hoạch phát triển đô thị, quỹ đất sạch, danh mục dự án kêu gọi đầu tư, bảng giá thuê đất, hạ tầng các khu - cụm công nghiệp cùng hệ thống chính sách ưu đãi phải được số hóa, cập nhật đầy đủ, trực quan và cực kỳ dễ tra cứu trên các nền tảng số của Thành phố. Doanh nghiệp không thể an tâm rót vốn đầu tư dài hạn nếu thiếu đi một hệ sinh thái thông tin minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao.
Tầm nhìn 2030
Mục tiêu vươn lên nhóm Rất tốt và lọt vào Top 5 PCI cả nước vào năm 2030 là một thử thách vô cùng lớn, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao độ của toàn bộ hệ thống chính trị TP HCM. Nhưng đó cũng chính là tuyên bố mạnh mẽ nhất về khát vọng đổi mới không ngừng nghỉ của TP HCM.
Từ nhóm điều hành Khá bước lên nhóm Rất tốt không thể chỉ dựa vào những khẩu hiệu suông, mà phải được kiến tạo bằng kỷ luật công vụ nghiêm minh, bằng sự đột phá trong cắt giảm thủ tục hành chính, bằng sự minh bạch tuyệt đối trong thông tin dữ liệu, và trên hết là bằng tinh thần đồng hành, chia sẻ thực tâm với từng doanh nghiệp, từng nhà đầu tư.
Khi chính quyền thực sự xem sự thành công của doanh nghiệp là sự thịnh vượng của chính mình, khi ấy TP HCM sẽ không chỉ là quán quân về sức khỏe kinh tế tư nhân, mà còn là hình mẫu hàng đầu cả nước về một nền hành chính liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.
