Cạnh tranh chuỗi cung ứng tập trung vào ngành công nghệ cao, Việt Nam cần đảm bảo lợi thế cạnh tranh bền vững hơn là dựa vào năng lực gia công, lắp ráp.
Tại diễn đàn “Kết nối FDI - FDI Connect 2026”, đại diện lãnh đạo nhiều hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài đều nhấn mạnh sức hút mạnh mẽ của thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều thay đổi, chuỗi cung ứng tái cấu trúc, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp ổn định, đáng tin cậy và có chiều sâu.
Thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ấn tượng. Ông Kim In Woo - Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) khẳng định: Việt Nam vẫn là điểm đến đầu tư hấp dẫn hàng đầu tại châu Á và là một trong những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.
Đề cập đến những thay đổi trong chuỗi cung ứng, Phó Chủ tịch KoCham cho rằng: trong giai đoạn hiện nay vấn đề này không nên nhìn nhận như sự dịch chuyển đơn thuần của các cơ sở sản xuất. Quan trọng hơn chính là khả năng xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp ổn định, đáng tin cậy và có chiều sâu.
Trên phương diện này, ông Kim In Woo đánh giá: Việt Nam sở hữu những lợi thế rõ rệt với nền kinh tế mở, nền tảng sản xuất vững chắc và tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc, Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất và xuất khẩu mà còn là thị trường mang ý nghĩa chiến lược trong trung và dài hạn.
Các doanh nghiệp Trung Quốc đang rất quan tâm và đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam. Theo ông Tôn Phong Lôi - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam: trong hơn 10.000 doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam, có trên 400 doanh nghiệp niêm yết.
Con số trên thể hiện quy mô và sự tập trung ngày càng rõ nét của cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc tại thị trường Việt Nam. Đồng thời cho thấy chính sách đầu tư của Việt Nam ngày càng có sức hút với doanh nghiệp nước ngoài, nhất là doanh nghiệp Trung Quốc. Sự có mặt của những doanh nghiệp sản xuất truyền thống đến những doanh nghiệp công nghệ cao đang góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước đang phát triển mạnh mẽ.
Trong khi đó, theo khảo sát CEO toàn cầu được PwC thực hiện, các CEO từ châu Á - Thái Bình Dương coi Việt Nam là một trong top 3 điểm đến đầu tư mong muốn tại châu Á. Thời gian qua, rất nhiều tập đoàn đa quốc gia, trong đó có không ít “đại bàng” công nghệ như NVIDIA hay tập đoàn lớn của châu Âu như LEGO… đã chọn Việt Nam để đầu tư và mở rộng đầu tư. Dòng vốn ngoại được đăng ký, triển khai là minh chứng cho sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh hiện nay đang thay đổi rõ rệt, ông Kim In Woo cho biết thêm: cạnh tranh công nghệ trong các ngành công nghiệp tiên tiến ngày càng trở nên gay gắt. Các doanh nghiệp không chỉ xem xét yếu tố chi phí tại các địa điểm sản xuất mà còn đặc biệt quan tâm đến năng lực nội tại của ngành sản xuất trọng điểm, của cộng đồng doanh nghiệp.
Với yêu cầu mới từ thực tiễn, theo Phó Chủ tịch KoCham, để Việt Nam tiếp tục bứt phá cần thẳng thắn nhìn vào thách thức để giải quyết và thích ứng. Trong đó, cần nâng cao năng lực sản xuất đồng thời với năng lực công nghệ và mức độ liên kết công nghiệp.
Ngoài ra, trong bối cảnh cạnh tranh tập trung vào các ngành công nghệ cao, việc chỉ dựa vào năng lực gia công, lắp ráp sẽ khó có thể đảm bảo lợi thế cạnh tranh bền vững. Việc chú trọng nâng cao độ chính xác của quy trình sản xuất, hệ thống quản lý chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như phát triển đội ngũ kỹ sư và cán bộ quản lý trung cấp là yêu cầu cấp thiết.
Xét cho cùng, Phó Chủ tịch KoCham nhấn mạnh: thành công của quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng phụ thuộc vào chiều sâu của hệ sinh thái công nghiệp tại mỗi địa phương. Mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước được tăng cường, gắn liền với nâng cao năng lực cho quy trình, quản trị sản xuất của doanh nghiệp nội địa chuỗi cung ứng sẽ trở nên bền vững và cạnh tranh hơn.
Ở cấp độ vĩ mô, để thích ứng với những thay đổi của môi trường đầu tư, tính dự báo của chính sách và sự nhất quán trong thực thi hành chính ngày càng trở nên quan trọng. Các doanh nghiệp không chỉ dựa vào các chính sách ưu đãi khi đưa ra quyết định đầu tư mà còn đặc biệt quan tâm đến khả năng vận hành ổn định trong một môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán và có thể dự đoán được trong dài hạn. Việc cải thiện tốc độ, tính minh bạch của thủ tục hành chính và sự thống nhất trong cách hiểu, áp dụng chính sách sẽ là những yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh.
