Doanh nghiệp

Theo ông Olivier Langlet, Tổng Giám đốc Central Retail Việt Nam, hiện nay, ngành bán lẻ tại Việt Nam mới chỉ đóng góp khoảng 13% vào GDP. Khi so sánh với Thái Lan - nơi ngành này chiếm tới 55-60% quy mô kinh tế, có thể thấy thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất mà các doanh nghiệp bán lẻ như Central Retail gặp phải tại Việt Nam là khó khăn trong việc mua bất động sản phục vụ hoạt động kinh doanh.

“Quá trình này diễn ra rất phức tạp do nhiều nguyên nhân, chủ yếu xuất phát từ khả năng tiếp cận đất phục vụ mục đích thương mại. Mặc dù, Việt Nam sở hữu quỹ đất nông nghiệp và công nghiệp dồi dào, nhưng thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất thương mại dịch vụ lại là một quá trình "dài hơi", thường kéo dài hàng tháng đến hàng năm”, Tổng Giám đốc Central Retail Việt Nam chia sẻ.

Cơ hội tiếp cận đất đai của nhà đầu tư được xem là một trong những chỉ số quan trọng nhất trong việc thu hút đầu tư tại các địa phương nói riêng và đối với Việt Nam nói chung. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy khả năng tiếp cận đất đai của các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) hay doanh nghiệp bán lẻ vẫn gặp nhiều khó khăn.

Các báo cáo về môi trường kinh doanh liên tục ghi nhận tiếp cận đất đai là một trong những lĩnh vực gây trở ngại lớn đối với doanh nghiệp, với tỷ lệ không nhỏ doanh nghiệp phải trì hoãn hoặc hủy bỏ kế hoạch đầu tư do vướng mắc về quỹ đất, thủ tục pháp lý và chi phí liên quan đến đất đai.

Đối với DNVVN, những khó khăn này càng trở nên nghiêm trọng do hạn chế về nguồn lực tài chính và năng lực theo đuổi các thủ tục pháp lý kéo dài. Bên cạnh đó, quá trình phân bổ đất đai tại nhiều địa phương vẫn chủ yếu hướng tới các dự án quy mô lớn, trong khi thiếu cơ chế tiếp cận phù hợp cho các dự án nhỏ và vừa. DNVVN thường ở vị thế bất lợi khi tiếp cận đất đai thông qua các cơ chế đấu giá, đấu thầu hoặc xác định giá đất theo thị trường, dẫn đến khoảng cách đáng kể giữa quyền tiếp cận đất đai theo quy định pháp luật và khả năng tiếp cận trên thực tế.

Cụ thể, với doanh nghiệp bán lẻ các nút thắt đất đai nổi bật như thiếu quy hoạch chi tiết, quy hoạch chồng chéo hoặc thay đổi thường xuyên, khiến doanh nghiệp khó triển khai dự án. Bảng giá đất chưa sát thị trường, quy trình thẩm định giá phức tạp, kéo dài thời gian, làm tăng chi phí vốn. Thiếu quỹ đất sạch hoặc khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, dẫn đến thiếu đất sạch giá hợp lý.

Bên cạnh đó là vấn đề thủ tục hành chính. Quy trình xin phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất rườm rà, chậm trễ, tốn kém.

Do đó, các doanh nghiệp đề xuất cần hoàn thiện thể chế, cải cách Luật Đất đai, các Nghị định hướng dẫn. Đồng thời có cơ chế tài chính linh hoạt: Tạm tính nghĩa vụ tài chính để doanh nghiệp triển khai dự án, sau đó quyết toán. Minh bạch thông tin, công khai quy hoạch, bảng giá đất địa phương.

Với Central Retail, ông Olivier Langlet kỳ vọng chính quyền các địa phương sẽ chủ động hơn trong việc thay đổi và điều chỉnh quy hoạch tổng thể. Bởi việc xúc tiến các dự án bán lẻ không chỉ mang lại lợi ích cho nhà vận hành, mà còn tạo ra doanh thu và công việc cho các doanh nghiệp xây dựng, phát triển bất động sản.

“Central Retail dự kiến đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD vào Việt Nam trong vòng 5 năm tới. Doanh nghiệp mong muốn và sẵn sàng đầu tư nhiều hơn thế, nhưng nếu không có quỹ đất để xây dựng cơ sở và phải chờ đợi giấy phép trong thời gian quá dài, việc hiện thực hóa các khoản đầu tư này tại Việt Nam sẽ gặp rất nhiều trở ngại”, ông Olivier Langlet chia sẻ.

Một thách thức quan trọng khác đối với doanh nghiệp bán lẻ nói chung và doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài tại Việt Nam nói riêng, là quy trình xin giấy phép khi mở thêm các cơ sở kinh doanh bán lẻ. Việc tạo cơ chế công bằng trong quá trình xin giấy phép sẽ là động lực lớn để hỗ trợ các khoản đầu tư.

Thy Hằng