Doanh nghiệp

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), tổng kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu và gia vị năm 2025 đạt 2,124 tỷ USD, tăng 20,1% so với năm 2024. Riêng hạt tiêu chiếm hơn 78% tổng kim ngạch toàn ngành.

Trong đó, xuất khẩu hạt tiêu đạt 1,66 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024 và chiếm hơn 78% tổng giá trị xuất khẩu gia vị. Đây là kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu cao nhất từ trước đến nay, vượt kỷ lục 1,43 tỷ USD của năm 2024.

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu hơn 246.000 tấn hạt tiêu các loại, giảm 1,5% so với năm trước. Tuy nhiên, nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh lên gần 6.750 USD/tấn (tăng 28,3%), kim ngạch xuất khẩu vẫn tăng vọt hơn 26%, đạt khoảng 1,66 tỷ USD.

Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, song năm 2025 ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Lượng xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt khoảng 55.000 tấn, giảm gần 24% so với năm trước, do tác động của chính sách thuế và xu hướng các nhà nhập khẩu Mỹ ưu tiên tiêu thụ hàng tồn kho để hạn chế rủi ro.

Trong bối cảnh đó, các thị trường khác như UAE, Trung Quốc, Ấn Độ và Đức đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc phân tán rủi ro và giữ ổn định đầu ra cho ngành hồ tiêu Việt Nam.

Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), bên cạnh yếu tố về giá, sự nỗ lực của các doanh nghiệp cũng góp phần tạo nên kết quả tốt đẹp trên. Năm 2025 được đánh giá là một năm thực sự khó khăn đối với ngành hồ tiêu, do thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là Mỹ, ghi nhận mức giảm mạnh, do nhiều nhà nhập khẩu “án binh bất động” vì thuế đối ứng của Mỹ đối với hàng hoá Việt Nam.

“Mỹ là thị trường chính của hồ tiêu nhưng trong suốt 6 tháng của năm 2025, từ tháng 4 đến tháng 10, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này khá trầm lắng, hầu hết doanh nghiệp nhập khẩu đều sợ rủi ro khi mua hàng thời điểm đó. Điều này, cũng tác động đến kim ngạch xuất khẩu cả năm 2025 qua thị trường Mỹ, sụt giảm gần 24%”, bà Liên nói.

Diễn biến xuất khẩu hạt tiêu hiện nay được đánh giá là phản ánh rõ nét sự chuyển dịch chiến lược của ngành hồ tiêu, thay vì chạy theo mở rộng diện tích và sản lượng, ngành đang tập trung nâng cao chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu, qua đó gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Không chỉ trên thị trường xuất khẩu, giá hồ tiêu trong nước cũng duy trì ở mức cao. Cuối năm 2025, giá tiêu dao động trong khoảng 150.000 - 152.000 đồng/kg, giúp người trồng tiêu cải thiện thu nhập đáng kể sau nhiều năm khó khăn, đồng thời tạo dư địa tài chính cho doanh nghiệp tái đầu tư vào vùng nguyên liệu và công nghệ chế biến.

Theo VPSA, năm 2025, sản lượng hạt tiêu Việt Nam ước đạt khoảng 195.000 tấn, chiếm 36,3% nguồn cung toàn cầu, tiếp tục đứng đầu thế giới. Lượng xuất khẩu đạt khoảng 246.000 tấn, tương đương 57,5% tổng lượng hạt tiêu xuất khẩu toàn cầu, cao hơn nhiều so với các nước đứng sau như Brazil, Indonesia hay Ấn Độ.

Hiện, hạt tiêu Việt Nam đã bước vào vụ thu hoạch mới từ tháng 12/2025. Giá mặt hàng được ví như “vàng đen” này của Việt Nam đang neo ở vùng đỉnh quanh khoảng 149.000 - 152.000 đồng/kg. Tuy nhiên niên vụ 2025-2026 sản lượng hạt tiêu được dự báo giảm nhẹ do ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan. Theo VPSA, triển vọng nguồn cung hạt tiêu trong những năm tới không hoàn toàn thuận lợi. Theo đó, sản lượng được dự báo giảm nhẹ do tác động của biến đổi khí hậu, mưa bão kéo dài, sâu bệnh gia tăng và thời tiết cực đoan.

Ông Hồ Trí Nhuận, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Gohan cho rằng, năm 2026 là một năm nhiều thách thức, có thể gọi là năm tiền đề báo hiệu một chu kỳ khó khăn mới cho ngành hồ tiêu trong thời gian tới. Khi chứng kiến sản lượng hồ tiêu năm nay, sẽ giảm rất nhiều so với năm 2024 và 2025 giữa lúc nhu cầu tiêu thụ của thị trường được dự báo sẽ tăng lên rất nhiều.

“Sản lượng hồ tiêu của nước ta giảm luỹ tiến từ năm 2020 đến nay đã là 50.000 tấn. Con số này sẽ không dừng lại, khi mùa vụ năm nay có khả năng giảm mạnh do ảnh hưởng của thời tiết. Trong khi đó, lượng hồ tiêu tồn kho trên thế giới đã giảm rất nhiều. Một số quốc gia như Mỹ, Trung Quốc được dự báo sẽ tăng cường nhập khẩu. Thế nhưng, điều quan trọng là hồ tiêu ở đâu để cung ứng”, ông Nhuận chia sẻ thêm.

Trong khi đó, diện tích trồng tiêu khó mở rộng nhanh do chi phí đầu tư cao và tâm lý thận trọng của nông dân sau giai đoạn giá thấp kéo dài. Giá hạt tiêu trong nước và xuất khẩu dự kiến tăng cao khi nguồn cung bị thắt chặt.

Nguồn cung trong nước thắt chặt, cộng với tồn kho hồ tiêu toàn cầu ở mức thấp, được xem là yếu tố giúp giá duy trì ở vùng cao trong ngắn và trung hạn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao hiệu quả sản xuất và sử dụng nguyên liệu một cách bền vững.

Đồng thời, các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, dư lượng hóa chất, tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG) và phát triển bền vững. Doanh nghiệp không đáp ứng được các tiêu chí này sẽ khó duy trì chỗ đứng trên thị trường quốc tế.

Bà Lê Vũ Thuỳ Dùng, đại diện Công ty Simexco Daklak cho biết, trong năm 2026. Vấn đề được nêu lên hàng đầu đến từ câu chuyện kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. “Hiện nay, các nước đang ngày càng nâng cao kiểm tra lượng tồn dư chất hoá học trong hạt tiêu xô và thành phẩm, cùng rất nhiều yêu cầu hàng rào kỹ thuật liên quan được dựng lên. Như Châu Âu chẳng hạn, từ vài trăm hoạt chất được giới hạn dư lượng nay đã lên 1 ngàn hoạt chất. Hay Mỹ, Hàn Quốc và Đài Loan liên tục cập nhật các quy định mới, mà nếu doanh nghiệp không kịp thời nắm bắt, rất dễ bị thiệt hại khi hàng không xuất khẩu được”, bà Dung nói.

Những rủi ro tiềm ẩn đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Do đó, đòi hỏi các doanh nghiệp cần nhanh chóng đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ, để ngăn chặn những thiệt hại không đáng có cho doanh nghiệp và người nông dân.

Thy Hằng