Phân tích - Bình luận

Cuốn sách “Giấc mơ hóa Rồng Xanh – Thương hiệu Việt Nam 2045” của tác giả Trần Tuệ Tri, cùng sáng kiến Mạng lưới Rồng Xanh Toàn cầu, không chỉ là một ước vọng về tăng trưởng kinh tế, mà là lời mời gọi xã hội cùng suy ngẫm về con đường phát triển của Việt Nam hướng tới dấu mốc 100 năm độc lập.

Từ điểm xuất phát đó, cuốn sách đặt vấn đề phát triển trong một khuôn khổ rộng hơn, nơi tri thức, công nghệ và các giá trị con người được xem là trung tâm của chiến lược dài hạn.

Tinh thần này được cụ thể hóa tại sự kiện ra mắt sách và mạng lưới diễn ra ngày 17/1 tại Hà Nội. Tại đây, tác giả Trần Tuệ Tri không chỉ giới thiệu cuốn sách thứ hai của mình và công bố Mạng lưới Rồng Xanh Toàn cầu (Global Blue Dragon Fellowship – GBDF), mà còn cùng các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách thảo luận về những trụ cột tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Thiết kế tăng trưởng: Hòa hợp giữa công nghệ và văn hóa dân tộc

Ở chiều sâu chiến lược, ý nghĩa cốt lõi của Mạng lưới Rồng Xanh nằm ở việc xác định con đường phát triển dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo TS Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, mục tiêu lớn đến năm 2045 là đưa Việt Nam trở thành một “quốc gia thông minh” – nơi trình độ phát triển cao và công nghệ hiện đại được đặt phục vụ trực tiếp cho chất lượng sống của con người, hướng tới một xã hội đáng sống, thân thiện với môi trường và hòa bình.

Động lực cho cú bứt phá này được nhìn nhận đến từ các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ lượng tử. PGS Edward Tay (Đại học Quốc gia Singapore) cho rằng AI có thể giúp tăng năng suất lao động từ 10 đến 15 lần. Với quy mô dân số khoảng 100 triệu người cùng tinh thần lao động bền bỉ, Việt Nam có cơ sở để rút ngắn khoảng cách về GDP so với các quốc gia phát triển trong khu vực.

Trong bối cảnh đó, hình tượng “Rồng Xanh” trở thành biểu trưng cho nội lực quốc gia, nơi công nghệ là đôi cánh giúp đất nước vươn cao nhưng vẫn giữ được sự cân bằng và bền vững.

Từ góc độ thể chế, theo bà Lê Thu Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Việt Nam năm 2045 cần được vận hành trên nền tảng của niềm tin: niềm tin của người dân vào pháp luật, của doanh nghiệp vào chính sách và của thế hệ trẻ vào các cơ hội phát triển công bằng.

Tuy nhiên, để đổi mới sáng tạo thực sự bùng nổ, Mạng lưới Rồng Xanh cũng nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy quản lý.

TS Nguyễn Quân chỉ ra rằng cách tiếp cận quản lý khoa học – công nghệ theo lối cũ đang là rào cản lớn.Muốn “hóa rồng”, Việt Nam cần các không gian thử nghiệm (sandbox) cùng cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm.

Cùng quan điểm đó, bà Lê Thu Hà cho rằng cần phân định rõ trách nhiệm nhằm loại bỏ “nỗi sợ sai” trong sáng tạo; nếu sai vì lợi ích chung trong quá trình thử nghiệm, cần được bảo vệ và rút kinh nghiệm thay vì xử lý cứng nhắc.

Một điểm khác biệt đáng chú ý của Mạng lưới Rồng Xanh là tinh thần không đánh đổi các giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa lấy tăng trưởng thuần túy. Ông Lý Ngọc Minh, Chủ tịch Công ty Gốm sứ Minh Long, khẳng định phát triển văn minh chỉ có ý nghĩa khi song hành cùng văn hóa, bởi đó mới là nền tảng của hạnh phúc bền vững.

Ông chia sẻ kinh nghiệm kết hợp tư duy triết học phương Đông – chú trọng cái gốc – với logic khoa học phương Tây – triển khai chi tiết và hệ thống – để xây dựng các thương hiệu Việt có khả năng cạnh tranh quốc tế.

Giải thích về biểu tượng Rồng Xanh, tác giả Trần Tuệ Tri cho biết màu xanh dương đại diện cho tri thức, khát vọng hòa bình và sự tử tế. Tầm nhìn này học hỏi từ sức mạnh kinh tế của Singapore và ý thức xã hội cao của Nhật Bản, nhưng được điều chỉnh để phù hợp với bản sắc Việt Nam – một quốc gia vừa hiện đại, vừa giàu chiều sâu văn hóa. Theo đó, Việt Nam chỉ thực sự hùng cường khi mỗi người dân đều cảm thấy hạnh phúc và tự hào về căn tính của mình.

Phát triển bắt đầu từ con người

Cuốn sách và Mạng lưới GBDF cũng dành sự ưu tiên đặc biệt cho giới trẻ – những người sẽ sống trọn vẹn trong cột mốc 2045. Tác giả Trần Tuệ Tri khuyến khích các bạn trẻ không chỉ theo đuổi mục tiêu thăng tiến cá nhân, mà cần tự đặt câu hỏi: “Mình muốn Việt Nam trở thành đất nước như thế nào, và mình muốn đứng ở đâu trong câu chuyện đó?”

Theo chia sẻ từ bà Tri, Mạng lưới Rồng Xanh Toàn cầu (GBDF) được xây dựng dựa trên bốn trụ cột chính: Nuôi dưỡng thế hệ kế thừa; Sức mạnh mềm và văn hóa; Phân tích chiến lược; và Công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là một cộng đồng mở, nơi các chuyên gia, doanh nhân và nghệ sĩ Việt Nam trên toàn thế giới cùng chia sẻ tri thức, kết nối nguồn lực và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

“Giấc mơ hóa Rồng Xanh – Thương hiệu Việt Nam 2045” là cuốn sách thứ hai sau “Thương hiệu Việt Nam – Thời khắc vàng” của tác giả Trần Tuệ Tri. Dưới góc nhìn nhập vai mới lạ, cuốn sách phác họa một tương lai nơi Việt Nam không chỉ mạnh về kinh tế mà còn giàu có về đời sống tinh thần – nơi công nghệ AI giúp con người giải phóng sức lao động để tập trung vào sáng tạo và các giá trị nhân văn.

"Khi mỗi cá nhân nuôi dưỡng đam mê và tự tin vào năng lực riêng để “hóa rồng”, cả dân tộc sẽ cùng vươn mình cất cánh, mở ra một chương phát triển mới cho Việt Nam vào năm 2045," bà Trần Tuệ Tri chia sẻ.

Trường Đặng