Pháp luật
CHẶN GIAN LẬN THƯƠNG MẠI: Xây dựng nền kinh tế số minh bạch, bền vững
Chống gian lận thương mại là yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn giữ uy tín với các thương hiệu quốc tế, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và xây dựng một nền kinh tế số minh bạch, bền vững.
Với mong muốn kết nối doanh nghiệp với các cơ quan quản lý trong phòng, chống hàng giả, hàng nhái, lành mạnh hoá hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức Diễn đàn “Gian lận thương mại trên không gian mạng: Thách thức và giải pháp ngăn chặn”.
Tham dự Diễn đàn có ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI; ông Nguyễn Hữu Nam – Phó Giám đốc VCCI-HCM; bà Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TP HCM; bà Lê Thị Hà – Trưởng phòng Quản lý hoạt động Thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương); bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hội Lương thực - Thực phẩm TP HCM; bà Nguyễn Thị Ngọc Trang – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Người Tiêu dùng Việt Nam; ông Nguyễn Văn Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Hương liệu Tinh dầu Mỹ phẩm Việt Nam; ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ TP Hà Nội; PGS, TS Trương Ngọc Nãi - Phó Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM; ông Nguyễn Đình Tùng – Phó Chủ Tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam; ông Trần Ngân Giang - Phó Chi Cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tây Ninh; bà Nguyễn Thị Thương - Trưởng ban Pháp chế Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam; ông Nguyễn Phương Sơn – Giám đốc truyền thông Công ty Amway Việt Nam; ông Nguyễn Thuận Đạt - Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Thời trang và Mỹ phẩm Duy Anh (DAFC), đại diện Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG).
Về phía ban tổ chức có sự tham dự của Nhà báo Nguyễn Tiến Dũng – Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp; Nhà báo Phạm Hùng - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp. Đặc biệt, Diễn đàn có sự tham gia của lãnh đạo, đại diện các sở ngành, các tổ chức, các doanh nghiệp…
Phát biểu tham luận tại Diễn đàn, ông Nguyễn Thuận Đạt – Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Thời trang và Mỹ phẩm Duy Anh (DAFC), doanh nghiệp thành viên thuộc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG) cho biết, trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh doanh trên không gian mạng phát triển bùng nổ, gian lận thương mại online đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với người tiêu dùng, doanh nghiệp chân chính và cơ quan quản lý nhà nước.
Theo ông Nguyễn Thuận Đạt, IPPG là tập đoàn đang phân phối hơn 138 thương hiệu quốc tế chính hãng tại Việt Nam, từ các thương hiệu xa xỉ như Rolex, Cartier, Franck Muller, Burberry, Ferragamo, Versace, Dolce & Gabbana đến các thương hiệu thời trang cao cấp như Nike, CK, Tommy Hifiger, doanh nghiệp đã trực tiếp chứng kiến và chịu tác động nghiêm trọng từ hàng giả, hàng xách tay không rõ nguồn gốc và gian lận thương mại trên không gian mạng.
Ông cho rằng, thương mại điện tử phát triển nhanh đã kéo theo một thực tế ai cũng thấy, đó là hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc đang tràn lan trên không gian mạng, từ sàn thương mại điện tử, mạng xã hội đến KOL livestream.
“Đây không còn là hiện tượng đơn lẻ, mà đã trở thành một hệ sinh thái gian lận có tổ chức, ngày một tinh vi, gây tổn hại trực tiếp cho người tiêu dùng, doanh nghiệp làm ăn chân chính, và nguồn thu ngân sách Nhà nước”, ông Nguyễn Thuận Đạt đánh giá.
Đồng thời, ông cho biết theo ước tính thực tiễn từ các doanh nghiệp chính hãng trong ngành, hàng gian, hàng giả và hàng xách tay không kiểm soát có thể gây sụt giảm mức hai chữ số về doanh thu, đặc biệt trong các ngành hàng giá trị cao.
Cũng theo ông Nguyễn Thuận Đạt, kinh doanh hàng xách tay quy mô lớn trên môi trường số, không hóa đơn, không thuế, không kiểm soát chất lượng, thực chất là một dạng gian lận thương mại trá hình. Nếu không xử lý dứt điểm, “vùng xám” này sẽ tiếp tục phá vỡ môi trường cạnh tranh công bằng, khuyến khích trốn thuế, và đẩy rủi ro về phía người tiêu dùng.
Một yếu tố khác theo đánh giá của đại diện IPPG, Luật Thương mại điện tử được Chính phủ thông qua vào tháng 12/2025 là bước tiến quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng của Nhà nước trong việc lập lại trật tự trên không gian mạng.
Tuy nhiên, ông cho rằng, luật chỉ phát huy hiệu quả khi được thực thi nghiêm, đồng bộ và liên tục, đặc biệt là ở khâu định danh người bán, trách nhiệm của nền tảng, và chế tài xử phạt thực sự đủ sức răn đe.
Từ góc độ doanh nghiệp phân phối chính hãng, ông Nguyễn Thuận Đạt cho rằng, các doanh nghiệp chính thống không chỉ bán sản phẩm, mà đang gánh vai trò bảo vệ niềm tin thị trường. Tại IPPG 100% sản phẩm phân phối là hàng chính hãng, có hóa đơn – chứng từ hợp lệ, mã vạch của hãng, mã code của nhà phân phối chính thức.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng chủ động truyền thông cảnh báo người tiêu dùng về rủi ro khi mua hàng online không rõ nguồn gốc; Phối hợp với các thương hiệu quốc tế để phát hiện và xử lý các kênh vi phạm; Tạo nền tảng mua sắm Online riêng biệt và tiện lợi, điển hình DAFC và ACFC. Khách hàng có thể an tâm mua sắm hàng hiệu chính hãng tại website có uy tín của công ty.
“Nếu doanh nghiệp chính thống bị bỏ mặc trong cuộc cạnh tranh không công bằng, thị trường sẽ chỉ còn lại những người bán “không chịu trách nhiệm”, ông Nguyễn Thuận Đạt nhấn mạnh.
Ông cũng cho rằng, gian lận thương mại online: Không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là uy tín quốc gia. Nhiều quốc gia trong khu vực đã coi gian lận thương mại trên không gian mạng là vấn đề an ninh kinh tế và uy tín quốc gia như Singapore yêu cầu nền tảng chịu trách nhiệm liên đới, gỡ hàng vi phạm trong thời gian rất ngắn, nếu không sẽ bị xử phạt nặng; Hàn Quốc kiểm soát chặt livestream bán hàng, KOL/KOC phải chịu trách nhiệm pháp lý với nội dung quảng bá; Trong khi đó, Trung Quốc áp dụng cơ chế “đóng cửa vĩnh viễn” tài khoản vi phạm nghiêm trọng, không cho quay lại nền tảng.
Thông điệp của các nước này rất rõ ràng: “Không có chỗ cho hàng giả trên không gian mạng”. Nếu Việt Nam không xử lý đủ mạnh và đủ nhanh, các thương hiệu quốc tế sẽ do dự khi mở rộng đầu tư, dẫn đến Việt Nam có nguy cơ bị gắn nhãn là thị trường rủi ro cao về sở hữu trí tuệ. Đồng thời, uy tín quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng lâu dài.
Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, đại diện IPPG kiến nghị cần tập trung vào 5 nhóm giải pháp then chốt: Thứ nhất, thực thi nghiêm Luật Thương mại điện tử 2025, đặc biệt là định danh người bán bằng dữ liệu quốc gia, gắn trách nhiệm pháp lý rõ ràng của sàn thương mại điện tử; Thứ hai, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, áp dụng mô hình xử lý nhanh, phạt nặng, không thỏa hiệp với hàng giả; Thứ ba, buộc nền tảng số chịu trách nhiệm đồng hành, không chỉ là “trung gian kỹ thuật”; Thứ tư, kết nối dữ liệu thương mại điện tử, Thuế, Hải quan, để không còn “bán hàng online ngoài vùng kiểm soát”; và cuối cùng là truyền thông rõ thông điệp đến người tiêu dùng: “Mua hàng online không hóa đơn, là tiếp tay cho gian lận thương mại và làm suy yếu thương hiệu quốc gia”.
“Chống gian lận thương mại trên không gian mạng không phải lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn giữ uy tín với các thương hiệu quốc tế, bảo vệ doanh nghiệp chân chính, và xây dựng một nền kinh tế số minh bạch, bền vững. IPPG cam kết đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan chức năng trong cuộc chiến này, không thỏa hiệp với hàng giả, không chấp nhận vùng xám, và không đánh đổi uy tín quốc gia”, ông Nguyễn Thuận Đạt nhấn mạnh.