Phân tích - Bình luận
Giá dầu thế giới tăng giữa rủi ro tiềm tàng ở Iran
Giá dầu thế giới tăng tuần thứ năm khi rủi ro địa chính trị tại Iran, thời tiết giá lạnh ở Mỹ và USD suy yếu đang lấn át lo ngại dư cung.
Giá dầu thế giới tăng trong tuần qua khi giới giao dịch đánh giá trở lại nguy cơ căng thẳng địa chính trị liên quan tới Iran, đồng thời thị trường năng lượng Mỹ chịu tác động từ một đợt bão mùa đông lớn làm gia tăng nhu cầu đối với các sản phẩm tinh chế.
Trong phiên 25/1, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng 2,9%, chốt phiên trên mốc 61 USD/thùng, đánh dấu tuần tăng thứ năm liên tiếp. Giá dầu thô Brent giao dịch ở mức 65,87 USD/thùng, tăng 1,81 USD/thùng, tương đương mức tăng 2,83%.
Đà tăng xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khởi động các phát ngôn cứng rắn, đe dọa sử dụng biện pháp quân sự nhằm vào ban lãnh đạo cấp cao của Iran. Cùng thời điểm, một nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ đã được điều động hướng về Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung từ một trong những nhà sản xuất chủ chốt của OPEC.
Trước đó, ông Trump từng rút lại các cam kết tấn công Iran. Tuy nhiên, việc Washington nối lại chiến dịch gây sức ép được cho là sẽ làm gia tăng “phần bù rủi ro địa chính trị” đối với giá dầu, xét tới vai trò chiến lược của Iran trong thị trường năng lượng toàn cầu.
Những lo ngại này càng được củng cố khi Mỹ được cho là đang gây áp lực buộc Iraq giải giáp các lực lượng dân quân thân Iran, theo Financial Times. Đồng thời, Điện Kremlin cũng tỏ ra thận trọng trước các kỳ vọng về một bước đột phá nhằm chấm dứt xung đột Nga – Ukraine. Việc chiến sự kéo dài đồng nghĩa với nguy cơ gián đoạn nguồn cung và các lệnh trừng phạt đối với dầu thô Nga tiếp tục tồn tại, qua đó duy trì mức độ bất ổn cho thị trường.
Địa chính trị lấn át nỗi lo dư cung
Từ đầu năm đến nay, các rủi ro địa chính trị đã vượt lên trên những lo ngại về nguy cơ dư thừa nguồn cung toàn cầu. Diễn biến này góp phần giúp giá dầu phục hồi sau khi từng giảm khoảng 18% trong năm 2025.
“Theo cách nhìn đơn giản nhất, các tiêu đề liên quan tới địa chính trị vẫn xuất hiện dày đặc và mức độ bất định vẫn ở ngưỡng rất cao,” bà Rebecca Babin, chuyên gia giao dịch năng lượng cao cấp tại CIBC Private Wealth Group, nhận định.
Bà Babin cho rằng các động thái điều chuyển tài sản quân sự và những phát biểu chính thức gần đây đang khiến thị trường quay lại tập trung vào rủi ro xảy ra hành động quân sự liên quan tới Iran.
Theo đánh giá của Rapidan Energy Group, nếu Mỹ tấn công Iran và vấp phải hành động trả đũa, khả năng xung đột gây ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn cung dầu là không cao, nhưng không thể loại trừ. Công ty phân tích địa chính trị này ước tính xác suất xảy ra một kịch bản “gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài” đối với sản xuất và dòng chảy năng lượng trong khu vực vào khoảng 20%.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, giá các sản phẩm dầu tinh chế cũng tăng khi Mỹ chuẩn bị đối mặt với đợt rét đậm, đặc biệt tại khu vực Đông Bắc. Dầu diesel – loại nhiên liệu có thể được sử dụng làm dầu sưởi – ghi nhận nhu cầu tăng trong bối cảnh bão mùa đông quy mô lớn bao trùm nhiều bang, làm gia tăng áp lực lên giá năng lượng.
Trong khi đó, đồng USD trải qua tuần giảm mạnh nhất trong vòng bảy tháng. Diễn biến này diễn ra sau chuỗi ngày biến động liên quan tới sự xấu đi trong quan hệ Mỹ – châu Âu, cũng như việc các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh tại Ukraine chưa đạt kết quả rõ ràng. Đồng bạc xanh suy yếu khiến các mặt hàng định giá bằng USD, bao gồm dầu thô, trở nên rẻ hơn đối với người mua nắm giữ các đồng tiền khác, qua đó hỗ trợ giá dầu đi lên.
Dư cung cản đà tăng giá dầu trung hạn
Mặc dù giá tăng do các căng thẳng từ Venezuela tới Iran, cùng với những gián đoạn nguồn cung tại Kazakhstan, thị trường dầu mỏ vẫn đối mặt với áp lực đáng kể từ triển vọng dư cung.
Theo đánh giá mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng tồn kho dầu toàn cầu trong năm nay có thể tăng thêm khoảng 3,7 triệu thùng mỗi ngày. Tuy vậy, cơ quan này cũng lưu ý rằng mức dư thừa thực tế có thể không đạt tới quy mô như dự báo.
Một số nhà đầu tư lại tỏ ra lạc quan hơn. SLB, nhà cung cấp dịch vụ dầu khí lớn nhất thế giới, cho rằng giai đoạn tồi tệ nhất của thị trường dầu toàn cầu có thể đã đi qua, đồng thời dự báo hoạt động khoan sẽ dần gia tăng trở lại tại các khu vực trọng điểm.
Dữ liệu từ Commodity Futures Trading Commission cũng cho thấy các quỹ đầu cơ đang nắm giữ vị thế mua ròng đối với WTI ở mức cao nhất trong vòng năm tháng, phản ánh tâm lý tích cực hơn của một bộ phận nhà đầu tư trước triển vọng giá dầu.