Việc Tổng thống Venezuela bị bắt giữ gây chấn động địa chính trị, nhưng giá dầu thế giới vẫn giảm khi những yếu tố lớn hơn đang chi phối.
Cuối tuần qua, giá dầu thế giới tiếp tục đà giảm nhẹ với dầu Brent đóng cửa ở mức 60,75 USD/thùng (giảm 0,16%) và dầu WTI đạt 57,32 USD/thùng (giảm 0,17%) bất chấp khủng hoảng chính trị ở Venezuela – một quốc gia có trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới.
Trái với những lo ngại ban đầu, các tín hiệu sớm cho thấy thị trường dầu mỏ toàn cầu nhiều khả năng sẽ hấp thụ cú sốc này mà không xảy ra biến động mạnh hay kéo dài.
Theo các báo cáo, hạ tầng dầu khí chủ chốt của Venezuela hầu như không bị ảnh hưởng sau loạt tấn công của Washington tại Caracas và một số bang khác. Những cơ sở then chốt như cảng Jose, nhà máy lọc dầu Amuay cũng như các mỏ tại vành đai Orinoco vẫn duy trì hoạt động. Điều này giúp xoa dịu mối lo về nguy cơ gián đoạn nguồn cung vật chất trong ngắn hạn – yếu tố thường là chất xúc tác trực tiếp khiến giá dầu tăng vọt.
Bên cạnh đó, vai trò của Venezuela trong cán cân cung cầu dầu mỏ toàn cầu đã suy giảm mạnh trong hai thập niên qua. Từ vị thế một cường quốc dầu mỏ, sản lượng của nước này hiện chỉ chiếm chưa đến 1% tổng nguồn cung toàn cầu. Các biện pháp trừng phạt kéo dài, tình trạng quản lý yếu kém và đầu tư suy giảm đã khiến ngành dầu khí Venezuela mất dần năng lực sản xuất.
Gần đây, áp lực gia tăng từ Washington, bao gồm cả việc thu giữ các tàu chở dầu thô Venezuela, đã buộc nước này phải đóng cửa một số giếng khai thác.
Trong bối cảnh đó, tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng các biện pháp trừng phạt đối với ngành dầu khí Venezuela sẽ được duy trì, đồng thời các công ty dầu khí Mỹ sẽ tham gia tái thiết hạ tầng và khôi phục sản lượng, được thị trường nhìn nhận một cách thận trọng.
Viễn cảnh tái thiết này được đánh giá là rất tham vọng và khó có thể mang lại kết quả trong ngắn hạn, nhất là khi ngành dầu khí Venezuela đã xuống cấp nghiêm trọng cả về kỹ thuật lẫn thể chế.
Quan trọng hơn, thị trường dầu mỏ toàn cầu hiện nay đang chịu chi phối bởi yếu tố dư cung.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nguồn cung dầu toàn cầu trong năm 2026 dự kiến vượt nhu cầu khoảng 3,8 triệu thùng mỗi ngày – mức dư thừa kỷ lục. Trong bối cảnh đó, bất kỳ cú sốc nào từ phía Venezuela, vốn có quy mô cung rất hạn chế, khó có khả năng đảo ngược xu hướng chung của thị trường.
Diễn biến giá dầu trong những tuần gần đây phản ánh rõ tâm lý này. Giá dầu thô đã giảm xuống quanh ngưỡng 60 USD/thùng. Một số sản phẩm giao dịch bán lẻ cuối tuần cho thấy giá dầu Mỹ có thời điểm tăng gần 2 USD so với mức đóng cửa ngày thứ Sáu tuần trước, song mức tăng này được đánh giá là mang tính kỹ thuật và ngắn hạn hơn là phản ứng trước rủi ro địa chính trị kéo dài.
Theo các nguồn tin, OPEC+ nhiều khả năng sẽ giữ nguyên kế hoạch tạm dừng tăng sản lượng, thay vì điều chỉnh chính sách để phản ứng với tình hình tại Venezuela. Quyết định này, nếu được xác nhận, sẽ củng cố thêm quan điểm rằng thị trường dầu mỏ hiện nay không coi khủng hoảng Venezuela là một mối đe dọa lớn đối với cân bằng cung cầu toàn cầu.
Dù vậy, căng thẳng gia tăng tại khu vực Caribe đã tạo ra những xáo trộn nhất định trong hoạt động vận tải dầu khí. Việc Mỹ thu giữ một số tàu chở dầu Venezuela trong những tuần gần đây đã khiến các chủ tàu vận hành tàu bị trừng phạt trở nên dè dặt hơn.
Dữ liệu theo dõi hành trình tàu cho thấy ít nhất 7 tàu đã quay đầu hoặc dừng lại trên biển, bổ sung vào 4 tàu khác đã thay đổi lộ trình sau sự kiện lực lượng Mỹ kiểm soát một tàu chở dầu hồi giữa tháng 12/2025.
Những diễn biến này có thể làm gia tăng chi phí logistics và rủi ro vận hành, song tác động đến tổng nguồn cung toàn cầu vẫn được đánh giá là hạn chế.
Trong khi đó, một số doanh nghiệp quốc tế vẫn tiếp tục hiện diện tại Venezuela dưới các cơ chế miễn trừ trừng phạt. Chevron (Mỹ) cho biết vẫn duy trì hoạt động tại nước này theo giấy phép đặc biệt do chính quyền Mỹ cấp.
Một số tập đoàn châu Âu như Repsol, Eni hay Maurel et Prom cũng tiếp tục hợp tác với công ty dầu khí quốc gia Venezuela trong các dự án dầu khí.
Về dài hạn, việc ông Maduro bị bắt giữ làm dấy lên nhiều câu hỏi về tương lai ngành dầu khí Venezuela. Quốc gia này được ước tính sở hữu trữ lượng dầu thô lớn hơn cả Saudi Arabia và từng là điểm đến của nhiều tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, hai làn sóng quốc hữu hóa trong quá khứ đã khiến các công ty như Shell, Exxon Mobil hay ConocoPhillips rút lui, thậm chí theo đuổi các vụ kiện đòi bồi thường sau khi tài sản bị tịch thu.
Theo các chuyên gia, ngay cả trong kịch bản thay đổi chế độ, quá trình khôi phục sản xuất dầu tại Venezuela cũng khó có thể diễn ra nhanh chóng.
“Lịch sử cho thấy những thay đổi chế độ mang tính cưỡng ép hiếm khi giúp ổn định nguồn cung dầu trong thời gian ngắn, với Libya và Iraq là những ví dụ rõ ràng và thận trọng,” ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị của Rystad Energy, nhận định.
