VCCI

Phát biểu tham luận tại Diễn đàn, ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, vùng Trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam bao gồm TP HCM, Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng. Trong đó, TP HCM là đầu não R&D – tài chính – công nghệ - logistics biển; Đồng Nai là trung tâm logistics và thu hút FDI thế hệ mới; Tây Ninh là cửa ngõ hành lang Đông - Tây kết nối với vùng ĐBSCL và Campuchia; Lâm Đồng là hậu phương xanh của vùng, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch.

Về lợi thế cạnh tranh của vùng, theo ông Đậu Anh Tuấn, sau khi sáp nhập, hạ tầng & logistics của vùng từ chỗ phân tán đã được đồng bộ hóa chiến lược từ cảng biển, sân bay, hạ tầng đường bộ, đường sắt, đến hệ thống các cảng cạn…mang đến hiệu quả về kinh tế như: Giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ chồng chéo “phí hạ tầng cảng biển” và “phí BOT” giữa các địa phương cũ trước sáp nhập hành chính; Tiết kiệm 10% - 15% chi phí logistics. Nếu hạ tầng được quy hoạch liền mạch và thống nhất, doanh nghiệp sẽ giảm được chi phílogistics, ước tính từ 10% - 15% so với trước đây; Điểm trung chuyển quốc tế. Khả năng kết nối đa phương thức biến vùng trở thành một điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế quan trọng tại châu Á.

Tuy nhiên, ông Đậu Anh Tuấn cũng chỉ ra những thách thức cần giải quyết của vùng như: Sau sáp nhập, việc hợp nhất bộ máy, thay đổi thẩm quyền và thiếu văn bản hướng dẫn khiến hồ sơ một số thủ tục hành chính nguy cơ bị “treo”; Doanh nghiệp tốn thêm thời gian, công sức “thúc đẩy” hồ sơ qua các nút thắt mới; Các dự án đã phê duyệt theo chủ trương cũ có thể cần rà soát phù hợp với quy hoạch đơn vị hành chính mới; Điều phối liên ngành khó khăn hơn trong bối cảnh còn lúng túng về thẩm quyền các đơn vị sau sáp nhập;

Cùng với đó là những thách thức về phát triển hạ tầng; Tiến độ giải ngân của các địa phương không đồng đều; Có tình trạng tuyến đường lớn đã thông xe nhưng các tuyến đường gom, đường đấu nối vào các KCN vẫn chưa hoàn thiện do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, vùng cũng đối diện với áp lực “xanh hóa” và đối diện rủi ro biến đổi khí hậu.

Từ những thách thức trên, ông Đậu Anh Tuấn nêu 4 nhóm khuyến nghị cho vùng: Một là, cơ chế quản trị và đối thoại công tư cấp vùng. Chuyển đổi tư duy từ kiểm soát sang kiến tạo. Thiết lập cơ chế điều phối vùng. Tổ Công tác chiến lược chuyên trách giải quyết thủ tục "một cửa" cho nhà đầu tư lớn. Liên kết chặt chẽ trong quy hoạch hạ tầng giao thông & xúc tiến đầu tư chung.

Hai là, đẩy mạnh kết nối và hoàn thiện hạ tầng. Đảm bảo hoàn thiện các hạ tầng giao thông quan trọng của vùng theo kế hoạch. Đảm bảo bố trí đủ vốn và quỹ đất cho việc xây dựng các tuyến đường gom, đường đấu nối từ các tuyến giao thông trọng điểm đi đến vào các KCN. Ba là, thúc đẩy kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Bốn là, đổi mới tư duy phát triển kinh tế tư nhân. Thực thi Nghị quyết 68 với những chương trình hành động cụ thể; Tạo lập thị trường và gỡ vướng thể chế từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.

Chia sẻ trong phiên thảo luận, ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam cho biết, trong thời gian qua, Việt Nam luôn là một đối tác chất lượng của châu Âu trong khu vực Đông Nam Á, dựa trên rất nhiều trụ cột, trong đó có Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam, sau 5 năm thực thi đã mang lại rất nhiều hiệu quả.

Đối với các nhà đầu tư, ông Nguyễn Hải Minh cho biết, các nhà đầu tư cũng đánh giá, Việt Nam đã có những chuyển minh rất là mạnh mẽ, đặc biệt là trong việc ban hành những chính sách mới. Và quan trọng hơn là đã đưa ra cho các nhà đầu tư một sự thay đổi mới trong tư duy cũng như trong cách tiếp cận về kinh tế tư nhân.

Cũng theo ông Minh, hầu hết các nhà đầu tư đều bày tỏ niềm tin và sự lạc quan vào sự phát triển cũng như những cải cách của Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, nhiều nhà đầu tư cho biết, khi đầu tư vào Việt Nam thì họ đều gặp phải những trở ngại liên quan đến các thủ tục hành chính.

“Đối với các địa phương, nhà đầu tư sẽ quan tâm địa phương đó có gì, những thế mạnh của từng địa phương, cũng như về thị trường, về thương mại…qua đó, các nhà đầu tư sẽ có sự lựa chọn và quyết định đầu tư. Riêng đối với các địa phương ở phía Nam, các nhà đầu tư châu Âu rất quan tâm đến các lĩnh vực về cơ sở hạ tầng, bao gồm hạ tầng đường xá, cơ sở hạ tầng về đường sắt, đường sắt cao tốc, sân bay, đặc biệt là cơ sở hạ tầng về cảng biển”, ông Nguyễn Hải Minh cho biết.

Dưới góc độ nhà đầu tư, ông Leaw Wee Ming – Tổng Giám đốc Công ty CP VSIP Cần Thơ cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt về thu hút đầu tư, các nhà đầu tư chất chất lượng cao thường tìm kiếm 3 yếu tố chính, đó là hạ tầng tin cậy, môi trường vận hành minh bạch và đáng tin cậy, và quan hệ hợp tác dài hạn.

Ông cho biết, chiến lược của VSIP Cần Thơ là ưu tiên các nhà đầu tư có hoạt động sản xuất – kinh doanh bền vững, cam kết đầu tư lâu dài, đặc biệt là những doanh nghiệp phù hợp với xu hướng chuyển đổi xanh và sản xuất có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, VSIP Cần Thơ tập trung xây dựng niềm tin thông qua năng lực triển khai thực tế, hỗ trợ kịp thời, quy trình rõ ràng – minh bạch và tiêu chuẩn thực hiện nhất quán.

Bài và ảnh Đình Đại