Từ off-road đến đô thị: bán tải đang "đổi vai" tại Việt Nam

Thị trường bán tải Việt Nam năm 2025 tiếp tục duy trì sức hút ổn định với hơn 27.000 xe được bàn giao đến tay khách hàng, theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA). Trong bức tranh chung đó, Ford Ranger gần như chiếm thế áp đảo khi nắm trên 70% thị phần, bỏ xa phần còn lại.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng không chỉ là câu chuyện về một mẫu xe dẫn đầu, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách người dùng tiếp cận dòng xe vốn gắn liền với hình ảnh công trường và địa hình khắc nghiệt. Thay vì mặc định “bán tải phải hai cầu”, người mua ngày nay bắt đầu cân nhắc thực tế hơn: cấu hình nào mới thực sự phù hợp với nhu cầu sử dụng hàng ngày.

Trong nhiều năm, hệ dẫn động hai cầu được xem như “chuẩn mực” của một chiếc bán tải đúng nghĩa. Khả năng truyền lực tới cả bốn bánh giúp xe duy trì độ bám tốt hơn trên bùn lầy, cát sâu hoặc mặt đường trơn trượt, đồng thời mang lại sự tự tin khi leo dốc, đổ đèo hay đi qua những cung đường xấu. Với những người thường xuyên di chuyển ở vùng núi, công trường hoặc có nhu cầu off-road, 4x4 gần như là lựa chọn không thể thay thế. Hệ thống gài cầu, hộp số phụ và các chế độ địa hình chuyên biệt giúp chiếc xe mở rộng đáng kể giới hạn vận hành, điều mà cấu hình một cầu khó có thể đáp ứng. Không chỉ vậy, việc lực kéo được phân bổ đều cũng góp phần cải thiện độ ổn định thân xe trong điều kiện khắc nghiệt, tạo cảm giác an tâm hơn cho người lái.

Dẫu vậy, những lợi thế này đi kèm với cái giá không nhỏ. Hệ dẫn động hai cầu có cấu trúc cơ khí phức tạp hơn, đồng nghĩa chi phí sản xuất và giá bán cao hơn. Trọng lượng tăng thêm cũng có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu nhỉnh hơn, trong khi việc bảo dưỡng cầu trước, trục truyền động hay hộp số phụ về lâu dài làm tổng chi phí sử dụng đội lên. Với nhiều khách hàng mua xe phục vụ công việc hoặc kinh doanh, khoản chênh lệch hàng trăm triệu đồng giữa các phiên bản trở thành yếu tố đáng cân nhắc, đặc biệt khi không phải ai cũng thường xuyên khai thác hết khả năng off-road của xe.

Chính trong bối cảnh đó, các phiên bản dẫn động một cầu dần cho thấy tính thực dụng rõ rệt hơn. Với kết cấu đơn giản, xe nhẹ hơn, dễ bảo dưỡng và có giá bán dễ tiếp cận hơn, phù hợp với nhóm khách hàng đề cao hiệu quả tài chính. Ở điều kiện vận hành phổ biến như đô thị, quốc lộ hay đường nhựa bằng phẳng, sự khác biệt về trải nghiệm lái giữa 4x2 và 4x4 thực tế không quá lớn. Hệ dẫn động cầu sau vẫn đủ đáp ứng nhu cầu chở hàng, chở gia đình hoặc di chuyển hằng ngày mà không gặp trở ngại đáng kể. Trong khi đó, khoảng cách trang bị giữa các phiên bản cũng ngày càng được thu hẹp. Nhiều mẫu bán tải một cầu hiện nay vẫn sở hữu động cơ tương đương bản cao, đi kèm màn hình giải trí cỡ lớn, ghế da, đèn LED và các công nghệ an toàn chủ động, khiến người dùng khó cảm nhận sự “thiếu thốn” như trước đây.

Tất nhiên, cấu hình một cầu không phải không có hạn chế. Khi gặp địa hình bùn sâu hoặc mặt đường quá trơn trượt, khả năng bám đường sẽ kém hơn so với hai cầu, buộc người lái phải cẩn trọng hơn hoặc đơn giản là tránh những cung đường quá khó. Tuy nhiên, với phần lớn người dùng tại Việt Nam - nơi hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện và xe chủ yếu di chuyển trong khu vực đô thị, bán đô thị, những tình huống như vậy không xảy ra thường xuyên. Điều này khiến ưu thế kỹ thuật của 4x4 đôi khi trở thành “dư thừa” so với nhu cầu thực tế.

Nhìn rộng hơn, sự thay đổi trong lựa chọn hệ dẫn động cũng phản ánh quá trình “đổi vai” của dòng xe bán tải. Từ một phương tiện thiên về lao động nặng, bán tải đang dần tiệm cận nhóm SUV đa dụng, phục vụ nhiều mục đích hơn là chỉ chinh phục địa hình. Người mua tìm đến bán tải vì gầm cao, khoang chở đồ rộng, cảm giác lái chắc chắn và tính linh hoạt trong sinh hoạt thường ngày, thay vì chỉ vì khả năng lội bùn, leo dốc.

Con số hơn 27.000 xe bán ra cùng thị phần áp đảo của Ranger cho thấy phân khúc này vẫn giữ được sức hút đáng kể. Nhưng thay vì câu hỏi “một cầu hay hai cầu tốt hơn”, thị trường đang dần đi đến cách tiếp cận thực tế hơn: loại nào phù hợp với cách sử dụng của từng người. Với những ai thường xuyên đối mặt địa hình phức tạp, hai cầu vẫn là lựa chọn đáng giá. Còn với phần đông khách hàng di chuyển chủ yếu trên đường phố, một cầu có thể đã là lời giải hợp lý, cân bằng giữa chi phí và nhu cầu.