Du lịch

Bước sang Xuân Bính Ngọ 2026, ngành du lịch Việt Nam đứng trước yêu cầu tái định vị mạnh mẽ để bước vào giai đoạn phát triển mới. Sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch và thích ứng với những biến động kinh tế toàn cầu, bài toán đặt ra không chỉ là tăng trưởng về lượng khách mà còn là nâng cao chất lượng, giá trị và tính bền vững của sản phẩm du lịch.

Trong bối cảnh đó, du lịch văn hóa đang được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp đánh giá là hướng đi chiến lược, đủ sức trở thành động lực tăng trưởng dài hạn cho kinh tế du lịch Việt Nam. Với lợi thế về chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa đa dạng và hệ thống di sản phong phú, Việt Nam có nền tảng vững chắc để phát triển các sản phẩm du lịch khác biệt, giàu giá trị trải nghiệm.

Là một trong những doanh nhân tiên phong trong xây dựng sản phẩm du lịch gắn với văn hóa bản địa và từng nhận nhiều giải thưởng quốc tế, ông Phạm Hà, Chủ tịch Lux Group, cho rằng: du lịch văn hóa chính là sản phẩm lõi của du lịch Việt Nam. Theo ông, văn hóa không chỉ là yếu tố bổ trợ mà là động lực phát triển mạnh mẽ nhất, giúp du lịch Việt Nam đi xa và đi bền vững.

Du lịch văn hóa, con đường tạo giá trị gia tăng dài hạn

Theo ông Phạm Hà, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, các điểm đến không thể chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay lợi thế chi phí thấp. Điều tạo nên sức hút bền vững của một điểm đến chính là khả năng kể câu chuyện văn hóa một cách hấp dẫn, chân thực và có chiều sâu.

Du lịch văn hóa, theo cách tiếp cận hiện đại, không đơn thuần là tham quan di tích hay xem biểu diễn nghệ thuật, mà là quá trình du khách được sống trong không gian văn hóa, chạm vào ký ức, cảm nhận nhịp sống và tinh thần của vùng đất họ đặt chân tới. Chính những trải nghiệm đó mới tạo nên sự khác biệt và giá trị gia tăng cho sản phẩm du lịch.

Thực tế cho thấy, Việt Nam sở hữu kho tàng di sản vật thể và phi vật thể đặc sắc, từ các đô thị di sản, làng nghề truyền thống đến nghệ thuật trình diễn dân gian. Tuy nhiên, nhiều giá trị độc bản vẫn chưa được khai thác đúng tầm hoặc mới dừng lại ở mức giới thiệu bề nổi, thiếu sự kết nối thành sản phẩm hoàn chỉnh.

Hệ quả là mức chi tiêu bình quân và thời gian lưu trú của du khách chưa tương xứng với tiềm năng. Thương hiệu du lịch quốc gia vì vậy chưa tạo được dấu ấn đủ mạnh trên thị trường quốc tế, dù số lượng khách tăng trưởng tích cực trong những năm gần đây.

Từ thực tiễn hoạt động của mình, ông Phạm Hà cho rằng hướng đi bền vững và có sức cạnh tranh lâu dài chính là đặt văn hóa vào trung tâm của sản phẩm du lịch. Văn hóa không chỉ giúp tạo khác biệt mà còn là yếu tố khó sao chép, giúp doanh nghiệp và điểm đến giữ được lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.

Làm mới tư duy sản phẩm, bán trải nghiệm chạm tới ký ức

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của du lịch Việt Nam hiện nay nằm ở tư duy phát triển sản phẩm. Không ít doanh nghiệp vẫn tập trung vào việc bán dịch vụ, lịch trình hay bữa ăn, trong khi du khách hiện đại lại tìm kiếm những trải nghiệm giàu cảm xúc, mang dấu ấn cá nhân và có khả năng lưu giữ ký ức.

“Chúng ta không chỉ bán bữa ăn hay hành trình. Chúng ta bán những trải nghiệm có khả năng chạm tới ký ức du khách”, ông Phạm Hà nhấn mạnh.

Từ tư duy đó, Lux Group đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt trong phát triển sản phẩm. Doanh nghiệp này từng đưa các bộ sưu tập nghệ thuật lên du thuyền, kể câu chuyện văn hóa Việt Nam bằng ngôn ngữ của du lịch, biến mỗi chuyến đi thành một hành trình khám phá giá trị văn hóa.

Bên cạnh đó, Lux Group còn tiên phong triển khai các tour Net Zero, kết hợp du lịch với phát triển bền vững và bảo vệ môi trường, cũng như làm sống lại không gian ca trù ngay trên du thuyền giữa lòng di sản thiên nhiên thế giới. Những sản phẩm này không chỉ tạo dấu ấn khác biệt mà còn được du khách quốc tế đánh giá cao, trở thành yếu tố giữ chân khách hàng hiệu quả.

Theo ông Phạm Hà, giá trị trải nghiệm chính là chìa khóa để nâng tầm sản phẩm du lịch. Khi du khách mang về những ký ức đẹp, họ sẵn sàng chi trả cao hơn, quay trở lại nhiều lần hơn và trở thành kênh quảng bá tự nhiên cho điểm đến.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận, thị trường du lịch Việt Nam hiện vẫn còn khoảng trống lớn về chiều sâu văn hóa trong sản phẩm. Nhiều giá trị bản địa chưa được khai thác đến cùng, trong khi hoạt động truyền thông còn thiếu cảm xúc, chưa đủ sức chạm tới trái tim du khách.

Theo các chuyên gia, để phát triển du lịch văn hóa một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu, nhu cầu vận hành, năng lực tài chính và chất lượng nguồn nhân lực trước khi triển khai. Việc lựa chọn đúng nền tảng, đầu tư đúng trọng tâm sẽ giúp doanh nghiệp tránh lãng phí và đảm bảo hiệu quả bền vững.

Nguồn nhân lực cũng được xem là yếu tố then chốt. Người làm du lịch văn hóa không chỉ cần kỹ năng dịch vụ mà còn phải có hiểu biết sâu sắc về văn hóa, khả năng kể chuyện và truyền cảm hứng, từ đó tạo kết nối cảm xúc với du khách.

Bước vào Xuân Bính Ngọ 2026, khi nền kinh tế đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, du lịch văn hóa được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột quan trọng, vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa góp phần bảo tồn và lan tỏa bản sắc dân tộc. Từ những mô hình tiên phong trong thực tiễn, có thể thấy rằng khi văn hóa được đặt đúng vị trí trung tâm, du lịch Việt Nam sẽ có cơ hội đi xa hơn và bền vững hơn trên hành trình hội nhập toàn cầu.

Minh Châu