Du lịch

Từ câu chuyện bánh dứa...

Khi đặt chân xuống sân bay ở Đài Loan, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt du khách chắc chắn là những hộp bánh dứa sang trọng với đủ mọi thương hiệu từ truyền thống đến hiện đại. Mọi tour du lịch Đài Loan đều có “tiết mục” mua bánh dứa. Bánh dứa không chỉ là một món ăn mà đã trở thành một sản phẩm du lịch mang tính chiến lược, một biểu tượng văn hóa mà bất kỳ ai đến Đài Loan cũng phải mang về làm quà.

Những con số thống kê không biết nói dối: tổng doanh thu từ ngành bánh dứa đã tăng vọt từ mức 3 tỷ Đài tệ vào năm 2006 lên tới con số kinh ngạc 40 tỷ Đài tệ chỉ sau 7 năm vào năm 2013.

Tuy nhiên, những con số này không tự nhiên mà có. Hành trình vươn tầm của bánh dứa bắt đầu từ một chiến lược “xoay trục” đầy tham vọng của chính quyền và các hiệp hội ngành nghề. Có thể nhiều người không biết, bánh dứa ban đầu chỉ là một món ăn rất bình dân, rẻ tiền và không mang trong mình một “sứ mệnh” nào.

Năm 2006 được coi là điểm bùng nổ khi cuộc thi bánh dứa đầu tiên được tổ chức tại Triển lãm Bánh Quốc tế Đài Bắc. Đây là một nước đi tiếp thị bậc thầy, thu hút toàn bộ sự chú ý của công chúng và giới chuyên môn vào một món bánh vốn đã quá quen thuộc. Thay vì để các cửa hàng tự bơi, chính quyền đã tạo ra một sân chơi để tôn vinh những người thợ giỏi nhất.

Thành công nối tiếp thành công, đến năm 2014, sự kiện này được nâng tầm thành Lễ hội Văn hóa Bánh dứa Đài Bắc nhằm gia tăng giá trị nhận diện và sự tham gia của cộng đồng. Vai trò của nhà nước không dừng lại ở việc tổ chức lễ hội. Những thương hiệu hàng đầu như Chia Te đã nhận được sự bảo chứng mạnh mẽ khi Bộ Kinh tế và Chính quyền thành phố Đài Bắc bình chọn sản phẩm của họ là “quà tặng thực phẩm tốt nhất”. Chính sự đóng dấu của chính phủ đã tạo ra một hàng rào uy tín vững chắc, biến bánh dứa thành lựa chọn hàng đầu cho các du khách quốc tế khi tìm kiếm một món quà mang giá trị văn hóa đích thực.

Nếu lễ hội là cú hích truyền thông thì việc định vị thị trường và gia tăng giá trị sản phẩm chính là chìa khóa để duy trì sự tăng trưởng. Ông Ngô Tử Kính, người từng giành danh hiệu vô địch thế giới trong ngành bánh, đã kể một câu chuyện đầy cảm hứng về việc thay đổi diện mạo cho chiếc bánh dứa truyền thống. Chia sẻ câu chuyện của mình tại TP HCM, ông kể trong một chuyến du lịch đến Vienna, ông bị choáng ngợp bởi vẻ lộng lẫy của những cung điện và các món đồ trang trí vàng óng trên nền đen sang trọng. Ông tự hỏi tại sao bánh dứa lại không thể mang lại cảm giác xa xỉ đó. Và dòng bánh dứa “vàng đen” ra đời với vỏ bánh trộn bột than tre màu đen tuyền, điểm xuyết một lớp kim tuyến vàng lấp lánh trên bề mặt.

Ông định vị sản phẩm này vào một “chiến trường” cực kỳ chiến lược: các cửa hàng miễn thuế tại sân bay. Tại sao lại là sân bay? Bởi vì đây là nơi du khách thực hiện hành động mua sắm cuối cùng trước khi về nước, họ sẵn lòng chi nốt những đồng Đài tệ cuối cùng cho một món quà trông có vẻ đắt tiền và sang trọng.

Trải nghiệm khách hàng cũng được ông Ngô nâng tầm thành một nghi lễ thông qua quá trình “mở hộp”. Thay vì một lớp vỏ nhựa đơn điệu, khách hàng phải trải qua ba bước: tháo lớp hộp bên ngoài, mở nắp hộp bên trong và sau đó mới đến lớp màng bọc tinh tế. Sự cầu kỳ này đánh trúng tâm lý của giới trẻ và các KOL hiện đại, những người thích chia sẻ mọi khoảnh khắc lên mạng xã hội. Khi một món quà trông sang trọng và có một câu chuyện thú vị đằng sau, giá trị của nó không còn nằm ở nguyên liệu mà nằm ở cảm xúc mà nó mang lại.

Ở một thái cực khác, một công ty Đài Loan, SunnyHills lại chọn cách đứng vững ở phân khúc ngách cao cấp bằng sự trung thực về nguyên liệu. Họ loại bỏ hoàn toàn bí đao – thành phần vốn được dùng để giảm giá thành và làm dịu độ chua trong công thức truyền thống – để sử dụng 100% nhân dứa nguyên chất. Họ xây dựng thương hiệu dựa trên sự tinh khiết và liên kết chặt chẽ với nông dân địa phương. Thậm chí, SunnyHills còn mạnh tay chi hàng triệu đô la để thuê kiến trúc sư lừng danh thiết kế những cửa hàng boutique độc đáo tại Tokyo để khẳng định đẳng cấp thương hiệu quốc tế. Việc phân khúc hóa rõ rệt giữa dòng bánh nhân dứa thật tốn kém và dòng bánh trộn bí đao phổ thông đã giúp các doanh nghiệp thoát khỏi cuộc chiến về giá và tập trung vào chất lượng cao nhất.

Thành quả của những chiến lược marketing này không chỉ nằm ở lợi nhuận của các ông chủ tiệm bánh, mà còn là sự ổn định của cả một nền kinh tế nông nghiệp. Ngành bánh kẹo Đài Loan hiện nay đạt giá trị khoảng 70,8 tỷ Đài tệ và duy trì mức tăng trưởng ổn định 5-7% mỗi năm nhờ vào văn hóa quà tặng được xây dựng bài bản.

Ông Ngô chia sẻ, Đài Loan đã thành công vì họ hiểu rằng bánh dứa không chỉ là thực phẩm, nó là một phần của câu chuyện về hòn đảo này. Khi cầm trên tay một chiếc bánh dứa Đài Loan, du khách không chỉ thưởng thức một món ăn ngon, bạn đang thưởng thức một kết quả của một chiến lược tiếp thị tầm cỡ quốc gia.

... nhìn về Việt Nam

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Ngô Tử Kính cho biết: “Tôi thấy món bánh pía rất có tiềm năng. Món này rất ngon và không có nước nào khác có”.

Ông Kao Siêu Lực - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc thương hiệu bánh ABC Bakery – cũng nhận định với phóng viên, bánh pía có đủ điều kiện để trở thành món bánh “đặc sản biểu tượng” của Việt Nam. Món này độc đáo, chỉ Việt Nam có, dùng sản vật địa phương trồng được và rất ngon.

Vai trò của nhà nước là cực kỳ quan trọng trong việc chủ trì các sự kiện quảng bá, tổ chức các cuộc thi chuyên nghiệp để thúc đẩy sự đổi mới liên tục trong ngành. Để một sản phẩm truyền thống có thể tồn tại và phát triển trong thế giới hiện đại, doanh nghiệp phải biết cách giữ lại “linh hồn” nhưng đồng thời phải táo bạo trong việc thay đổi diện mạo, bao bì và cách thức tiếp cận thị trường.

Theo ông Kao Siêu Lực, để đưa bánh pía trở thành món “đặc sản biểu tượng” của Việt Nam thì phải bắt đầu từ các cuộc thi. Các cuộc thi sẽ kích thích các nhà làm bánh sáng tạo, nâng tầm chất lượng món bánh, đồng thời thu hút được sự chú ý của công chúng. Thêm vào đó, các giải thưởng, huy chương từ cuộc thi sẽ mang lại thương hiệu, niềm tin cho các hiệu bánh liên quan đến bánh pía. Những điều này sẽ là nền tảng đầu tiên để tạo dựng được một món đặc sản biểu tượng của Việt Nam.

“Tôi sẽ chủ trì tổ chức cuộc thi bánh pía ngay trong tháng 3 này”, ông Kao Siêu Lực cho biết.

Quân Bảo