Công nghệ

Ngân sách cho chuyển đổi số trên quy mô toàn cầu được dự báo sẽ chạm ngưỡng 3,9 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Tuy nhiên, các dữ liệu thực chứng ghi nhận một nghịch lý quản trị sâu sắc khi chưa đầy 30% các chương trình này đạt được những thay đổi bền vững, theo số liệu từ các tập đoàn nghiên cứu thị trường Deloitte, Prosci.

Một nguyên nhân cốt lõi đã được chỉ ra: sự lệch pha nghiêm trọng trong cơ cấu phân bổ vốn. Trong khi khoảng 90% ngân sách chuyển đổi số của các tổ chức lớn thường được ưu tiên cho các giải pháp kỹ thuật, thì các khía cạnh về quản trị thay đổi và thích nghi lực lượng lao động chỉ nhận được 10% nguồn lực còn lại.

Sự lệch pha này đã dẫn đến việc hình thành những hạ tầng số tốn kém nhưng thiếu tính hiệu quả, nơi các hệ thống hiện đại không thể phát huy giá trị do khoảng trống về năng lực thực thi của đội ngũ nhân sự.

Ông Sibojyoti Chatterjee – Tổng Giám đốc KFC Việt Nam – chia sẻ công thức “xương máu” sau 3 năm triển khai công nghệ số của chuỗi KFC: “Đầu tư vào công cụ và công nghệ chỉ là 50%. Phần còn lại cần phải dành cho đào tạo và hỗ trợ”. Luận điểm này không chỉ là một con số cảm tính mà phản ánh sự dịch chuyển tư duy từ việc xem công nghệ là mục tiêu sang việc nhìn nhận con người là “hệ điều hành” điều khiển hạ tầng số đó.

Tính hiệu quả của công thức 50/50 này đang được số liệu chỉ ra rằng việc trang bị năng lực cho người sử dụng trực tiếp không chỉ giảm bớt sự kháng cự đối với thay đổi mà còn là biến số quyết định liệu các tính năng hiện đại của hệ thống có thể chuyển hóa thành giá trị kinh doanh thực tế hay không.

Áp lực về việc củng cố năng lực thực thi của con người càng trở nên cấp bách dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo báo cáo của hãng công nghệ CISCO thì khoảng 92% các vị trí công việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin dự kiến sẽ phải trải qua quá trình biến đổi sâu sắc. Sự xuất hiện của AI không chỉ tạo ra nhu cầu về các kỹ năng chuyên biệt mới mà còn làm bộc lộ một “độ trễ năng lực” đáng kể trong lực lượng lao động hiện tại. Một ước tính đáng báo động cho thấy 50% kiến thức kỹ thuật của một sinh viên tốt nghiệp có thể trở nên lỗi thời chỉ sau vài năm. Nếu tổ chức không dành đủ 50% nguồn lực cho đào tạo, họ sẽ vô tình tạo ra một khoản nợ kỹ thuật ẩn giấu bên trong nguồn nhân lực, khiến các hệ thống dù tốn kém đến đâu cũng dần trở nên vô dụng trước tốc độ thay đổi của thị trường.

Chuyển đổi số, theo đó, không đơn thuần là việc lắp đặt phần mềm mà là quá trình xây dựng các lớp kỹ năng theo trình tự, nơi các kỹ năng cơ bản đóng vai trò như gốc rễ để các kỹ năng kỹ thuật số có thể phát triển và mang lại lợi nhuận. Việc bỏ qua 50% đầu tư cho con người thực chất là hành động cố gắng xây dựng những nhánh cây chuyên môn trên một thân cây thiếu sức sống.

Hiệu suất thực tế từ các chương trình đào tạo có cấu trúc cũng mang lại những con số tăng trưởng cụ thể. Những dự án có sự đầu tư bài bản vào yếu tố con người ghi nhận mức cải thiện đáng kể về hiệu quả ra quyết định và năng suất lao động.

Trong kỷ nguyên AI, khả năng quản trị dựa trên dữ liệu chỉ có thể mang lại kết quả khi đội ngũ nhân sự được chuẩn bị tâm thế để trở thành những người giám sát và cải tiến quy trình, thay vì chỉ lặp lại các tác vụ thủ công. Sự chuẩn bị của các bên liên quan thông qua đào tạo được xác định là bảo chứng cho việc thiết lập một hệ sinh thái kỹ thuật số có khả năng thích ứng linh hoạt.

Chuyển đổi số trong giai đoạn này không còn được nhìn nhận như một đích đến kỹ thuật mà là một quá trình tiến hóa song hành giữa công cụ và người sử dụng. Việc duy trì tỷ trọng 50/50 chính là chìa khóa để đảm bảo rằng hệ thống công nghệ của doanh nghiệp không trở thành những “đồ trang sức”, đắt tiền nhưng ít khi sử dụng.

Quân Bảo