Ô tô - Xe máy

AI đang dần trở thành “vũ khí cạnh tranh” mới của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Nếu trước đây các hãng đua nhau về động cơ, thiết kế hay giá bán, thì nay lợi thế lại đến từ phần mềm, dữ liệu và khả năng học hỏi của thuật toán. Từ hỗ trợ lái, cá nhân hóa trải nghiệm đến vận hành nhà máy thông minh, trí tuệ nhân tạo đang tái định nghĩa cách một chiếc xe được tạo ra và cách người dùng tương tác với nó.

Bước sang năm 2025, xu hướng này được xem là giai đoạn tăng tốc rõ rệt, khi hầu hết hãng xe lớn đều công bố chiến lược AI quy mô lớn, biến xe hơi thành những “máy tính biết chạy” thay vì chỉ là phương tiện cơ khí thuần túy.

Trong bức tranh đó, Tesla vẫn là cái tên đi đầu khi nói tới AI trong ô tô. Hãng xe điện Mỹ xây dựng toàn bộ hệ sinh thái xoay quanh dữ liệu và thuật toán học sâu, từ hệ thống Autopilot đến gói Full Self-Driving (FSD).

Hàng triệu chiếc Tesla trên đường đóng vai trò như các “cảm biến di động”, liên tục gửi dữ liệu về để huấn luyện mô hình AI. Nhờ lợi thế dữ liệu khổng lồ này, Tesla có thể cải thiện khả năng nhận diện môi trường, ra quyết định và cập nhật tính năng qua mạng (OTA) nhanh hơn phần lớn đối thủ.

Theo các báo cáo từ Reuters và Bloomberg, năm 2025 Tesla tiếp tục thử nghiệm dịch vụ robotaxi tự hành tại Mỹ, tham vọng biến xe không người lái thành một mô hình kinh doanh mới. Song song với tự hành, hãng cũng đẩy mạnh AI trong khoang lái với trợ lý giọng nói thông minh, cho phép người dùng điều khiển nhiều chức năng bằng ngôn ngữ tự nhiên. Có thể thấy, chiến lược của Tesla khá rõ ràng: AI không phải tính năng bổ sung, mà là “trái tim” của chiếc xe.

Trong khi đó, khác với hình ảnh thận trọng trước đây, Toyota vài năm gần đây cho thấy bước chuyển mạnh mẽ sang tư duy công nghệ. Hãng xe Nhật Bản công bố hàng loạt sáng kiến đào tạo và nghiên cứu AI, trong đó có Toyota Software Academy và các trung tâm tăng tốc AI toàn cầu nhằm phát triển nhân lực phần mềm.

Đồng thời, Toyota cũng phát triển nền tảng phần mềm riêng cho xe, cho phép cập nhật tính năng từ xa và tích hợp sâu các hệ thống hỗ trợ lái thông minh. Mục tiêu là biến xe thành một “thiết bị kết nối” có thể liên tục được nâng cấp thay vì cố định như trước.

Không dừng lại ở đó, Toyota còn hợp tác với Waymo trong nghiên cứu tự hành và tiếp tục vận hành Woven City - thành phố thử nghiệm gần núi Phú Sĩ, nơi các công nghệ xe tự lái, robot và hạ tầng thông minh được thử nghiệm trong môi trường thực tế. Nhìn tổng thể, cách tiếp cận của Toyota thiên về nền tảng dài hạn: xây dựng hệ sinh thái phần mềm, dữ liệu và con người trước khi thương mại hóa ồ ạt.

Nếu Tesla và Toyota đại diện cho hai hướng tiếp cận khác nhau, thì ở phân khúc xe sang, Mercedes-Benz lại lựa chọn chiến lược riêng, tập trung vào an toàn và cá nhân hóa. Hệ thống Drive Pilot - công nghệ tự hành cấp độ 3 đã được cấp phép tại một số thị trường, cho phép người lái rời tay khỏi vô lăng trong điều kiện nhất định. Đây là một trong số ít hệ thống tự hành thương mại hóa hợp pháp ở cấp độ này.

Bên trong khoang lái, trợ lý MBUX thế hệ mới sử dụng AI để học thói quen người dùng, điều chỉnh điều hòa, âm thanh hay gợi ý tuyến đường phù hợp, giúp trải nghiệm xe mang tính “cá nhân hóa” rõ rệt hơn. Ở chiều ngược lại của chuỗi giá trị, Mercedes còn đưa robot và AI vào dây chuyền sản xuất nhằm tối ưu logistics và kiểm soát chất lượng, cho thấy AI đang thâm nhập toàn bộ hoạt động của hãng.

Tương tự, Hyundai Motor Group là một trong những hãng áp dụng AI trên quy mô rộng nhất. Tập đoàn Hàn Quốc hợp tác với Nvidia và nhiều công ty công nghệ để phát triển nền tảng xử lý dữ liệu cho xe tự lái và robot.

Các nhà máy mới của Hyundai được xây dựng theo mô hình “smart factory”, nơi robot, thị giác máy tính và thuật toán dự báo giúp giảm lỗi sản xuất và tăng hiệu suất. Trên phương diện sản phẩm, các hệ thống hỗ trợ lái và an toàn chủ động ngày càng phụ thuộc nhiều vào AI để phân tích tình huống giao thông theo thời gian thực. Thay vì tập trung vào một điểm nhấn cụ thể, Hyundai lựa chọn chiến lược AI hóa toàn bộ hệ sinh thái.

Từ những ví dụ trên, điểm chung dễ thấy là ranh giới giữa hãng xe và công ty công nghệ ngày càng mờ nhạt. Xe hơi giờ đây không chỉ được đánh giá bằng mã lực hay mức tiêu thụ nhiên liệu, mà còn bằng sức mạnh xử lý, khả năng cập nhật phần mềm và mức độ thông minh của hệ thống.

Tesla nghiêng về dữ liệu và tự hành, Toyota đầu tư nền tảng phần mềm dài hạn, Mercedes tập trung trải nghiệm cao cấp, còn Hyundai AI hóa toàn chuỗi sản xuất. Dù cách tiếp cận khác nhau, tất cả đều chung nhận định: tương lai của ô tô là tương lai của AI. Vì vậy, trong cuộc đua mới này, người chiến thắng có thể không phải là hãng sản xuất nhiều xe nhất, mà là hãng sở hữu hệ sinh thái phần mềm và dữ liệu mạnh nhất.

Thanh Trà