Chuyên đề
ATM - Không chỉ là ký ức: Từ tiên phong tài chính đến sứ mệnh văn hóa
Tết đến xuân về, những cây ATM tấp nập dòng người xếp hàng dài đã là một phần ký ức khó quên trong tâm trí nhiều người của nhiều năm trước, nay lại được làm mới cùng sứ mệnh mới.
Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 chia sẻ, hệ thống ATM từng là niềm tự hào và là những kỷ niệm không thể phai mờ của ngành ngân hàng trong hành trình phát triển.
Vào những giai đoạn đầu, đây chính là phát kiến công nghệ đi đầu, đặt nền móng cho thói quen thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Máy ATM đã thay đổi hoàn toàn tư duy sử dụng dịch vụ ngân hàng, giúp người dân không cần đến quầy giao dịch mà vẫn có thể tiếp cận tài chính 24/7. Hình ảnh những dòng người xếp hàng dài chờ rút tiền tại các khu công nghiệp, khu chế xuất vào mỗi dịp giáp Tết từng là minh chứng cho sức nóng của dịch vụ này.
Tuy nhiên, dòng chảy công nghệ không ngừng vận động. Cũng theo ông Nguyễn Đức Lệnh, hình ảnh những trụ ATM vắng khách trong những ngày cuối năm hiện nay không phải là dấu hiệu của sự thoái trào, mà ngược lại, đó là niềm tự hào về sự chuyển mình thành công sang ngân hàng số. Các ứng dụng Mobile Banking, quét mã QR đã giải quyết bài toán quá tải năm xưa, để lại cho cây ATM vị trí của một "chứng nhân lịch sử" đánh dấu bước ngoặt hiện đại hóa.
Bản thân hệ thống ATM tài chính ngày nay cũng đã "chuyển mình". Bên cạnh việc tiếp tục đáp ứng nhu cầu rút tiền cơ bản, nhiều ngân hàng đều đã nâng cấp đầu tư để ATM trở thành "ngân hàng thu nhỏ", với hệ thống CRM/CDM có thể đáp ứng mọi nhu cầu từ rút, nộp tiền tự động (giới hạn hạn mức/lần), chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm... với tất cả giao dịch đạt tốc độ cao. BIDV, Vietcombank, Agribank, BaoViet Bank, Techcombank, SHB, TPBank, HDBank... đều đầu tư hệ thống CRM/CDM, biến các hệ thống thành "điểm chạm" với những trải nghiệm hiện đại trên hành trình giao dịch của khách hàng.
"Không bao giờ nghỉ Tết" thậm chí trở thành thông điệp của một số ngân hàng đầu tư mạnh mẽ số hóa và nâng cấp hệ thống ATM, điển hình như BVBank đã phát triển ngân hàng tự động Digimi+ của được trang bị máy CRM (Cash Recycling Machine) với nhiều tính năng vượt trội hơn so với máy ATM thông thường. Bên cạnh việc nộp và rút tiền mặt, máy còn hỗ trợ chuyển tiền, truy vấn số dư, sao kê, đổi mã PIN, phát hành thẻ nhanh...
Do đó, đến hôm nay, hệ thống ATM ngân hàng không chỉ là một ký ức của bao người phải xếp hàng rút tiền mặt năm xưa mà đang luôn "thay áo mới" với công nghệ ngày càng hoàn thiện hơn.
Đặc biệt, sức sống của mô hình "máy nhả tự động" này không dừng lại ở những con số tài chính. Trong những ngày tháng khó khăn của đại dịch Covid-19, tư duy công nghệ vì cộng đồng đã biến những cỗ máy vô tri thành "ATM gạo", mang hạt ngọc nghĩa tình đến với người nghèo, chứng minh rằng công nghệ có thể trở thành điểm tựa nhân văn vững chắc nhất.
Tiếp nối mạch nguồn sáng tạo đó, Tết Bính Ngọ năm nay lại chứng kiến một biến thể đầy cảm xúc khác của công nghệ này: ATM sách. Cụ thể tại Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ (TP.HCM) năm nay, lần đầu tiên mô hình "ATM Sách nghĩa tình" đã được đưa vào hoạt động tại khu vực C của lễ hội. Đây là điểm nhấn đặc biệt thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, nơi công nghệ được ứng dụng để lan tỏa tri thức thay vì tiền bạc.
Cụ thể, người dân khi đến với "ATM Sách nghĩa tình" sẽ được chọn đầu sách và thực hiện thao tác bấm nút như một máy ATM thực thụ để nhận "lì xì sách " đầu năm là những cuốn sách may mắn. Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết, không gian này được đầu tư rất lớn, không chỉ tặng sách giấy mà còn tích hợp mã QR để người dân cài đặt và nghe sách nói miễn phí, qua đó khuyến khích văn hóa đọc trong cộng đồng.
Nhìn nhận ở góc độ nhà quản lý ngân hàng, ông Nguyễn Đức Lệnh nhấn mạnh: "ATM là niềm tự hào về sự phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại và xu hướng mở rộng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế. Đây chính là kết quả hội tụ của đổi mới và phát triển, từ cơ chính sách về hoạt động thanh toán và đề án mở rộng và phát triển thanh toán không dùng tiền mặt đến vai trò của mỗi TCTD, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân tham gia, đóng góp vào quá trình thực thi, đồng thời cũng là động lực cho sự phát triển.
Có thể nói, từ chiếc máy nhả tiền giúp lưu thông mạch máu kinh tế, đến máy nhả gạo cứu trợ khẩn cấp, và nay là máy tặng sách nuôi dưỡng tâm hồn, ATM đã thực sự thoát khỏi định nghĩa ban đầu của nó. Giờ đây, ATM thực sự không chỉ là ký ức về một thời xếp hàng rút tiền, mà đã trở thành một nền tảng mở, nơi công nghệ và tình người hội tụ để phục vụ đời sống theo những cách ý nghĩa nhất.