Bài báo in

Các doanh nghiệp Việt Nam đang dần chuyển từ tâm thế “ứng phó tình huống” sang tư duy chiến lược dài hạn hơn, phát triển bền vững hơn để duy trì vị thế xuất khẩu.

Doanh nghiệp thận trọng

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam cho rằng, các doanh nghiệp trong ngành vốn đang vận hành trong chuỗi cung ứng toàn cầu có độ trễ cao, chính sách thuế mới tạo sự ổn định trước mắt, cho phép duy trì dòng đơn hàng hiện hữu, đẩy nhanh tiến độ giao hàng và ký kết các hợp đồng trung hạn với đối tác Mỹ. Tuy nhiên, đây không phải là tín hiệu cho thấy môi trường thương mại đã “an toàn” trở lại mà chỉ là một khoảng lặng chính sách và thuế quan chỉ là “lớp bề mặt” của rủi ro. Khi xuất khẩu điện tử của Việt Nam tăng trưởng nhanh và duy trì thặng dư lớn với Mỹ, nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại hoàn toàn có thể xảy ra. Đây mới là thách thức dài hạn và phức tạp bởi không chỉ tác động đến chi phí mà ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp Việt Nam.

Trái cây là ngành hàng đang tăng trưởng xuất khẩu tốt vào thị trường Mỹ, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên đồng quan điểm khi nhấn mạnh mức thuế mới 10% áp dụng cho các mặt hàng nhập khẩu tại thị trường Mỹ góp phần hỗ trợ hiệu quả cho xuất khẩu của ngành. Trước đó, nhiều loại trái cây từ Việt Nam xuất sang Mỹ phải chịu mức thuế 20%, cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh của chúng ta, nhất là đối thủ này lại có một số lợi thế cạnh tranh tốt hơn. Do đó, mức thuế áp dụng hiện nay ở mức 10% sẽ giúp hàng hóa xuất khẩu cạnh tranh hơn, thúc đẩy tiêu thụ tốt hơn. Điều lo ngại của đại diện Hiệp hội Rau quả Việt Nam là mức thuế mới được thực hiện trong 150 ngày cho thấy chính sách thương mại của Mỹ khó đoán định. Chưa kể, cùng với chính sách thuế, các thị trường nhập khẩu xem xét ban hành hàng rào kỹ thuật liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm định chất lượng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật...

Khai thác cơ hội để tăng trưởng

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, về lâu dài, chính sách thuế đặt ra yêu cầu chiến lược cho ngành: cần chuyển sang giai đoạn phát triển mới mà tăng trưởng cần dựa vào chất lượng, hàm lượng công nghệ và khả năng tự chủ trong chuỗi giá trị để có thể đứng vững trước biến động, duy trì vai trò trụ cột xuất khẩu.
Với Hiệp hội Rau quả Việt Nam, từ kinh nghiệm thích ứng nhanh với thay đổi của thị trường xuất khẩu lớn trước đó như Mỹ, Trung Quốc, EU, nhiều doanh nghiệp trong ngành đã đổi mới sản xuất, đa dạng và nâng cao chất lượng sản phẩm, nhất là tập trung đầu tư cho sản phẩm thế mạnh, có khả năng xuất khẩu quanh năm như sầu riêng.

Tại thị trường Mỹ, so với các đối thủ cạnh tranh, doanh nghiệp Việt Nam bất lợi hơn về khoảng cách địa lý, chi phí logistics nhưng nhờ nắm bắt tốt nhu cầu tiêu thụ sản phẩm chế biến, các doanh nghiệp nâng cao chế biến sâu, duy trì ổn định chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe nên bước đầu tạo được lợi thế cạnh tranh. Trong thời gian tới, để thích nghi tốt hơn với thay đổi của thị trường, chuỗi cung ứng và sản xuất trong nước của ngành phải được kiểm soát nghiêm ngặt hơn về chất lượng, quản lý chặt chẽ hơn về mã vùng trồng hướng đến sản xuất xanh.

Đức Hạnh