Ô tô - Xe máy

Một nghiên cứu mới từ Futuresource Consulting cho thấy kết nối từ điện thoại thông minh (smartphone) hiện đã trở thành nguồn phát âm thanh chính của hơn một nửa tài xế, vượt qua nhiều phương thức truyền thống như radio hay đĩa CD. Tuy nhiên, cùng với xu hướng này, không ít người lái xe cũng bày tỏ sự không hài lòng với cách các hệ thống giải trí trên xe được thiết kế, đặc biệt là việc radio ngày càng khó truy cập.

Khảo sát nằm trong báo cáo Audio Tech Lifestyles 2025, được thực hiện với khoảng 10.000 người tại Mỹ, Anh, Đức, Nhật Bản và Trung Quốc. Sau khi thu thập dữ liệu, nhóm nghiên cứu lọc ra những người thường xuyên di chuyển bằng ô tô để phân tích thói quen nghe âm thanh khi lái xe. Các nguồn âm thanh được xem xét gồm kết nối từ smartphone, radio (AM/FM/DAB, radio trực tuyến và SiriusXM), các ứng dụng streaming tích hợp sẵn trên xe và các nguồn truyền thống như CD.

Kết quả cho thấy khoảng 51% người tham gia sử dụng kết nối từ điện thoại làm nguồn âm thanh chính trên xe. Các công nghệ phổ biến nhất là Bluetooth, Apple CarPlay và Android Auto, cho phép người dùng truy cập trực tiếp vào nhạc, podcast hoặc audiobook từ điện thoại thông qua màn hình trung tâm của xe.

Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở nhóm tài xế trẻ. Trong nhóm Gen Z và Millennials (41 tuổi trở xuống), các kết nối từ điện thoại chiếm khoảng 55% thời lượng nghe trên xe. Riêng hai nền tảng CarPlay và Android Auto chiếm khoảng 12-13%. Ngược lại, với nhóm người từ 58 tuổi trở lên, tỷ lệ sử dụng các tính năng phản chiếu từ điện thoại chỉ khoảng 4%, cho thấy nhiều người vẫn ưu tiên các phương thức nghe đơn giản hơn.

Dù chịu sức ép từ smartphone, radio vẫn là nguồn nghe phổ biến thứ hai, chiếm khoảng 26% tổng thời gian nghe trên xe. Tuy nhiên sự khác biệt giữa các nhóm tuổi khá rõ rệt. Với người từ 58 tuổi trở lên, radio chiếm tới khoảng 40% thời lượng nghe, trong khi ở nhóm tài xế trẻ con số này chỉ khoảng 10%.

Về nội dung, âm nhạc vẫn chiếm ưu thế, với khoảng 58% thời gian nghe trên các nền tảng streaming. Tuy vậy, các nội dung dạng nói đang tăng trưởng nhanh. Podcast và audiobook hiện chiếm khoảng 16% tổng thời lượng nghe, phản ánh xu hướng người dùng ngày càng quan tâm tới các nội dung thông tin và giải trí dài tập trong quá trình di chuyển.

Bên cạnh thói quen nghe, nghiên cứu cũng chỉ ra một số vấn đề trong thiết kế hệ thống giải trí trên xe. Nhiều tài xế cho biết họ cảm thấy khó chịu khi radio bị “ẩn” sâu trong nhiều lớp menu của màn hình cảm ứng. Ngoài ra, một số hệ thống được quảng bá hỗ trợ nhiều ứng dụng nhưng lại hoạt động thiếu ổn định, hoặc cung cấp các chế độ âm thanh quá phức tạp khiến trải nghiệm nghe trong những chuyến đi hằng ngày trở nên mệt mỏi.

Theo Futuresource, người dùng đánh giá cao những hệ thống hoạt động ổn định và dễ sử dụng. Ví dụ, hệ thống âm thanh cần có khả năng tự động tiếp tục phát nội dung đang nghe sau khi bị gián đoạn, như khi người lái tắt máy xe hoặc nhận cuộc gọi. Đồng thời, âm lượng khi quay lại cũng cần tăng dần một cách mượt mà, tránh các thay đổi đột ngột gây khó chịu.

Từ kết quả khảo sát, Futuresource khuyến nghị các hãng xe nên giữ radio ở vị trí dễ truy cập, tốt nhất thông qua nút bấm vật lý thay vì chỉ phụ thuộc vào màn hình cảm ứng. Bên cạnh đó, điều khiển bằng giọng nói và tính năng “tiếp tục nghe” khi khởi động lại xe cũng được xem là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện trải nghiệm người dùng.

Xu hướng chuyển sang nghe âm thanh qua smartphone thực tế đã diễn ra trong nhiều năm. Theo Futuresource, trong ba cuộc khảo sát gần đây của chương trình Audio Tech Lifestyles, tỷ lệ nghe qua kết nối điện thoại đã tăng từ khoảng 48% vào năm 2023 lên 51% hiện nay, trong khi radio giảm từ gần 30% xuống khoảng 25%. CD cũng tiếp tục suy giảm do thói quen nghe nhạc vật lý ngày càng ít phổ biến.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang dần trở nên rõ rệt. Phần lớn các mẫu ô tô mới bán ra trong vài năm gần đây đều được trang bị Apple CarPlay hoặc Android Auto, cho phép người dùng kết nối trực tiếp điện thoại với hệ thống giải trí của xe. Với thói quen sử dụng smartphone cao và sự phổ biến của các ứng dụng nghe nhạc trực tuyến, nhiều người dùng ô tô trong nước hiện cũng ưu tiên nghe nhạc hoặc podcast từ điện thoại thay vì bật radio truyền thống.

Điều này cho thấy trải nghiệm giải trí trên ô tô đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ, khi smartphone ngày càng đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái kết nối của phương tiện.

Thanh Trà