Doanh nghiệp

Ngày 7/3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương đã ban hành Văn bản hỏa tốc số 587 gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố; các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu; thương nhân sản xuất xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu về thời gian điều hành giá xăng dầu theo Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 của Chính phủ.

Trước đó, ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, trong đó có nội dung liên quan đến cơ chế điều hành giá xăng dầu.

Theo Nghị quyết, Chính phủ đồng ý để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện điều chỉnh giá xăng dầu, khi giá cơ sở của 1 trong các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% trở lên so với giá cơ sở của kỳ điều hành liền kề trước đó. Sau khi xảy ra mức tăng này, Bộ Công Thương sẽ thực hiện điều hành giá và công bố giá cơ sở xăng dầu theo quy định.

Trong trường hợp giá cơ sở xăng dầu tăng dưới 7% so với kỳ điều hành trước, việc điều hành giá xăng dầu sẽ tiếp tục thực hiện định kỳ vào ngày thứ Năm hằng tuần, theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 80/2023/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo quy định hiện hành, trên cơ sở số liệu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu và ý kiến tham gia điều hành giá của Bộ Tài chính gửi bằng văn bản trước 12h00 của ngày điều hành, Bộ Công Thương sẽ công bố giá cơ sở và giá bán lẻ xăng dầu.

Cùng ngày 6/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng đã ban hành văn bản hỏa tốc số 1415/BCT-TTTN gửi UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp.

Theo Bộ Công Thương, xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng đến nguồn cung và giá cả các mặt hàng xăng dầu, khí LPG. Trong bối cảnh đó, việc chủ động kiểm tra, giám sát thị trường là cần thiết nhằm phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bộ Công Thương đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Công Thương và các cơ quan liên quan tăng cường nắm bắt diễn biến thị trường, đặc biệt là tình hình cung - cầu và giá bán xăng dầu, LPG trên địa bàn. Lực lượng Quản lý thị trường được yêu cầu triển khai các biện pháp nghiệp vụ, giám sát chặt chẽ địa bàn, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Song song với công tác kiểm tra, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các thương nhân kinh doanh xăng dầu chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm nguồn cung và góp phần bình ổn thị trường.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương yêu cầu làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và công chức phụ trách địa bàn nếu không kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm xảy ra trên địa bàn quản lý.

Đối với chính quyền cấp xã, Bộ Công Thương đề nghị chủ động nắm bắt tình hình hoạt động của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và LPG, kịp thời phát hiện các trường hợp ngừng bán hàng không đúng quy định, cắt giảm thời gian bán hàng, giảm lượng hàng cung ứng ra thị trường hoặc mở cửa nhưng không bán hàng khi không có lý do chính đáng. Các trường hợp vi phạm cần được xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.

Ngoài ra, các lực lượng chức năng khác theo nhiệm vụ được giao cần chủ động phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong công tác kiểm tra, kiểm soát nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi gian lận trong hoạt động kinh doanh xăng dầu và LPG.

Trước biến động về nguồn cung xăng dầu toàn cầu bị ảnh hưởng bởi chiến sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Công Thương khẳng định nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm. Theo đó, 2 nhà máy lọc dầu lớn trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn đang vận hành bình thường, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho các thương nhân đầu mối theo hợp đồng đã ký đến hết tháng 3/2026.

Song song với nguồn sản xuất trong nước, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu vẫn đang tiếp tục nhập khẩu xăng dầu thành phẩm để cung ứng cho thị trường, dù chi phí nhập khẩu và vận chuyển có xu hướng tăng. Cùng với lượng dự trữ lưu thông tại doanh nghiệp theo quy định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3/2026 cơ bản được bảo đảm.

Tuy nhiên, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, thị trường có thể đối mặt với nhiều khó khăn hơn. Bộ Công Thương khuyến nghị người dân chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Đồng thời, giữ tâm lý bình tĩnh, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, việc bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường là trách nhiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần nâng cao văn hóa kinh doanh, không găm hàng, không bán cầm chừng chờ giá tăng, chủ động duy trì nguồn cung cho hệ thống phân phối, qua đó góp phần giữ ổn định thị trường và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

“Trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, việc duy trì nguồn cung thông suốt, ngay cả khi lợi nhuận có thể giảm cũng thể hiện trách nhiệm xã hội và tinh thần đồng hành cùng đất nước của cộng đồng doanh nghiệp. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, thị trường xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục được giữ vững ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững”, Bộ Công Thương kêu gọi.

Trước những rủi ro nguồn cung, nhiều quốc gia đã nhanh chóng áp dụng các biện pháp bảo vệ an ninh năng lượng trong nước. Một số nước như Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản yêu cầu các nhà máy lọc dầu hạn chế hoặc tạm dừng xuất khẩu xăng, dầu diesel; đồng thời ngừng ký kết các hợp đồng mới và đàm phán hủy bỏ một số lô hàng đã thỏa thuận trước đó.

Bên cạnh đó, nhiều nhà máy lọc dầu tại Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ cũng bắt đầu giảm công suất nhằm ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa. Những động thái này cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi các quốc gia đồng loạt siết chặt nguồn cung để phòng ngừa rủi ro.

Thy Hằng