Kinh tế địa phương

Đây được coi là bước đột phá về hành lang pháp lý, không chỉ tháo gỡ những "nút thắt" về thủ tục đầu tư mà còn tạo động lực mạnh mẽ để các cụm CCN địa phương bứt phá, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững của tỉnh.

Thiết lập khung pháp lý đồng bộ, hiện đại

Trong những năm qua, Quảng Ninh luôn khẳng định vị thế là "cực tăng trưởng" của phía Bắc với tốc độ phát triển hạ tầng và công nghiệp mạnh mẽ. Tuy nhiên, cùng với sự lớn mạnh nhanh chóng, công tác quản lý các CCN cũng bộc lộ những bất cập về quy hoạch, thủ tục hành chính và sự phối hợp giữa các cơ quan ban ngành. Sự ra đời của Quy chế quản lý CCN mới vào đúng thời điểm này không chỉ là lời giải cho những nút thắt cũ mà còn là sự chuẩn bị bài bản cho các mục tiêu dài hạn.

Từ ngày 10/3, Quy chế quản lý CCN trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh chính thức có hiệu lực. Trong đó, Quy chế quy định cụ thể trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành; UBND cấp xã, chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật CCN và các nhà đầu tư thứ cấp. Nguyên tắc quản lý được xác định là phân công rõ ràng, phối hợp chặt chẽ, không chồng chéo, không làm giảm vai trò và thẩm quyền của từng cơ quan.

Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, Sở Công thương tỉnh Quảng Ninh được giao vai trò đầu mối, chủ trì tham mưu xây dựng, tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về CCN; tổng hợp cơ sở dữ liệu, theo dõi, đôn đốc tiến độ và báo cáo UBND tỉnh. UBND cấp xã nơi có CCN chịu trách nhiệm phối hợp quản lý trực tiếp tại địa bàn, từ giải phóng mặt bằng, giám sát môi trường, xây dựng đến đảm bảo an ninh trật tự.

Quy chế cũng chính thức bãi bỏ các quy định phối hợp quản lý CCN ban hành từ năm 2011 và 2018, thay thế bằng cơ chế mới phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.

Một điểm đáng chú ý là quy trình thành lập, mở rộng CCN được quy định chặt chẽ với các mốc thời gian cụ thể. Sau khi nhận đủ hồ sơ, Sở Công thương có 2 ngày làm việc để gửi văn bản xin ý kiến các sở, ngành liên quan, tối đa 10 ngày làm việc để tổng hợp, yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ .

Việc lựa chọn chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật CCN được thực hiện thông qua Hội đồng đánh giá do UBND tỉnh thành lập, với quy trình chấm điểm theo quy định của Nghị định 32/2024/NĐ-CP. Cách làm này nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch và lựa chọn được nhà đầu tư có năng lực thực sự.

Sau khi có quyết định thành lập hoặc mở rộng CCN, trong vòng 10 ngày làm việc, chủ đầu tư phải xây dựng và phê duyệt bảng tiến độ tổng thể dự án; gửi cơ quan quản lý để theo dõi, giám sát. Đây là cơ sở quan trọng để tránh tình trạng chậm triển khai, “giữ đất” kéo dài.

Cũng theo UBND tỉnh Quảng Ninh, quy chế dành nhiều nội dung cho công tác bảo vệ môi trường. Chủ đầu tư hạ tầng CCN bắt buộc phải xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung, lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động, giám sát việc tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp thứ cấp .

Đặc biệt, Quy chế nhấn mạnh nghiêm cấm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi, vi phạm quy định về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình quản lý, đầu tư và vận hành CCN .

Đối với doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư sản xuất, kinh doanh trong CCN, Quy chế quy định rõ quy trình tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết thủ tục. Chủ đầu tư hạ tầng có trách nhiệm công khai quy hoạch chi tiết, ngành nghề thu hút, giá thuê đất, nhà xưởng và các dịch vụ tiện ích; hỗ trợ nhà đầu tư thứ cấp hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp về những quy định mới này, ông Cung Vĩnh Thành - Giám đốc Điều hành dự án CCN phía Đông Đầm Hà B, chi nhánh Quảng Ninh - Công ty Cổ phần Shineccho biết: “Với những quy định mới trong quản lý CCN của tỉnh Quảng Ninh trong thực hiện các thủ tục đầu tư CCN, với các mốc thời gian cụ thể sẽ rất thuận lợi cho các nhà đầu tư trong việc triển khai dự án, đảm bảo tiến độ, tránh lãng phí không cần thiết về mặt thời gian và chi phí không chính thức”.

Khơi thông nguồn lực và tạo môi trường đầu tư minh bạch

Việc ban hành quy chế không chỉ có ý nghĩa về mặt hành chính mà còn mang hàm ý chiến lược trong việc tái cơ cấu nền kinh tế địa phương. Khi hành lang pháp lý đã đủ mạnh, các CCN sẽ phát huy tối đa vai trò là "vệ tinh" cho các khu kinh tế, khu công nghiệp lớn trên địa bàn tỉnh.

Thực tế, cùng với hệ thống khu công nghiệp, các CCN đang trở thành động lực quan trọng của kinh tế Quảng Ninh. Địa phương này cũng chú trọng đầu tư, mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động của các CCN nhằm khai thác hiệu quả việc thu hút đầu tư, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm cho lao động nông thôn và góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững. Với tỷ lệ lấp đầy ngày càng tăng, nhiều dự án hạ tầng đang vượt tiến độ, CCN góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng nghìn lao động địa phương, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp – dịch vụ.

Với cơ chế phối hợp rõ ràng, quy trình minh bạch và sự nhấn mạnh vào môi trường, an toàn, an ninh trật tự, tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu phát triển các CCN theo hướng bền vững, hiệu quả, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu sản xuất trên địa bàn.

Theo Quy hoạch phát triển CCN tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, toàn tỉnh sẽ phát triển 36 CCN với diện tích trên 2.100 ha. Hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có 17 CCN đã được thành lập và mở rộng với tổng diện tích trên 900ha. Sự phát triển này không chỉ tạo không gian mới cho các nhà đầu tư, mà còn giúp giải quyết bài toán di dời các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu dân cư, góp phần cải thiện môi trường sống đô thị và nông thôn.

Bên cạnh đó, các CCN được đầu tư và đi vào hoạt động góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Quảng Ninh trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô vừa và nhỏ, gắn với chuỗi giá trị công nghệ cao, thân thiện với môi trường.

Ông Cung Vĩnh Thành cho biết: “CCN phía Đông Đầm Hà B là một trong số ít dự án CCN được thành lập mới tại Quảng Ninh đang có tiến độ triển khai tương đối nhanh. Dự án có quy mô hơn 60 ha, sở hữu vị trí chiến lược bên Quốc lộ 18, kết nối thuận lợi với cao tốc Hải Phòng – Móng Cái, cửa khẩu quốc tế Móng Cái và sân bay Vân Đồn. Theo lộ trình đã cam kết với chính quyền địa phương, trong 1 năm đầu tiên hoàn thành xây dựng hạ tầng, CCN sẽ được lấp đầy 50% diện tích, đến năm thứ 3 sẽ đạt tỷ lệ lấp đầy 100%. Thực tế, đến cuối năm 2025, dự án đã giải phóng mặt bằng đạt 95% diện tích, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư thứ cấp, với tỷ lệ đăng ký, đặt chỗ đạt khoảng 30% diện tích đất công nghiệp ngay giai đoạn đầu. Hiện chủ đầu tư đang thực hiện các thủ tục đầu tư để đăng ký đầu tư tiếp một dự án CCN mới tại Quảng Ninh”.

Để thúc đẩy CCN phát triển bền vững, được biết, Sở Công thương tỉnh Quảng Ninh sẽ thực hiện việc đôn đốc, yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng tập trung nguồn lực hoàn thành dự án theo tiến độ, bảo đảm đồng bộ hạ tầng và đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong các thủ tục đầu tư, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, góp phần đưa các CCN của Quảng Ninh phát triển đồng bộ, hiệu quả và bền vững, tạo nền tảng thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn mới.

Hải Ngân