Kinh tế địa phương

Từ một địa phương vốn nổi danh với du lịch cố đô và hang động, Ninh Bình đang hướng tầm nhìn ra đại dương, quyết tâm biến dải đất ven biển thành động lực tăng trưởng chiến lược, kết nối sâu rộng với hành lang kinh tế Bắc Bộ.

Chiến lược "cú hích kép" từ biển cả

Nghị quyết số 16-NQ/TU về chiến lược phát triển kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, ra đời vào ngày 12/02/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng bộ và chính quyền tỉnh Ninh Bình. Sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, Ninh Bình hiện sở hữu 89,45 km bờ biển với 16 xã ven biển và dân số gần 600.000 người. Đây không chỉ là những con số cơ học mà là không gian sinh tồn và phát triển mới, nơi hội tụ hệ sinh thái rừng ngập mặn, bãi triều và 5 cửa sông lớn với nguồn lợi thủy sản phong phú.

Ninh Bình xác định mục tiêu đến năm 2030, vùng kinh tế ven biển phải trở thành cực tăng trưởng khu vực Đông Nam của tỉnh. Để hiện thực hóa điều này, Ninh Bình đặt ra những chỉ tiêu định lượng rất cụ thể: tốc độ tăng trưởng kinh tế biển bình quân giai đoạn 2025 - 2030 đạt trên 11%/năm, tỷ trọng kinh tế biển chiếm trên 20% GRDP toàn tỉnh và tỷ lệ đô thị hóa khu vực này phải vượt ngưỡng 50%.

Đến năm 2045, vùng kinh tế ven biển Ninh Bình trở thành một trong các trung tâm kinh tế, đô thị, logistics biển trọng điểm của Bắc Bộ và cả nước. Có hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển đồng bộ, hiện đại, kết nối giao thương hàng hóa, dịch vụ và văn hóa của vùng, cả nước và khu vực… Đây được xem là "cú hích kép" nhằm phát huy nội lực từ khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời mở rộng không gian phát triển ra hướng biển, nâng cao vị thế của tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Nghị quyết nhấn mạnh là xây dựng và mở rộng Khu kinh tế Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành. Với quy mô gần 14.000 ha, Ninh Cơ được định hướng trở thành tổ hợp kinh tế hiện đại, ưu tiên các ngành công nghiệp đóng tàu, thép, năng lượng tái tạo và chế biến nông - thủy sản công nghệ cao.

Với quan điểm, hệ thống cảng biển nước sâu và các trung tâm logistics sẽ đóng vai trò là "mạch máu" xuyên suốt kết nối giao thương giúp Ninh Bình hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực. PGS. TS Nguyễn Đức Toàn - Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam nhận định, để kinh tế biển trở thành trụ cột, Ninh Bình cần đi bằng "đôi chân" du lịch sinh thái và logistics cảng biển xanh. Việc đưa kênh nối Đáy - Ninh Cơ vào hoạt động đã rút ngắn hành trình tới các thương cảng lớn như Hải Phòng, Quảng Ninh, giúp giảm chi phí vận tải và thúc đẩy xu hướng logistics xanh. Cùng với các cảng đầu mối trên sông Đáy và sông Hồng như Ninh Phúc, Long Sơn, Khánh An, Ninh Bình đang dần hình thành mạng lưới vận tải thủy liên vùng đồng bộ.

Hướng đi bền vững từ du lịch sinh thái và kinh tế tuần hoàn

Không chỉ dừng lại ở công nghiệp và vận tải, Ninh Bình còn sở hữu "báu vật" là Vườn quốc gia Xuân Thủy - Khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam. Đây là nền tảng để tỉnh xây dựng thương hiệu du lịch sinh thái biển tầm cỡ khu vực.

Bà Dương Thị Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình khẳng định, du lịch biển chính là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh kinh tế biển đa ngành của tỉnh. Ninh Bình có đầy đủ yếu tố để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch biển, sinh thái, cộng động. Vấn đề hiện nay là đầu tư hạ tầng mềm, bảo vệ tài nguyên và nâng cao chất lượng dịch vụ để kéo dài thời gian lưu trú và thu hút khách quốc tế. Hiệp hội đã tổ chức nhiều đợt khảo sát sản phẩm du lịch biển nhằm xây dựng các tour, tuyến du lịch chuyên đề hấp dẫn trong thời gian tới.

Đặc biệt, tầm nhìn đến năm 2045 của tỉnh hướng tới một nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Ninh Bình không chỉ chú trọng khai thác mà còn tiên phong trong việc nghiên cứu triển khai thị trường carbon, thúc đẩy xuất khẩu tín chỉ carbon từ rừng ngập mặn. Sự chuyển dịch từ nuôi trồng thủy sản truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, kết hợp với việc kiểm soát chặt chẽ tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), thể hiện trách nhiệm của địa phương trong việc bảo vệ nguồn lợi đại dương bền vững.

Để những mục tiêu trên không chỉ nằm trên mặt giấy, Tỉnh ủy Ninh Bình đã yêu cầu các cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội cụ thể hóa Nghị quyết thành các chương trình hành động với lộ trình rõ ràng. Ninh Bình cam kết hoàn thiện cơ chế chính sách ưu đãi vượt trội, ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng ven biển và đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP).

Những cam kết mạnh mẽ từ phía chính quyền Ninh Bình đã nhận được sự hưởng ứng tích cực và kỳ vọng lớn từ cộng đồng doanh nghiệp trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực biển. Ông Nguyễn Văn Dân - Giám đốc Công ty TNHH Vận tải biển và Logistics Ninh Bình chia sẻ, trước đây, việc vận chuyển hàng hóa từ các khu công nghiệp nội địa ra biển gặp nhiều khó khăn do hạ tầng kết nối chưa đồng bộ và luồng lạch còn hạn chế. Khi Nghị quyết 16 đi vào cuộc sống với trọng tâm là phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ và hệ thống cảng nước sâu, doanh nghiệp vận tải sẽ giảm được ít nhất 15% đến 20% chi phí logistics nhờ rút ngắn quãng đường và tối ưu hóa phương thức vận tải đa phương thức.

Ông Dân khẳng định, đây là "thời điểm vàng" để các doanh nghiệp đầu tư mạnh vào đội tàu hiện đại và hệ thống kho bãi thông minh. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng mong muốn tỉnh sớm cụ thể hóa các chính sách ưu đãi về thuế đất và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để kịp thời đáp ứng yêu cầu của các chuỗi cung ứng quốc tế.

Lan Vũ