Chuyên đề

Các chuyên gia trong nước và quốc tế, ông Thomas Nguyen - Giám đốc Thị trường Nước ngoài, CTCP Chứng khoán SSI; Ông Frank Kelly - Nhà sáng lập & Quản lý Đối tác, Fulcrum Macro; Ông Barry Weisblatt - Giám đốc Phát triển Khách hàng Tổ chức, CTCP Chứng khoán SSI; Ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế Trưởng, GĐ Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư kiêm Trưởng ban Đào tạo, CTCP Chứng khoán SSI, đã có buổi gặp gỡ, chia sẻ trong chương trình Gateway to Vietnam: “TRUMP’S TANTRUM 2.0” do SSI tổ chức mới đây.

Xung đột Trung Đông và ẩn số giá dầu

Mở đầu buổi thảo luận, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI, đã đặt vấn đề về sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại vùng biển ngoài khơi Iran. Chia sẻ về vấn đề này, ông Frank Kelly, nhà sáng lập Fulcrum Macro với hơn 30 năm kinh nghiệm tại Wall Street, nhận định đây là một tình hình hết sức phức tạp.

Theo ông Kelly, giới chính trị gia vẫn đang tranh luận về mục tiêu thực sự của cuộc xung đột. Đặc biệt, giá dầu đang là biến số quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chính trị nội bộ nước Mỹ. Ông Kelly lưu ý rằng lạm phát tăng cao trước kỳ bầu cử không phải là thông tin lý tưởng. Mặc dù Bộ Tài chính Mỹ từng dự báo giá dầu sẽ không tăng mạnh vượt ngưỡng 100 USD/thùng, nhưng thực tế diễn biến thị trường lại đang gây áp lực lớn lên tâm lý cử tri.

"Nếu không có một bên trung gian đủ uy tín để đàm phán – mà Trung Quốc đang nổi lên như một ứng viên tiềm năng – thì xung đột này có thể kéo dài và gây ra những trận động đất về địa chính trị," ông Kelly nhấn mạnh.

Chiến lược thuế quan: Từ quốc gia sang ngành hàng

Về vấn đề thương mại, các chuyên gia tập trung vào sự thay đổi trong cách tiếp cận thuế quan của ông Trump. Thay vì áp thuế đồng loạt lên một quốc gia, chính quyền Mỹ đang có xu hướng tập trung vào các ngành lĩnh vực cụ thể để hạn chế tác động lạm phát trong nước.

Ông Barry Blass, chuyên gia với 18 năm kinh nghiệm tại thị trường Việt Nam, cho biết các nhà đầu tư tổ chức đang theo dõi sát sao ngưỡng giá dầu 100-120 USD/thùng. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, rủi ro lạm phát sẽ làm chậm quá trình phục hồi của ngành tiêu dùng.

Tuy nhiên, đối với Việt Nam, các chuyên gia cho rằng tác động trực tiếp không lớn, nhìn ở góc độ xuất khẩu trực tiếp của Việt Nam vào khu vực Trung Đông chưa cao. Tất nhiên, tác động giá dầu là bài toán năng lượng chung của mọi quốc gia, và Việt Nam không ngoại lệ.

Với vấn đề thuế quan, chuyên gia đánh giá Việt Nam vẫn đang giữ được vị thế tương đối tốt so với các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc hay Ấn Độ nhờ 3 lý do chính:

Thứ nhất, mức thuế ưu đãi: Việt Nam hiện chịu mức thuế đối ứng thấp hơn nhiều so với Trung Quốc (25%) hay Ấn Độ (125%).

Thứ hai, cơ cấu hàng hóa: Khoảng 27% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là đồ điện tử – mặt hàng hiện đang được miễn thuế đối ứng.

Thứ ba, năng lực thay thế: Mỹ chưa có đủ hạ tầng nội địa để thay thế ngay lập tức các sản phẩm chủ lực từ Việt Nam như dệt may và da giày.

Hướng đi cho Việt Nam

Mặc dù thặng dư thương mại và dòng vốn FDI vào Việt Nam vẫn tăng trưởng (FDI tăng 9% trong những tháng đầu năm), ông Barry Blass cho rằng Việt Nam không nên chủ quan. Việc Mỹ điều tra theo Mục 301 đối với 16 quốc gia, trong đó có Việt Nam, về các thực thi thương mại không công bằng và dư thừa năng lực sản xuất là một tín hiệu cần lưu ý.

Trọng tâm điều tra của Mỹ là các ngành nhận được trợ cấp nhà nước hoặc sản xuất không hiệu quả dẫn đến phá giá. Mặc dù Việt Nam chịu ảnh hưởng ít hơn do các doanh nghiệp FDI (như Samsung, LG) hoạt động dựa trên lợi nhuận thực tế, nhưng rủi ro về "trung chuyển hàng hóa" để né thuế từ Trung Quốc vẫn luôn hiện hữu.

"Chính sách thuế quan của ông Trump là một tín hiệu quan trọng cho Việt Nam. Chúng ta không thể chỉ trông chờ vào xuất khẩu sang Mỹ để thúc đẩy tăng trưởng. Đây là thời điểm để đẩy nhanh các kế hoạch dài hạn như đầu tư vào công nghiệp bán dẫn, thực hiện Nghị quyết 68 và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu," ông Barry kết luận.

Lê Mỹ