Công nghệ

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP HCM Nguyễn Lộc Hà vừa ký ban hành Kế hoạch 90/KH-UBND, thúc đẩy các chương trình tài chính thu hút nguồn lực kiều hối vào khoa học - công nghệ cho Thành phố. Kế hoạch được triển khai trên phạm vi toàn địa bàn Thành phố, đồng thời gắn với hoạt động kết nối, vận động và thu hút nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài thông qua các kênh hợp pháp theo quy định của pháp luật.

Đối tượng thực hiện Kế hoạch bao gồm người Việt Nam ở nước ngoài và thân nhân có nhu cầu chuyển kiều hối, đầu tư, góp vốn hoặc tham gia các chương trình tài chính tại Thành phố; các tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính, công ty kiều hối, quỹ đầu tư trong và ngoài nước; cùng với các doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư vào khoa học công nghệ, doanh nghiệp khoa học - công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, chế tạo và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Về lộ trình thực hiện, trong năm 2026, TP HCM sẽ thí điểm các sản phẩm tài chính ưu đãi nhằm huy động tối thiểu 500 tỷ đồng từ kiều hối và các nguồn lực xã hội cho lĩnh vực khoa học - công nghệ. Đây được xem là bước khởi động để đánh giá hiệu quả mô hình và tạo niềm tin với cộng đồng kiều bào.

Đến năm 2027, Thành phố mở rộng quy mô huy động lên ít nhất 1.000 tỷ đồng, hình thành nguồn vốn dài hạn, ổn định cho các chương trình tín dụng xanh và tín dụng công nghệ; đồng thời tăng gấp đôi số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ, trong đó tối thiểu 30% dự án thuộc nhóm ứng dụng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Cùng với đó là thiết lập cơ chế vận hành thường trực về huy động, phân bổ và giám sát sử dụng nguồn vốn kiều hối trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư phát triển khoa học và công nghệ TP HCM với sự tham gia của kiều bào, Nhà nước và khu vực tư nhân.

Đến năm 2030, Thành phố hướng tới hình thành và vận hành ổn định hệ sinh thái tài chính cho khoa học - công nghệ, trong đó nguồn vốn từ kiều hối và xã hội hóa trở thành một kênh huy động bền vững.

Đồng thời, phát triển Quỹ đầu tư phát triển khoa học - công nghệ TP HCM theo mô hình đối tác công - tư (PPP) với sự tham gia của kiều bào, doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức quốc tế, nhằm hỗ trợ đầu tư cho các dự án công nghệ trọng điểm, doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ và các chương trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến, chế tạo...

TP HCM cũng đề ra nhiều giải pháp cụ thể để thực hiện lộ trình trên. Đặc biệt là lập Quỹ đầu tư cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thông qua thu hút nguồn lực kiều hối. Quỹ này sẽ giải quyết bài toán cấp thiết về vốn cho nghiên cứu phát triển khoa học – công nghệ; tạo ra công cụ tài chính hiện đại, góp phần khai thác hiệu quả nguồn vốn của cộng đồng kiều bào và các tổ chức trong, ngoài nước.

Thành phố cũng triển khai Chương trình tín dụng cho vay đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, chế tạo. Chương trình bao gồm hai sản phẩm tài chính chính gồm chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ. Đây là công cụ huy động vốn dài hạn, an toàn, minh bạch, do ngân hàng thương mại được chỉ định phát hành, hướng đến kiều bào, thân nhân kiều bào và các nhà đầu tư có trách nhiệm xã hội.

Theo UBND TPHCM, kế hoạch được ban hành nhằm góp phần xây dựng hệ sinh thái tài chính kiều hối năng động, minh bạch, bền vững; phát huy hiệu quả nguồn lực kiều bào về tri thức, tài chính và công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa TP HCM trở thành trung tâm tài chính, khoa học – công nghệ hàng đầu khu vực.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2, trong năm 2025, tổng lượng kiều hối chuyển về qua các tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế trên địa bàn TP HCM đạt hơn 10,34 tỷ USD, tăng 8,3% so với năm 2024 (năm 2024 đạt khoảng 9,55 tỷ USD).

Trong đó, kiều hối về TP HCM năm 2025 được chuyển chủ yếu qua tổ chức kinh tế với doanh số gần 7,43 tỷ USD, chiếm khoảng 71,8% tổng lượng kiều hối, trong khi dòng tiền này qua tổ chức tín dụng đạt gần 2,92 tỷ USD, tương đương 28,2%.

Về cơ cấu theo khu vực, kiều hối từ khu vực châu Á tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt gần 5,06 tỷ USD, tương đương 48,9% tổng kiều hối về TP HCM. So với năm 2024, dòng tiền từ khu vực này tăng 3,2%, cho thấy sự ổn định của nguồn kiều hối từ các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và các quốc gia Đông Nam Á - nơi tập trung đông lao động Việt Nam làm việc dài hạn.

Lãnh đạo NHNN chi nhánh Khu vực 2 đánh giá, cơ cấu kiều hối về TP HCM năm 2025 tiếp tục duy trì sự ổn định, trong đó châu Á và châu Mỹ vẫn là hai thị trường chủ lực, chiếm hơn 80% tổng lượng kiều hối. Các thị trường châu Âu, châu Đại Dương và châu Phi ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, góp phần đa dạng hóa nguồn kiều hối, giảm phụ thuộc vào một số khu vực truyền thống.

Đình Đại