Ý tưởng kinh doanh

Một startup công nghệ năng lượng của Việt Nam vừa ghi dấu ấn tại sân chơi đổi mới sáng tạo quốc tế khi lọt vào top 3 hạng mục “Clean Energy & Storage” của giải thưởng Start Up Energy Transition Award (SET Award) 2026.

Startup Alternō đã vượt qua hơn 470 đội thi đến từ 79 quốc gia để trở thành một trong ba doanh nghiệp xuất sắc nhất của hạng mục năng lượng sạch và lưu trữ. Vòng chung kết của giải thưởng diễn ra tại Berlin (Đức) với sự tham gia của nhiều startup công nghệ năng lượng và khí hậu đến từ khắp thế giới.

SET Award là giải thưởng quốc tế do Cơ quan Năng lượng Đức phối hợp với Bộ Kinh tế và Bảo vệ Khí hậu Liên bang Đức tổ chức. Chương trình nhằm tôn vinh các công ty khởi nghiệp đang phát triển những giải pháp công nghệ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải carbon trên toàn cầu.

Tại vòng chung kết, Alternō đã giới thiệu giải pháp lưu trữ năng lượng nhiệt bằng cát, còn được gọi là công nghệ “pin cát” (Sand Battery). Hệ thống này sử dụng cát – một vật liệu phổ biến, giá thành thấp và thân thiện với môi trường – để tích trữ nhiệt năng ở nhiệt độ cao.

Khác với các loại pin hóa học thường được sử dụng để lưu trữ điện năng, công nghệ pin cát chuyển đổi điện năng thành nhiệt năng để làm nóng cát. Nhiệt lượng sau đó được lưu trữ trong hệ thống và có thể sử dụng khi cần cho các hoạt động sản xuất hoặc các quy trình công nghiệp đòi hỏi nhiệt độ cao.

Nhờ sử dụng vật liệu dồi dào và cấu trúc hệ thống tương đối đơn giản, chi phí của giải pháp này được ước tính thấp hơn khoảng 50% so với một số công nghệ lưu trữ năng lượng truyền thống. Điều này giúp công nghệ có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.

Các chuyên gia đánh giá giải pháp pin cát đặc biệt phù hợp với những ngành sử dụng nhiều nhiệt như sấy nông sản, chế biến thực phẩm hoặc các hoạt động sản xuất quy mô lớn. Việc sử dụng nhiệt năng lưu trữ thay cho nhiên liệu hóa thạch có thể góp phần giảm phát thải carbon và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Theo thông tin từ nhóm phát triển, hệ thống pin cát của Alternō có khả năng lưu trữ nhiệt ở mức lên tới khoảng 600 độ C và có tuổi thọ thiết kế khoảng 25 năm. Trong quá trình vận hành, hệ thống không phát thải trực tiếp ra môi trường và có thể tích hợp các công nghệ số như Internet vạn vật và trí tuệ nhân tạo để tối ưu việc vận hành.

Ý tưởng về công nghệ pin cát được hình thành từ quá trình nghiên cứu và trải nghiệm thực tế của nhà sáng lập Hồ Việt Hải. Trong quá trình tìm kiếm các giải pháp lưu trữ năng lượng tái tạo, anh nhận thấy nhu cầu cần có một hệ thống lưu trữ nhiệt ổn định, chi phí thấp và phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Từ ý tưởng ban đầu, dự án đã tham gia một số chương trình hỗ trợ khởi nghiệp quốc tế và từng bước hoàn thiện công nghệ. Nhóm sáng lập sau đó thành lập startup Alternō để phát triển sản phẩm và đưa giải pháp vào ứng dụng thực tế.

Hiện nay, công nghệ pin cát của Alternō đã được triển khai thử nghiệm tại một số cơ sở sản xuất trong các lĩnh vực như sấy trà và sấy cà phê ở một số địa phương. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống có thể giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí năng lượng, đồng thời hạn chế sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Việc lọt vào top 3 của SET Award 2026 được xem là cột mốc đáng chú ý đối với Alternō cũng như hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ khí hậu của Việt Nam. Đây cũng là lần đầu tiên sau 10 năm tổ chức, một startup Việt Nam góp mặt trong nhóm dẫn đầu của hạng mục năng lượng sạch và lưu trữ tại giải thưởng này.

Thành tích này không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận đối với nỗ lực nghiên cứu và phát triển công nghệ của startup, mà còn mở ra cơ hội kết nối với các đối tác và nhà đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh nhu cầu chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải ngày càng trở nên cấp thiết, những giải pháp lưu trữ năng lượng hiệu quả và chi phí hợp lý như pin cát đang nhận được nhiều sự quan tâm trên thị trường toàn cầu.

Nguyễn Nguyên