Phân tích - Bình luận

Đồng loạt tăng giá vé

Xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu máy bay từ 85 - 90 USD/thùng lên 150 - 200 USD/thùng, chiếm khoảng 25% chi phí. Tác động trực diện này đẩy hàng loạt hãng hàng không khắp Hoa Kỳ, châu Âu và châu Á bước vào cuộc đua tăng giá vé chưa từng có trong lịch sử ngành.

Aegean Airlines cho biết việc tạm dừng các chuyến bay đến Trung Đông cùng chi phí nhiên liệu leo thang sẽ có tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh quý I. Air France dự kiến tăng giá vé đường dài để bù đắp chi phí, trong đó vé hạng phổ thông có thể tăng khoảng 50 euro mỗi chuyến khứ hồi.

Trong khi đó, Air New Zealand đã sớm tăng giá vé trên diện rộng và tạm dừng dự báo lợi nhuận năm tài chính 2026. Hãng bay này cho biết giá vé hạng phổ thông một chiều sẽ tăng thêm 10 NZD với chuyến nội địa, 20 NZD cho chặng quốc tế ngắn và 90 NZD cho chặng dài.

Hãng hàng không Akasa Air của Ấn Độ áp dụng phụ phí nhiên liệu từ 199 - 1.300 rupee (2 - 14 USD) cho các chuyến bay nội địa và quốc tế. American Airlines ước tính chi phí quý I tăng thêm khoảng 400 triệu USD do giá nhiên liệu tăng vọt.

Trong khi đó, Cathay Pacific thông báo tăng phụ phí nhiên liệu trên toàn mạng bay từ ngày 18/3, sau khi giá nhiên liệu tăng gấp đôi từ đầu tháng. Trước đó, hãng duy trì mức phụ phí khoảng 72,9 USD cho các chặng bay giữa Hồng Kông và châu Âu hoặc Bắc Mỹ.

Tương tự, Hong Kong Airlines cũng sẽ tăng phụ phí nhiên liệu tới 35,2% từ ngày 12/3. Mức tăng mạnh nhất áp dụng cho các chặng giữa Hồng Kông và Maldives, Bangladesh, Nepal, với phí tăng từ 284 HKD lên 384 HKD (khoảng 49 USD).

Tác động này lan rộng trên toàn mạng bay toàn cầu, khi các hãng buộc phải điều chỉnh đường bay, khiến nguồn cung ghế trên các hành lang dài nối châu Á - châu Âu - Bắc Mỹ bị thu hẹp. Khi số ghế giảm, áp lực tăng giá càng gia tăng.

Đáng chú ý, các tuyến Á - Âu, vốn phụ thuộc nhiều vào không phận Trung Đông, đang ghi nhận giá vé cao hơn và lượng chỗ giảm. Ngay cả các tuyến bay thay thế cũng trở nên đắt đỏ do nhu cầu dồn sang.

Các nhà phân tích của Deutsche Bank cho biết trong một báo cáo, nếu giá nhiên liệu không có sự giảm nhẹ trong ngắn hạn, các hãng hàng không trên toàn thế giới có thể buộc phải ngừng hoạt động hàng nghìn máy bay.

Du lịch “ngấm đòn”

Giá nhiên liệu máy bay nhảy vọt không chỉ là gánh nặng chi phí trước mắt mà còn đặt ngành du lịch quốc tế trước những rủi ro dài hạn. Khi giá vé leo thang, nhu cầu đi lại quốc tế có thể chững lại, làm chậm đà phục hồi vốn còn mong manh sau đại dịch.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng, ngành du lịch tại các quốc gia đang phát triển chịu tổn hại nhiều hơn so với các điểm đến mang tính toàn cầu. Ví dụ tại Lesotho phía Nam châu Phi, ngành du lịch đóng góp 5,5 GDP - khách quốc tế gần như dừng hẳn khi các hãng bay Emirates, Qatar Airways và Etihad hủy chuyến.

Tại Ai Cập, giờ đóng cửa của các cửa hàng, trung tâm thương mại và nhà hàng sẽ sớm hơn khi quốc gia này hướng đến mục tiêu giảm tiêu thụ năng lượng. Điều này đe dọa đến thành tích đón 19 triệu lượt khách quốc tế vào năm ngoái, tăng 20% ​​so với năm trước.

Thái Lan đã đón gần 33 triệu lượt khách quốc tế vào năm ngoái, nhưng tình trạng thiếu nhiên liệu đang gây gián đoạn dịch vụ tại sân bay Suvarnabhumi, khi số lượng taxi phục vụ giảm mạnh. Từ khoảng 6.000 xe, hiện chỉ còn khoảng 2.500 hoạt động, khiến du khách phải chờ đợi lâu hơn. Nhiều tài xế cũng hạn chế nhận cuốc đường dài do lo ngại cạn nhiên liệu.

Trương Khắc Trà