Kiến nghị
Đề xuất trao thêm thẩm quyền cho VCCI trong khen thưởng doanh nghiệp
VCCI kiến nghị bổ sung vai trò chủ thể đề nghị và quyết định khen thưởng đối với doanh nhân, doanh nghiệp, nhằm khắc phục bất cập hiện hành.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý đối với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng (Dự thảo Luật). Trong đó, VCCI đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và Bộ Nội vụ trong việc hoàn thiện Dự thảo Luật theo hướng thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong công tác thi đua, khen thưởng.
Theo VCCI, Dự thảo Luật đã có nhiều điểm mới tích cực, đặc biệt là việc bổ sung nguyên tắc chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; mở rộng số lượng giải thưởng, danh hiệu cho doanh nhân, doanh nghiệp từ 02 lên 03 giải thưởng; và giao Thủ tướng Chính phủ quy định việc xét tôn vinh, trao tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng Dự thảo Luật vẫn chưa xử lý triệt để một số vấn đề mang tính cấu trúc, đặc biệt là vai trò của tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong hệ thống thi đua, khen thưởng.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là bổ sung Chủ tịch VCCI vào danh sách các chủ thể có thẩm quyền đề nghị khen thưởng đối với doanh nhân, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác.
Theo đó, VCCI kiến nghị sửa đổi các quy định liên quan tại Điều 83 theo hướng cho phép Chủ tịch VCCI được xem xét, công nhận thành tích và đề nghị Thủ tướng Chính phủ trình Chủ tịch nước khen thưởng, cũng như đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ khen thưởng đối với doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác.
Đồng thời, VCCI đề xuất bổ sung vai trò của mình trong quy trình xét chọn, tôn vinh doanh nghiệp tại Điều 81, giao Thủ tướng quy định cụ thể trách nhiệm của VCCI trong việc tổ chức xét chọn và đề xuất khen thưởng.
Lý giải cho đề xuất này, VCCI cho biết tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, với mạng lưới hơn 200.000 hội viên, có khả năng đánh giá toàn diện và chuyên sâu về hoạt động của doanh nghiệp trên nhiều lĩnh vực.
Đáng chú ý, theo VCCI, các chủ trương lớn của Đảng như Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Chỉ thị 41 về công tác thi đua, khen thưởng, hay Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ đều nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp và yêu cầu tôn vinh kịp thời các điển hình tiên tiến. Việc trao quyền cho VCCI được cho là phù hợp với định hướng này.
VCCI cũng chỉ ra một số hạn chế trong thực tiễn hiện nay khi việc khen thưởng doanh nghiệp chủ yếu do các bộ, ngành, địa phương thực hiện.
Cụ thể, cách tiếp cận này thiếu tính toàn diện đối với các doanh nghiệp hoạt động đa ngành, đa địa bàn; thiếu tính chuyên biệt do doanh nghiệp chỉ là một trong nhiều đối tượng được xét khen thưởng; đồng thời chưa bao phủ được các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp không thuộc quản lý trực tiếp của cơ quan nào.
Bên cạnh đó, trong khi các tổ chức chính trị – xã hội (Tổng Liên đoàn Lao động, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh) đều có thẩm quyền đề nghị khen thưởng cho đối tượng mình đại diện, thì VCCI — tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp — lại chưa được giao thẩm quyền tương ứng. Đây là sự thiếu cân đối trong hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng.
VCCI cho rằng việc bổ sung thẩm quyền này không làm phát sinh bộ máy mới, không tăng biên chế, mà chỉ mở rộng chức năng của một tổ chức sẵn có, phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy.
Ngoài quyền đề nghị, VCCI cũng kiến nghị được bổ sung vào danh sách các chủ thể có thẩm quyền quyết định tặng bằng khen, cờ thi đua, kỷ niệm chương đối với doanh nhân, doanh nghiệp có thành tích xuất sắc tại Điều 79.
Theo VCCI, tổ chức này đã triển khai nhiều chương trình tôn vinh doanh nghiệp có uy tín như doanh nghiệp phát triển bền vững, doanh nhân tiêu biểu, hay xây dựng các bộ chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, các hoạt động này hiện chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ trong Luật, làm hạn chế giá trị và tính chính danh của các hình thức khen thưởng.
Bên cạnh các đề xuất về thẩm quyền, VCCI cũng góp ý hoàn thiện quy định theo hướng mở rộng đối tượng được xét tôn vinh, bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp xã hội. Đồng thời, đề nghị cần cụ thể hóa các tiêu chí đánh giá thành tích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong văn bản hướng dẫn, nhằm bảo đảm minh bạch, khả thi và công bằng.
Về thủ tục hành chính, VCCI kiến nghị đơn giản hóa hồ sơ đề nghị khen thưởng, theo hướng không yêu cầu xác nhận của cơ quan quản lý nhà nước đối với các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, phù hợp với định hướng chuyển đổi số.