Doanh nghiệp

Ngày 15/4, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND TP Hải Phòng tổ chức Diễn đàn “Xu hướng đầu tư Công nghiệp Bắc Bộ: Cơ hội và thách thức”. Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng xoay quanh nội dung này.

- Ông đánh giá thế nào về mức độ sẵn sàng của hệ sinh thái doanh nghiệp địa phương trong việc đón nhận dòng vốn công nghệ cao?

Năm 2024, TP Hải Phòng đứng đầu trong bảng xếp hạng chỉ số PCI. Thành phố hiện có hơn 1.353 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 63,3 tỷ USD, trong đó công nghiệp chế biến – chế tạo chiếm 44,4% GRDP và tỷ trọng sản phẩm công nghệ cao đạt 61,5%. Đó là nền móng quan trọng để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào khu vực doanh nghiệp nội địa, nhất là khối vừa và nhỏ, thì phần lớn mới ở mức có khả năng tham gia, chứ chưa thật sự sẵn sàng cạnh tranh ngay ở những khâu có hàm lượng công nghệ rất cao. Thứ còn thiếu là nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, năng lực R&D, quản trị dữ liệu, tiêu chuẩn quốc tế và khả năng hấp thụ công nghệ mới.

Nói cách khác, TP Hải Phòng có lợi thế đón sóng đầu tư, nhưng phải có giải pháp giúp doanh nghiệp nội địa nâng cấp đủ nhanh để không chỉ đứng ngoài mà có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị mới.

- Trong bối cảnh dòng vốn FDI đang ưu tiên các chỉ số bền vững (ESG), Hiệp hội sẽ làm gì để hỗ trợ doanh nghiệp nội địa thay đổi tư duy, từ "sản xuất giá rẻ" sang "sản xuất xanh”, thưa ông?

Tôi cho rằng doanh nghiệp bây giờ phải nhìn ESG bằng một tư duy khác. Đây không còn là câu chuyện hình ảnh, mà là điều kiện để tham gia thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.

TP Hải Phòng cũng đang đi rất rõ theo xu hướng này. Cụ thể, TP Hải Phòng xác định chuyển đổi xanh là nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu đến năm 2030 có tối thiểu 50% khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình sinh thái.

Về phía Hiệp hội, chúng tôi sẽ tập trung vào ba nhóm việc chính yếu.

Thứ nhất, đào tạo lại tư duy quản trị, giúp doanh nghiệp hiểu rằng “xanh” không làm tăng chi phí một cách đơn thuần, mà giúp giữ đơn hàng, nâng chuẩn thương hiệu và tiếp cận vốn tốt hơn.

Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp xây lộ trình chuyển đổi theo từng cấp độ, từ tiết kiệm năng lượng, chuẩn hóa quản trị môi trường – lao động, đến tiếp cận chứng nhận cần thiết.

Thứ ba, kết nối doanh nghiệp với các đối tác FDI, tổ chức chứng nhận, chuyên gia công nghệ, ngân hàng và quỹ, để việc chuyển đổi không chỉ dừng ở khẩu hiệu.

- Hiệp hội sẽ có những hoạt động cụ thể nào để kết nối doanh nghiệp với quỹ đầu tư và các tập đoàn công nghệ lớn, thưa ông?

Hiệp hội sẽ ưu tiên rà soát, phân nhóm doanh nghiệp theo từng cụm ngành có tiềm năng như công nghiệp hỗ trợ, điện – điện tử, logistics số, tự động hóa, vật liệu mới, AI ứng dụng trong sản xuất. Từ đó, lựa chọn doanh nghiệp có khả năng nâng cấp để kết nối chuyên sâu với quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác FDI.

Chúng tôi muốn tạo ra các phiên kết nối theo hướng “đúng người - đúng nhu cầu - đúng bài toán thị trường”. Đây cũng là tinh thần của Diễn đàn “Xu hướng đầu tư Công nghiệp Bắc Bộ: Cơ hội và thách thức” nhằm kết nối nhà đầu tư, doanh nghiệp sản xuất, chuyên gia và cơ quan quản lý, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ cao, AI, bán dẫn, logistics và năng lượng xanh.

Song song với đó, Hiệp hội cũng phải đóng vai trò chuẩn hóa doanh nghiệp trước khi đưa đi gặp vốn và công nghệ. Chúng tôi sẽ hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, chuẩn hóa quản trị, làm rõ chiến lược sản phẩm, nâng cao kỹ năng trình bày dự án. Đồng thời, kết nối với các chương trình đào tạo, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mà Trung ương và TP Hải Phòng đang triển khai theo Nghị quyết 57, Nghị quyết 68, Nghị quyết 41 của Bộ Chính trị.

- Thưa ông, thông điệp cốt lõi mà Diễn đàn “Xu hướng đầu tư Công nghiệp Bắc Bộ: Cơ hội và thách thức” muốn truyền tải tới cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư là gì?

Theo tôi, mục tiêu cốt lõi của Diễn đàn không chỉ giới thiệu cơ hội đầu tư, mà định vị lại tư duy phát triển công nghiệp của khu vực Bắc Bộ trong giai đoạn mới.

Thông điệp lớn nhất là: “Công nghiệp phía Bắc, đặc biệt là Hải Phòng đang bước vào một chu kỳ mới. Trong đó, nhà đầu tư sẽ được lựa chọn không chỉ bằng quy mô vốn mà bằng chất lượng công nghệ, mức độ liên kết chuỗi cung ứng, khả năng đổi mới sáng tạo và tiêu chuẩn phát triển bền vững”. Nói ngắn gọn, đây là sự chuyển dịch từ “thu hút bằng mọi giá” sang “thu hút có chọn lọc, có chiều sâu và gắn với liên kết nội địa”.

- Ông có kỳ vọng như thế nào về những kết quả cụ thể sau Diễn đàn, đặc biệt trong việc chuyển hóa các khuyến nghị thành hành động chính sách và cơ hội hợp tác thực chất cho doanh nghiệp?

Tôi kỳ vọng sau Diễn đàn sẽ có kết quả ở hai cấp độ. Cấp độ thứ nhất là chính sách, cần hình thành một nhóm khuyến nghị ngắn gọn, đúng trọng tâm, có địa chỉ xử lý cụ thể để gửi UBND TP Hải Phòng và các sở, ngành liên quan. Trong đó, tập trung vào các vấn đề doanh nghiệp đang cần nhất như mặt bằng sản xuất, nguồn nhân lực, chi phí tuân thủ, chuyển đổi xanh, tiêu chuẩn chuỗi cung ứng và hỗ trợ đổi mới công nghệ.

Cấp độ thứ hai là hợp tác thực chất, phải có thêm các cuộc kết nối 1-1, các biên bản ghi nhớ, các nhóm làm việc theo ngành giữa doanh nghiệp địa phương với doanh nghiệp FDI, quỹ đầu tư và đối tác công nghệ.

Về phía Hiệp hội, kỳ vọng lớn nhất của chúng tôi là sau Diễn đàn, doanh nghiệp không chỉ “được nghe cơ hội”, mà phải nhìn thấy đường đi, gặp được đối tác và tiếp cận được chính sách theo cách thực chất hơn.

- Trân trọng cảm ơn ông!

[ Minh Huệ - Hải Ngân thực hiện ]