Doanh nghiệp

Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Văn Thiện – Phó Tổng Giám đốc Kinh doanh & Phát triển thị trường, Công ty CP Công nghiệp GG Power tại Diễn đàn Hoàn thiện chính sách điện tái tạo và lưu trữ: Nền tảng năng lượng xanh ổn định cho doanh nghiệp do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức.

Từ tham gia thị trường sang làm chủ thị trường

Theo ông Thiện, trong bối cảnh hiện nay, năng lượng không còn đơn thuần là một yếu tố chi phí đầu vào, mà đã trở thành nền tảng quyết định năng lực cạnh tranh của cả doanh nghiệp và quốc gia. Trong kỷ nguyên mới, quốc gia nào kiểm soát được năng lượng, quốc gia đó nắm giữ lợi thế cạnh tranh.

Những xu hướng lớn đang diễn ra ngày càng rõ nét: áp lực giảm phát thải gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ, và các doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững.

Điều đó đặt ra một yêu cầu mới là chúng ta không chỉ cần điện, mà cần nguồn điện sạch, ổn định và có khả năng kiểm soát chi phí trong dài hạn. Trong bối cảnh đó, hệ thống lưu trữ năng lượng chính là lời giải.

Hệ thống này không chỉ giúp ổn định lưới điện, cân bằng cung – cầu, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành và tạo điều kiện để năng lượng tái tạo phát triển ở quy mô lớn và bền vững hơn.

Đặc biệt, hiện nay cạnh tranh giữa các quốc gia không còn nằm ở việc có công nghệ hay không, mà nằm ở khả năng làm chủ chuỗi giá trị và sâu hơn là chuỗi cung ứng. Nếu không làm chủ được chuỗi cung ứng, chúng ta sẽ phụ thuộc vào bên ngoài về chi phí, tiến độ cũng như năng lực triển khai. Ngược lại, khi làm chủ được chuỗi cung ứng, chúng ta có thể chủ động trong mọi khía cạnh và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành năng lượng mới.

Nhu cầu điện tăng trưởng cao, năng lượng tái tạo phát triển mạnh, cùng với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo ra những điều kiện thuận lợi chưa từng có. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, nội địa hoá là yếu tố mang tính quyết định.

Trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng, nội địa hoá không chỉ đơn thuần là sản xuất trong nước, mà là quá trình làm chủ các khâu quan trọng như tích hợp hệ thống, thiết kế giải pháp, nghiên cứu phát triển và vận hành.

Đây chính là bước chuyển từ tham gia thị trường sang làm chủ thị trường.

Điểm nghẽn cần tháo gỡ

Thực tế cho thấy, nhu cầu về hệ thống lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, tốc độ triển khai vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do còn tồn tại một số điểm nghẽn chính:

Thứ nhất là chưa có quy định rõ ràng về vai trò của hệ thống lưu trữ trong hệ thống điện.

Thứ hai là chưa có cơ chế giá phù hợp để đảm bảo hiệu quả đầu tư.

Thứ ba là hệ thống tiêu chuẩn đã được ban hành, nhưng việc áp dụng trong thực tế vẫn chưa đồng bộ và hiệu quả.

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng trong nước còn hạn chế, nhiều thành phần quan trọng vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu, dẫn đến khó chủ động về tiến độ, chi phí và khả năng mở rộng thị trường.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển dịch vai trò, từ đơn vị triển khai sang đơn vị làm chủ công nghệ và chuỗi cung ứng. Đối với GG Power, chúng tôi xác định rõ định hướng: làm chủ công nghệ và từng bước nội địa hoá hệ thống Pin lưu trữ năng lượng (BESS).

Chúng tôi đã đầu tư nhà máy sản xuất BESS với quy mô công suất 5GWh/năm – một trong những cơ sở sản xuất lớn tại Việt Nam hiện nay. Đặc biệt, GG Power tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ đối tác Goldwind theo mô hình whitebox, cho phép làm chủ toàn bộ thiết kế và nguyên lý vận hành của hệ thống, thay vì chỉ dừng lại ở khâu lắp ráp.

"Chúng tôi phát triển hệ sinh thái sản phẩm và giải pháp lưu trữ năng lượng một cách toàn diện, đáp ứng đa dạng nhu cầu của thị trường từ quy mô dân dụng, công nghiệp và thương mại, ở quy mô lớn hơn, các giải pháp lưu trữ có thể tích hợp với hệ thống điện và các dự án năng lượng tái tạo, góp phần ổn định lưới điện và nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống" - ông Thiện cho biết.

GG Power cũng đặt mục tiêu đến cuối năm 2027, tỷ lệ nội địa hoá đạt trên 50%, qua đó xây dựng năng lực chủ động, ổn định và bền vững cho toàn bộ hệ sinh thái.

Để thúc đẩy thị trường phát triển một cách hiệu quả và bền vững, đại diện GG Power kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước cần tập trung vào một số vấn đề trọng tâm như: Xác định rõ vai trò của hệ thống lưu trữ năng lượng trong hệ thống điện; Xây dựng cơ chế giá phù hợp cho BESS nhằm khuyến khích đầu tư; Tiếp tục triển khai và nhân rộng các mô hình thí điểm BESS trong thực tế; Tiếp tục hoàn thiện và đồng bộ việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật; Hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng trong nước.

"Năng lượng sạch là điều kiện cần, nhưng nội địa hoá và làm chủ chuỗi cung ứng năng lượng mới là điều kiện đủ để tạo ra năng lực cạnh tranh. Đây không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp, mà là một bài toán chiến lược đối với quốc gia trong giai đoạn phát triển mới" - ông Nguyễn Văn Thiện khẳng định.

Diệu Hoa