Du lịch
Cú hích chính sách cho du lịch Thủ đô
Những chuyển động chính sách về phối hợp liên ngành, thị thực và sửa đổi Luật Du lịch đang mở ra cơ hội tăng tốc cho du lịch Hà Nội.
Tại Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố năm 2026, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang đã đưa ra một thông điệp rõ ràng: du lịch Thủ đô muốn bứt phá phải đi bằng hai chân, một là chính sách đủ thông thoáng, hai là cơ chế phối hợp đủ hiệu quả. Những kiến nghị của doanh nghiệp về liên thông quản lý, nới lỏng thị thực và cải cách thủ tục không phải là vấn đề mới, nhưng đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra.
Liên kết liên ngành mở rộng không gian tăng trưởng
Ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội cho rằng, Thành phố cần tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong phát triển du lịch, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tiếp tục mở rộng chính sách miễn thị thực đối với các thị trường có tiềm năng và khả năng chi trả cao. Bên cạnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Luật Du lịch và các văn bản hướng dẫn là yêu cầu cấp thiết để đáp ứng thực tiễn phát triển của ngành.
Nhìn vào bức tranh tổng thể, có thể thấy nền tảng chính sách cho du lịch Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đã được định hình khá rõ. Từ Nghị quyết 82 của Chính phủ về phục hồi và tăng tốc phát triển du lịch, đến Chỉ thị 08 của Thủ tướng về phát triển du lịch toàn diện, và gần đây là Công điện 34 thúc đẩy tăng trưởng, tất cả đều nhấn mạnh một trục xuyên suốt là tăng cường phối hợp liên ngành. Đây không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là điều kiện để tạo ra sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh.
Thực tế cho thấy, khi các bộ ngành cùng tham gia, hiệu quả đã xuất hiện. Các chương trình kích cầu du lịch quốc gia được triển khai đồng bộ giữa ngành du lịch, hàng không, thương mại đã tạo ra những gói sản phẩm trọn gói với giá hợp lý hơn. Việc kết nối với các nền tảng thương mại điện tử giúp doanh nghiệp mở rộng kênh tiếp cận khách hàng. Những chính sách nghiên cứu miễn thị thực cho khách đi theo tour cũng bắt đầu được đặt lên bàn thảo.
Ở cấp độ Hà Nội, cách tiếp cận liên ngành đang được cụ thể hóa rõ hơn. Sở Du lịch phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ để thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh. Điều này không chỉ dừng ở quảng bá mà còn hướng tới quản lý điểm đến, phân tích dữ liệu du khách và tối ưu hóa trải nghiệm. Cùng với đó, sự phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao trong phát triển kinh tế đêm và du lịch di sản đang mở ra không gian tiêu dùng mới cho du khách.
Một điểm đáng chú ý là việc gắn du lịch với chương trình OCOP thông qua hợp tác với ngành công thương. Đây là hướng đi có chiều sâu, bởi du lịch không chỉ là dịch vụ mà còn là kênh tiêu thụ sản phẩm địa phương. Khi làng nghề, đặc sản được tích hợp vào hành trình du lịch, giá trị gia tăng sẽ ở lại nhiều hơn với cộng đồng.
Nới visa và cải cách luật
Trả lời trực tiếp kiến nghị của doanh nghiệp, bà Đặng Hương Giang cho biết, Sở Du lịch sẽ tiếp tục tham mưu Thành phố và các cơ quan Trung ương nghiên cứu, đề xuất nhiều chính sách mới về thị thực. Trong đó, đáng chú ý là việc xem xét kéo dài thời hạn miễn thị thực đơn phương từ 3 năm lên 5 năm đối với các thị trường trọng điểm, mở rộng đối tượng được miễn thị thực như chuyên gia cao cấp, nhà đầu tư lớn, đồng thời thí điểm miễn visa cho khách đi theo đoàn với lộ trình rõ ràng.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đề xuất áp dụng trở lại visa quá cảnh 72 giờ tại các sân bay quốc tế, đẩy mạnh cơ chế cấp visa tại cửa khẩu và nghiên cứu chính sách thị thực phù hợp cho nhóm khách du lịch y tế. Đây được xem là những giải pháp thiết thực nhằm gia tăng khả năng cạnh tranh của điểm đến trong bối cảnh khu vực đang đẩy mạnh thu hút khách quốc tế.
Theo bà Đặng Hương Giang, dự thảo Luật Du lịch sửa đổi đã được hoàn thiện và đang trong quá trình lấy ý kiến, dự kiến trình Quốc hội thông qua vào cuối năm 2026. Những nội dung mới hướng tới đơn giản hóa thủ tục, mở rộng công nhận các mô hình đào tạo và hợp pháp hóa các loại hình lưu trú mới như homestay, farmstay, du lịch nông nghiệp.
Đáng chú ý, Sở Du lịch Hà Nội cũng đề nghị Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội tham gia đóng góp ý kiến cho dự thảo luật. Điều này nhằm bảo đảm các quy định khi ban hành có thể đi vào thực tiễn, hỗ trợ hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, vấn đề không chỉ nằm ở chính sách mà còn ở khâu thực thi. Thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp, thiếu đồng bộ giữa các cơ quan, đặc biệt trong các quy định liên quan đến lao động nước ngoài. Đây là rào cản trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp lữ hành quốc tế.
Du lịch Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá khi nhu cầu thị trường phục hồi và chính sách dần được điều chỉnh theo hướng cởi mở hơn. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành tăng trưởng thực chất, cần một quá trình cải cách đồng bộ từ thể chế đến thực thi.
Điều quan trọng không nằm ở việc có bao nhiêu chính sách được ban hành, mà ở việc những chính sách đó được triển khai nhanh đến đâu và hiệu quả đến mức nào.
Khi các nút thắt về thị thực, thủ tục và phối hợp liên ngành được tháo gỡ, Hà Nội hoàn toàn có thể trở thành điểm đến cạnh tranh trong khu vực. Và khi đó, tăng trưởng sẽ không còn là mục tiêu phải thúc ép, mà là kết quả tự nhiên của một hệ sinh thái du lịch vận hành thông suốt.