Khởi nghiệp

Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội (Hanoi Venture Capital Fund - HVCF) do UBND thành phố Hà Nội thành lập và hoạt động theo mô hình hợp tác công tư dựa trên hợp đồng hợp tác đầu tư kinh doanh (BCC), không có tư cách pháp nhân, qua đó đóng vai trò “vốn mồi” để thu hút thêm dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghệ.

Hà Nội đang tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo bằng việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ 230 tỷ đồng, tập trung ưu tiên cho các startup công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo có tiềm năng tăng trưởng cao.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tri thức đang trở thành xu hướng chủ đạo, nhu cầu về vốn đầu tư cho các doanh nghiệp công nghệ ngày càng lớn. Tuy nhiên, phần lớn startup tại Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt ở giai đoạn hình thành sản phẩm và thử nghiệm thị trường. Việc thiếu tài sản đảm bảo, hồ sơ tài chính chưa hoàn thiện và mức độ rủi ro cao khiến nhiều doanh nghiệp trẻ khó tiếp cận vốn tín dụng truyền thống từ ngân hàng.

Quỹ đầu tư mạo hiểm mới của Hà Nội được kỳ vọng sẽ giải quyết một phần bài toán này khi tập trung vào mô hình đầu tư chấp nhận rủi ro cao nhưng có khả năng tạo ra giá trị lớn trong tương lai. Thay vì chỉ dựa vào tiêu chí tài sản thế chấp, quỹ sẽ đánh giá dựa trên tiềm năng công nghệ, khả năng mở rộng thị trường, năng lực đội ngũ sáng lập và giá trị đổi mới sáng tạo của dự án. Đây là phương thức phù hợp với đặc thù của startup công nghệ.

Theo định hướng, quỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào 12 nhóm công nghệ như công nghệ số, công nghệ thông tin - truyền thông, công nghệ sinh học, vật liệu mới, chế tạo - tự động hóa, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, đô thị thông minh, giáo dục và y tế thông minh, công nghệ y sinh, công nghệ tài chính và nông nghiệp công nghệ cao. Đây đều là những lĩnh vực được xác định có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, quỹ còn đóng vai trò kết nối startup với mạng lưới chuyên gia, nhà đầu tư, doanh nghiệp lớn và các tổ chức nghiên cứu. Nhiều chuyên gia cho rằng nguồn vốn chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là startup cần được tư vấn chiến lược, hỗ trợ pháp lý, xây dựng mô hình kinh doanh và kết nối thị trường. Khi hệ sinh thái hỗ trợ được hình thành đồng bộ, khả năng thành công của doanh nghiệp khởi nghiệp sẽ cao hơn đáng kể.

Thời gian qua, Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo như phát triển trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, không gian sáng tạo mở, các cuộc thi ý tưởng sáng tạo và hoạt động kết nối đầu tư. Thành phố hiện là một trong những địa phương có số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp lớn nhất cả nước, đặc biệt trong nhóm công nghệ số và giải pháp phục vụ chuyển đổi đô thị thông minh.

Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn lớn nhất vẫn là thiếu dòng vốn đầu tư giai đoạn đầu. Nhiều dự án có ý tưởng tốt nhưng không đủ nguồn lực để hoàn thiện sản phẩm hoặc mở rộng quy mô. Không ít startup phải dừng hoạt động trước khi tiếp cận được thị trường hoặc nhà đầu tư chiến lược. Vì vậy, việc hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm được xem là tín hiệu tích cực, góp phần tăng niềm tin cho cộng đồng khởi nghiệp.

Các chuyên gia cũng cho rằng để quỹ phát huy hiệu quả, cần có cơ chế vận hành minh bạch, linh hoạt và phù hợp với đặc thù đầu tư mạo hiểm. Việc lựa chọn dự án phải dựa trên đánh giá chuyên môn sâu, tránh tư duy hành chính trong đầu tư đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần có chính sách đồng hành dài hạn thay vì chỉ hỗ trợ ngắn hạn về vốn.

Ngoài ra, sự phối hợp giữa chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp lớn và các quỹ đầu tư tư nhân sẽ quyết định thành công của mô hình này. Khi startup được tiếp cận cả vốn, tri thức và thị trường, khả năng hình thành các doanh nghiệp công nghệ có quy mô khu vực sẽ rõ nét hơn.

Quỹ đầu tư mạo hiểm 230 tỷ đồng không chỉ là một công cụ tài chính mà còn thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc xây dựng môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Đây là bước đi chiến lược nhằm nuôi dưỡng các doanh nghiệp công nghệ trẻ, tạo động lực tăng trưởng mới và góp phần đưa Thủ đô trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu của cả nước trong những năm tới.

Phạm Bích Phương