Công nghệ

Dù đã đạt được những kết quả ấn tượng trong năm 2025, nhưng vẫn còn các vụ tai nạn trong quý I/2026 chính là "hồi chuông cảnh báo", đòi hỏi một tư duy quản trị mới: Chuyển dịch từ xử lý sự cố sang chủ động nhận diện nguy cơ và phòng ngừa từ sớm, từ xa, đặc biệt trong kỷ nguyên số hóa.

Xây dựng “hệ miễn dịch” từ ý thức và kỷ luật cơ sở

Quảng Ninh hiện đang là tâm điểm của những đại dự án công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn. Sự phát triển nóng của các ngành kinh tế trọng điểm như khai thác khoáng sản, xây dựng và dệt may luôn đi kèm với những rủi ro thường trực. Thực tiễn cho thấy, nơi nào doanh nghiệp chủ động đầu tư cho công nghệ và siết chặt kỷ luật lao động, nơi đó tai nạn được kiềm chế hiệu quả.

Tại Khu công nghiệp Việt Hưng, một ví dụ điển hình cho tinh thần chủ động là Công ty TNHH Dệt may Weili Hạ Long. Trong ngành dệt may, những rủi ro tưởng chừng "nhỏ" như bụi vải gây bệnh nghề nghiệp, kim đâm, kẹt máy hay điện giật thực tế lại có thể gây hậu quả lâu dài cho sức khỏe công nhân. Nhận thức rõ điều này, Weili Hạ Long đã mạnh dạn đầu tư hơn 200 loại máy móc hiện đại. Việc thay thế các thiết bị lạc hậu bằng công nghệ tự động hóa không chỉ giúp tăng năng suất mà cốt yếu là giảm thiểu tối đa các điểm chạm nguy hiểm giữa người lao động và máy móc.

Tuy nhiên, thiết bị hiện đại chỉ là "phần xác", còn "phần hồn" của công tác ATVSLĐ nằm ở ý thức con người. Anh Nguyễn Kim Hải, phụ trách an toàn tại công ty, nhấn mạnh rằng việc tuyên truyền phải diễn ra "trước khi vận hành". Bằng cách duy trì mạng lưới an toàn vệ sinh viên cơ sở, mỗi kẽ hở rủi ro đều được phát hiện và trám kín kịp thời. Kết quả là nhiều năm qua, doanh nghiệp này không ghi nhận tai nạn nghiêm trọng – một minh chứng đắt giá cho sự kết hợp giữa "vốn đầu tư" và "vốn con người".

Chuyển sang lĩnh vực xây dựng, nơi được coi là "vùng đỏ" về nguy cơ tai nạn, không khí làm việc tại công trường Aeon Mall Hạ Long đang vô cùng khẩn trương. Với áp lực đưa dự án vào hoạt động trong quý IV/2026, khoảng 1.500 lao động đang phải duy trì cường độ làm việc 2 ca liên tục. Trong môi trường đầy rẫy nguy hiểm từ làm việc trên cao đến an toàn điện, vai trò của nhà thầu chính, Công ty Taisei Corporation trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Dưới góc nhìn của nhà quản lý, anh Trần Anh Vũ (quản lý an toàn Taisei) cho rằng mọi hạng mục thi công đều phải được "luật hóa" bằng các biện pháp an toàn trước khi bắt đầu. Không chỉ là cấp phát bảo hộ, mà là sự kiểm tra, rà soát từng kẽ hở định kỳ hàng ngày, hàng tuần. Từ phía người trực tiếp thi công, anh Đào Duy Tùng (đội trưởng hạng mục ống gió) chia sẻ một thói quen tưởng đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả: Họp đánh giá mối nguy đầu ca.

Chỉ khi mọi điều kiện an toàn được xác nhận bằng mắt thấy, tai nghe và sự đồng thuận của tổ đội, công việc mới được triển khai. Chính những buổi họp ngắn ngủi đó đã hình thành nên một "văn hóa an toàn" tự thân, giúp mỗi lao động tự bảo vệ mình trước khi chờ đợi sự nhắc nhở của kỹ sư.

Theo kế hoạch của Liên đoàn Lao động tỉnh, Tháng Công nhân năm nay mang chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”, với nhiều chỉ tiêu cụ thể như mỗi công đoàn cơ sở tổ chức ít nhất một hoạt động thiết thực cho đoàn viên, người lao động. Đẩy mạnh phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân. Tỉnh xác định rõ yêu cầu tổ chức các hoạt động phải đi vào chiều sâu, lấy người lao động làm trung tâm, gắn với sản xuất kinh doanh và điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Tiếp nối tinh thần chỉ đạo từ tỉnh, tại các doanh nghiệp Quảng Ninh đang diễn ra sôi nổi với trọng tâm là chủ động phòng ngừa tai nạn lao động. Tại Công ty TNHH May mặc Hoa Lợi Đạt, đợt thi đua cao điểm cho gần 3.000 lao động không chỉ hướng tới năng suất mà còn gắn chặt với các tiêu chuẩn an toàn tại từng tổ, chuyền sản xuất. Việc xây dựng kế hoạch sản xuất song hành với kỷ luật ATVSLĐ giúp công nhân tự giác kiểm soát rủi ro trong từng thao tác vận hành.

Đặc biệt, tại Công ty Kho vận Đá Bạc, công tác phòng ngừa được nâng lên thành chiến lược liên tịch giữa Công đoàn và chuyên môn. Đơn vị tập trung vào các buổi đối thoại trực tiếp để lắng nghe tâm tư, đồng thời đào tạo kỹ năng nhận diện nguy cơ từ sớm cho người lao động. Mục tiêu xuyên suốt năm 2026 của công ty là tuyệt đối không để xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng. Để hiện thực hóa điều này, doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số và trang bị kỹ năng mới, giúp người lao động không chỉ làm chủ công nghệ mà còn có khả năng tự bảo vệ mình trước các biến số rủi ro trong giai đoạn sản xuất hiện đại.

Kỷ nguyên số và chiến lược “phòng ngừa từ sớm, từ xa” của cơ quan quản lý

Theo báo cáo: Mặc dù năm 2025 ghi nhận số vụ tai nạn lao động chết người tại Quảng Ninh giảm xuống mức thấp kỷ lục, nhưng con số 6 người tử vong trong quý I/2026 đã cho thấy tính chất phức tạp của vấn đề. Nguy cơ tai nạn không bao giờ mất đi, nó chỉ ẩn náu dưới những hình thái mới khi quy mô sản xuất mở rộng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách cho chính quyền tỉnh: Phải đổi mới toàn diện phương thức quản lý.

Hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”, Quảng Ninh đang nỗ lực đưa khoa học công nghệ vào cuộc chơi. Việc ứng dụng chuyển đổi số không chỉ nằm ở việc quản lý hồ sơ, mà còn là sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống cảm biến để giám sát rủi ro thực tế ảo (VR) trong huấn luyện lao động. Đây chính là cách để "phòng ngừa từ sớm, từ xa" một cách khoa học nhất.

Ông Lê Văn Sử, Trưởng phòng Chính sách lao động, Sở Nội vụ Quảng Ninh, khẳng định rằng tỉnh đang tập trung vào ba trụ cột chính để kiến tạo môi trường làm việc an toàn:

Hoàn thiện thể chế và phân cấp quản lý: Tỉnh phối hợp với các cơ quan Trung ương để điều chỉnh quy định phù hợp với thực tiễn đặc thù của địa phương; đồng thời đẩy mạnh phân quyền cho cơ sở, giúp doanh nghiệp tự chủ và tự chịu trách nhiệm cao hơn trong công tác quản lý an toàn.

Chuyển đổi số trong giám sát và huấn luyện: Thay vì các buổi tập huấn lý thuyết khô khan, việc ứng dụng công nghệ giúp người lao động trực quan hóa các mối nguy hiểm, từ đó nâng cao tay nghề và kỹ năng nhận diện rủi ro. Năm 2025, con số 85.000 lượt người được huấn luyện là một nền tảng tốt, nhưng trong năm 2026, chất lượng huấn luyện sẽ được nâng tầm thông qua công nghệ số.

Siết chặt kỷ cương thanh tra, kiểm tra: Quản lý nhà nước không chỉ dừng lại ở tuyên truyền.

Sự phối hợp giữa các ngành, địa phương trong việc thanh tra và xử lý nghiêm các vi phạm sẽ đóng vai trò răn đe. Đặc biệt, công tác điều tra tai nạn lao động sẽ được thực hiện quyết liệt để tìm ra nguyên nhân gốc rễ, tránh lặp lại những sai lầm tương tự.

Nhìn rộng hơn, ATVSLĐ không chỉ là câu chuyện của con số thống kê vụ tai nạn, mà là câu chuyện về quyền con người và sự ổn định xã hội. Khi người lao động yên tâm về sự an toàn của bản thân, năng suất sẽ tăng cao, doanh nghiệp sẽ phát triển bền vững và hình ảnh một Quảng Ninh hiện đại, nhân văn sẽ được củng cố.

Hành trình xây dựng "văn hóa an toàn" trong kỷ nguyên số tại Quảng Ninh vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, sự đầu tư bài bản của doanh nghiệp và đặc biệt là sự thay đổi trong nhận thức của mỗi công nhân, mục tiêu kiểm soát rủi ro, bảo vệ tính mạng và sức khỏe cho người lao động chắc chắn sẽ đạt được những bước tiến mới, vững chắc hơn.

Lê Cường