Kinh tế thế giới

Từ tháng 10/2023 đến nay, Israel liên tục tham gia vào nhiều cuộc xung đột vũ trang trong khu vực. Tuy nhiên, nền kinh tế nước này vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, thậm chí đạt hiệu suất vượt trội so với nhóm G7. Điều gì đang đứng sau thành công này?

Tháng 3/2026, Google hoàn tất thương vụ mua lại Wiz với giá 32 tỷ USD, trong khi Palo Alto Networks thâu tóm CyberArk với giá 25 tỷ USD. Đây đều là những doanh nghiệp an ninh mạng có trụ sở tại Mỹ nhưng gắn với hệ sinh thái công nghệ do người Israel xây dựng - minh chứng rõ nét cho sức mạnh của “quốc gia khởi nghiệp”.

Trong hai thập kỷ qua, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao đã trở thành động lực chủ lực đối với tăng trưởng của Israel. Tuy vậy, nền kinh tế Israel không phụ thuộc đơn lẻ vào công nghệ mà còn được nâng đỡ bởi các trụ cột khác như khai thác khí đốt tự nhiên và xuất khẩu quốc phòng - những lĩnh vực mang lại nguồn thu ngoại tệ ổn định và có tính chiến lược.

Triển vọng trung hạn của Israel tiếp tục được củng cố khi ngành năng lượng dự kiến thu hút lượng vốn lớn trong giai đoạn 2026-2027, tập trung vào cả mở rộng năng lượng tái tạo trong nước và nâng cao năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt. Điều này giúp đa dạng hóa động lực tăng trưởng và giảm phụ thuộc vào chu kỳ công nghệ.

Theo IMF, kinh tế Israel được dự báo tăng trưởng khoảng 3,5% trong năm nay, cao hơn mức 2,3% của Hoa Kỳ và 1,3% của EU. Với quỹ đạo này, GDP của Israel nhiều khả năng sẽ vượt nhịp tăng trưởng của toàn bộ các nền kinh tế thuộc G7 vào năm 2026. Sang năm tới, IMF dự báo Israel đạt mức tăng trưởng 4,4%, qua đó tiếp tục duy trì đà bứt phá so với nhiều nền kinh tế phát triển hàng đầu.

Keren Uziyel, một nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit, lý giải: nhân khẩu học của Israel cũng thuận lợi cho một nền kinh tế phát triển, với tốc độ tăng trưởng dân số trung bình gần 2% mỗi năm trong phần lớn hai thập kỷ qua.

Dù tăng trưởng của Israel trong những năm gần đây chưa đạt mức tiềm năng do tác động của xung đột kéo dài, nền kinh tế vẫn cho thấy khả năng phục hồi đáng kể nhờ khu vực tư nhân linh hoạt, lạm phát được kiểm soát, lực lượng lao động chất lượng cao và nền tảng tăng trưởng ổn định. Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục duy trì ở mức thấp.

Cùng với làn sóng đầu tư toàn cầu vào lĩnh vực công nghệ là các khoản lợi nhuận đột biến của hộ gia đình - đặc biệt ở nhóm thu nhập cao - từ việc hiện thực hóa một số thương vụ đầu tư quy mô lớn cũng sẽ góp phần đáng kể vào đà mở rộng của nền kinh tế này.

Cùng với đà tăng trưởng nền kinh tế, thị trường vốn của Israel cũng ghi nhận dòng tiền gia tăng. Từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 đã tăng khoảng 20%, nối tiếp mức tăng 51,6% trong năm 2025. Hiệu suất từ ​​đầu năm đến nay của chỉ số Tel Aviv 35 vượt xa nhiều đối thủ lớn khác ở các thị trường phát triển, bao gồm cả ba chỉ số chính của Phố Wall.

Đáng chú ý, ngay cả trong giai đoạn xung đột kéo dài hai tháng với Iran, chỉ số này vẫn tăng khoảng 1%. Trong khi đó, chỉ số Tel Aviv 125 - thước đo rộng hơn của thị trường - cũng đã tăng hơn 17% tính đến thời điểm hiện tại trong năm.

Trên thị trường tiền tệ, đồng shekel tăng gần 7% so với đô la Mỹ từ đầu năm nay, bất chấp xu hướng dòng tiền toàn cầu quay lại USD như tài sản trú ẩn. Diễn biến này phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào nền tảng vĩ mô và triển vọng tăng trưởng của Israel trong bối cảnh nhiều bất ổn địa chính trị.

Trương Khắc Trà