Chuyên đề

Công ty chứng khoán đã "đặt chỗ"

Rõ ràng nhất, CTCP Chứng khoán HSC (HOSE: HCM) đã có tờ trình Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 về kế hoạch tham gia Trung tâm tài chính quốc tế.

Tại kỳ họp, Đại hội đồng cổ đông HSC đã thông qua chủ trương thành lập Công ty TNHH một thành viên do HSC sở hữu 100% vốn, với quy mô vốn điều lệ dự kiến khoảng 800 tỷ đồng, nhằm tham gia với tư cách thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC).

Theo đó, mức vốn điều lệ này bằng với quy định tại Nghị định 324/2025/NĐ-CP: "Nhà đầu tư phải bố trí đủ vốn và có phương án bố trí nhân sự dự kiến của tổ chức kinh doanh chứng khoán là Thành viên gồm điều kiện về vốn: Vốn điều lệ tối thiểu tương đương là 800 tỷ đồng".

HSC cho biết việc hiện diện tại Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp HSC mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn, khách hàng và đối tác quốc tế, đồng thời tận dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi và hướng tới các chuẩn mực vận hành, quản trị theo thông lệ quốc tế. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Công ty trong dài hạn.

Trả lời chất vấn của cổ đông tại kỳ họp với nội dung vốn góp vào công ty con tại Trung tâm tài chính quốc tế có được tách từ vốn chủ sở hữu của HSC không, ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT cho biết, khi đầu tư vào bất cứ công ty nào thì đều từ vốn chủ sở hữu mà ra. Về mặt tài chính, vốn nằm ở phần nguồn vốn, còn ở phần tài sản là tiền mặt. Khi đầu tư vào dự án hay công ty thì nguồn tiền được lấy từ bảng cân đối kế toán.

Hiện bảng cân đối đang phục vụ công ty mẹ, nên nếu không đủ vốn thì cần huy động từ bên ngoài. Đó cũng là lý do HSC trình phương án tăng vốn và định hướng tiếp tục tăng vốn lên trên 1 tỷ USD. Khi có vốn, HSC mới có nguồn lực để đầu tư, Chủ tịch HSC thông tin.

Công ty Chứng khoán thứ 2 có tờ trình về chủ trương lập Công ty tham gia VIFC, là CTCK DNSE. Tại kỳ họp vào tháng 3/20265, Đại hội đồng cổ đông DNSE cũng đã thông qua chủ trương thành lập công ty chứng khoán tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (IFC), dưới hình thức công ty TNHH một thành viên. Đơn vị này dự kiến cung cấp đầy đủ các nghiệp vụ trong lĩnh vực chứng khoán như môi giới, tư vấn đầu tư, tự doanh, bảo lãnh phát hành, quản lý quỹ và các dịch vụ liên quan, bao gồm cả chứng khoán phái sinh...

DNSE trước đó đã đầu tư vào Công ty CP Tài sản số Việt Nam (VNDA) với tỷ lệ 1%, bước đầu triển khai chiến lược tham gia và phát triển trong lĩnh vực tài sản số, đón đầu các xu hướng mới của thị trường tài chính.

Cho đến nay, ghi nhận ở các cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của các công ty nhóm ngành chứng khoán đã diễn ra, mới chỉ có 2 công ty nói trên là có tờ trình cụ thể về lập pháp nhân mới tham gia VIFC.

Nhóm "có chủ trương" và "theo dõi"

Một số công ty cũng đã và đang có những bước chuẩn bị thông qua sự tiếp cận của các thành viên hệ sinh thái tài chính lớn. Chẳng hạn Chứng khoán SSI đã có Công ty SSI Digital với kế hoạch tham gia thị trường tài sản mã hóa và vẫn giữ nguyên chủ trương này khi các cơ hội rõ ràng.

Tương tự, hệ sinh thái của Chứng khoán Kỹ thương, Chứng khoán VPBanks, Chứng khoán HDS với các ngân hàng mẹ Techcombank, VPBank, HDBank... cũng đã thông qua những bước tiếp cận mới - tham gia VIFC thông qua ngân hàng mẹ sẽ lập ngân hàng con hoặc công ty tài sản số.

Ngoài ra, có trường hợp công ty chứng khoán cho biết vẫn theo dõi các diễn biến và có thể tìm thời điểm phù hợp mới ra quyết định để trình Đại hội đồng cổ đông cho chủ trương này. Thậm chí, ghi nhận có trường hợp công ty chứng khoán đã đưa tờ trình vào bộ tài liệu Đại hội đồng cổ đông nhưng sau đó không trình chính thức.

Việc các công ty chứng khoán vẫn đang thận trọng với việc "đặt chỗ" tại VIFC, theo giới chuyên môn, đến từ việc xem xét bài toán lợi nhuận, pháp lý và chiến lược vốn. Trong đó, họ vẫn đang chờ pháp lý rõ ràng cho các hoạt động cụ thể của công ty chứng khoán tại VIFC, ngoài thị trường chứng khoán, trái phiếu vẫn đang được nhóm chứng khoán tham gia là các thành viên tại các Sở của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam.

Bên cạnh đó, cùng với xác định rõ ràng "sân chơi" được phép hoạt động với sản phẩm, dịch vụ được cung cấp, các công ty chứng khoán cũng đang chờ triển vọng dòng vốn quốc tế ở các thị trường có tính quốc tế. Việc lãnh đạo của VIFC-HCMC cho biết có thể đề xuất trình kế hoạch thành lập sàn giao dịch quốc tế, là một ví dụ định hình sân chơi rõ ràng hơn. Theo đó, những công ty có lợi thế về khách hàng quốc tế, nhà đầu tư nước ngoài rộng lớn như HSC (đã có kế hoạch), hay SSI, VCI... chắc chắn sẽ không đứng ngoài "cuộc chơi".

Bên cạnh đó, bài toán vốn, chi phí và lợi nhuận, vẫn sẽ cần được các công ty chứng khoán tính toán. Theo quy định tại Nghị định 324/2025/NĐ-CP, tổ chức trong nước muốn được nộp hồ sơ cấp phép thành lập công ty hoạt động kinh doanh chứng khoán tại VIFC, phải đáp ứng có vốn điều lệ thực góp và vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính năm gần nhất được kiểm toán tối thiểu là 5.000 tỷ đồng.

Đồng thời tỷ lệ vốn khả dụng hàng tháng trong 03 tháng liên tục gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ đề nghị đạt tối thiểu 300%. Tỷ lệ vốn khả dụng dự kiến sau khi góp vốn thành lập tổ chức kinh doanh chứng khoán là Thành viên được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa (giá trị vốn khả dụng tháng liền trước tháng góp vốn - số vốn góp thành lập tổ chức kinh doanh chứng khoán là Thành viên) và tổng giá trị rủi ro tháng liền trước tháng góp vốn, phải đảm bảo đạt tối thiểu 300%.

Một chuyên gia phân tích, do vậy, với nhiều CTCK đang tập trung hoạt động trên thị trường chứng khoán, việc "chưa vội đặt chỗ" theo đó có lý do tài chính - cân đối nguồn vốn và ưu tiên kinh doanh trong cuộc đua đón nâng hạng thị trường ngay trong năm nay. Trong khi đó, họ vẫn có thể theo dõi VIFC và sẵn sàng gia nhập khi xây được chiến lược từ hoạt động tại không gian mới cho dài hạn.

Lê Mỹ