Công nghệ

Thay vì những báo cáo nằm trong ngăn kéo, “bộ não số” của Quảng Ninh hiện nay được vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống dữ liệu dùng chung và hạ tầng 5G phủ rộng. Đây không chỉ là bước chuyển mình về kỹ thuật, mà là cuộc cách mạng trong tư duy quản trị, nhằm tối ưu hóa nguồn lực, minh bạch hóa hành chính và kiến tạo một hệ sinh thái số bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

"Cú hích" cho những cực tăng trưởng mới

Bằng việc thực hiện đồng bộ các giải pháp đưa khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào mọi ngõ ngách của đời sống, Quảng Ninh không chỉ giải quyết những bài toán thực tiễn về kinh tế xanh, năng lượng tái tạo mà còn kiến tạo một hệ sinh thái số toàn diện, nâng cao chất lượng sống cho nhân dân và mở ra không gian phát triển không giới hạn.

Trong tư duy phát triển của Quảng Ninh, KHCN không phải là những báo cáo nằm trong ngăn kéo, mà phải là "chìa khóa" mở ra các dự án động lực. Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ngay từ đầu năm 2026, tỉnh đã thực hiện một cuộc tổng tấn công trên mặt trận khoa học với 19 văn bản trọng tâm để cụ thể hóa nhiệm vụ. Điều này cho thấy sự quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, đảm bảo tính thống nhất từ cấp tỉnh đến từng cơ sở.

Minh chứng rõ nét nhất cho việc gắn nghiên cứu với thực tiễn chính là sự ra đời của Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 1. Xuất phát từ những nghiên cứu bài bản về tiềm năng năng lượng tái tạo, dự án này không chỉ là một con số kinh tế mà còn là biểu tượng của sự chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh".

Với tổng mức đầu tư lên tới 7.290 tỷ đồng, công suất 200MW, việc khởi công dự án vào ngày 23/4 vừa qua là một mốc son quan trọng. Khi 32 tuabin gió hiện đại đi vào vận hành vào năm 2028, cung cấp khoảng 0,6 tỷ kWh mỗi năm, Quảng Ninh sẽ đóng góp một phần không nhỏ vào an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời hiện thực hóa cam kết Net Zero. Đây chính là thành quả của việc biến dữ liệu nghiên cứu thành "lực hút" đầu tư thực thụ.

Đánh giá về bước chuyển mình của địa phương, ông Phạm Văn Thể - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh khẳng định, Quảng Ninh đã thực sự thoát ly khỏi cái bóng của một "thủ phủ" khai thác khoáng sản hay du lịch thuần túy để vươn mình trở thành một nền kinh tế tri thức hiện đại.

"Nền tảng hạ tầng kỹ thuật của chúng ta hiện nay vô cùng vững chắc với mạng lưới 34 phòng thí nghiệm đạt chuẩn VILAS và 50 phòng thí nghiệm chuẩn LAS-XD. Đây không chỉ là những con số định danh, mà chính là thước đo năng lực kiểm định, đánh giá chất lượng theo các tiêu chuẩn khắt khe nhất của quốc tế. Chính hệ thống này là 'tấm hộ chiếu' quyền lực, một yếu tố tiên quyết giúp hàng hóa và dịch vụ của Quảng Ninh tự tin vươn tầm, chinh phục các thị trường khó tính trên toàn cầu", ông Thể nhấn mạnh.

Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng đang chuyển động mạnh mẽ. Sự hiện diện của các Trung tâm Khởi nghiệp tại Đại học Hạ Long, Sở KH&CN và Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh đang đóng vai trò như những "trạm sạc" năng sẽ lượng bền bỉ cho cộng đồng startup. Tại đây, những ý tưởng non trẻ không chỉ được ươm tạo trong môi trường chuyên nghiệp mà còn được kết nối hữu cơ với nhu cầu thực tiễn của thị trường, thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ diễn ra thực chất và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, Quảng Ninh đang nuôi dưỡng một khát vọng lớn lao với các mô hình đột phá như Khu kinh tế số và tri thức tự do hay Trung tâm Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được kỳ vọng sẽ là những "cực tăng trưởng" chiến lược, đủ sức làm thay đổi hoàn toàn diện mạo và vị thế kinh tế của vùng đất mỏ trong thập kỷ tới.

Khi công nghệ là dòng chảy trong huyết mạch xã hội

Nếu KHCN và đổi mới sáng tạo là động lực thì chuyển đổi số chính là nền tảng, là phương thức vận hành mới mà Quảng Ninh đang theo đuổi. Không dừng lại ở việc số hóa tài liệu, tỉnh đã tiến tới quản trị số, kinh tế số và dịch vụ số một cách thực chất.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ: Hiện, hệ thống hạ tầng mạng LAN/WAN ổn định cùng tỷ lệ phủ sóng 5G đạt tới 94% dân số là những con số biết nói. Việc kết nối Internet đến 100% xã, phường, kể cả các đặc khu, đã xóa nhòa khoảng cách địa lý, đưa người dân ở những vùng sâu, vùng xa nhất tiếp cận với dòng chảy tri thức và dịch vụ công. Đây chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội số công bằng và hiện đại.

Tại Quảng Ninh, "Chính quyền số" không còn là một khái niệm xa vời. Với tỷ lệ văn bản điện tử ký số đạt trên 80% và nhiều đơn vị giải quyết 100% thủ tục hành chính trực tuyến, bộ máy hành chính đã trở nên tinh gọn, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, sự xuất hiện của Trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý nhà nước là một bước tiến đột phá. Từ việc Văn phòng Tỉnh ủy dùng AI soạn thảo văn bản, đến việc Đảng ủy Than Quảng Ninh ứng dụng AI để dự báo an toàn mỏ và giám sát môi trường thời gian thực, tất cả cho thấy công nghệ đang trực tiếp bảo vệ tính mạng và nâng cao hiệu suất lao động cho công nhân, viên chức. Ngay cả những hoạt động mang tính chính trị - xã hội như bản tin sinh hoạt chi bộ cũng đã được "số hóa" bằng giọng nói AI, giúp thông tin lan tỏa nhanh chóng và sinh động hơn.

Kinh tế số và cửa khẩu thông minh

Bước sang năm 2026, kinh tế số của Quảng Ninh chứng kiến một bước ngoặt quan trọng: Khởi động xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh tại Móng Cái - Đông Hưng. Đây là lời giải cho bài toán ách tắc biên giới, tối ưu hóa logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại quốc tế. Bên cạnh đó, các lĩnh vực như du lịch và văn hóa cũng ghi dấu ấn đậm nét với việc ứng dụng VR (thực tế ảo) và AR (thực tế tăng cường), mang lại trải nghiệm 3D mapping sống động cho du khách, giúp di sản vùng mỏ tỏa sáng trong không gian số.

Đáng chú ý, việc được Trung ương lựa chọn là một trong 4 địa phương xây dựng "tỉnh kiểu mẫu về dữ liệu" đã đặt lên vai Quảng Ninh trọng trách lớn. Với 3/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã hoàn thành, tỉnh đang từng bước xây dựng một "bộ não số" đủ mạnh để quản trị xã hội một cách thông minh, dựa trên dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống".

Nhìn lại chặng đường triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, có thể thấy Quảng Ninh đã chọn đúng hướng đi khi đặt KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm trọng tâm của mọi chiến lược. Những thành quả bước đầu từ các dự án điện gió, hệ thống cửa khẩu thông minh hay chính quyền số không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự dẫn dắt của Đảng và Nhà nước.

Trong giai đoạn tới, thách thức vẫn còn nhiều, nhất là việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số và bảo đảm an toàn thông tin. Tuy nhiên, với tinh thần chủ động, quyết liệt và một hệ sinh thái đã được định hình rõ nét, Quảng Ninh chắc chắn sẽ tiếp tục là "ngọn hải đăng" trong công cuộc đổi mới, đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, vì một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và một tỉnh kiểu mẫu giàu đẹp, văn minh.

Lê Cường