Khởi nghiệp

Bằng việc kiên trì nói không với hóa chất và lấy sự tử tế làm kim chỉ nam, ông Bùi Văn Tùng - Tổ dân phố Nguyên Ngoại, phường Hoa Lư – Ninh Bình đã không chỉ gây dựng nên một thương hiệu nông sản đạt chuẩn quốc tế mà còn mở ra sinh kế thịnh vượng cho hàng chục hộ dân vùng ven rừng Cúc Phương. Đây là minh chứng sắc nét cho thấy: Khởi nghiệp nông nghiệp bền vững chính là con đường ngắn nhất để chạm đến thành công đích thực.

Từ bỏ "lợi nhuận ảo" và cuộc cách mạng tư duy của người quản trị tài ba

Hành trình khởi nghiệp của ông Bùi Văn Tùng không bắt đầu bằng những con số hào nhoáng, mà bắt đầu bằng một sự quan sát đau đáu. Hơn ba thập kỷ gắn bó với cây sắn dây tại vùng đất Ninh Nhất, ông đã chứng kiến mặt trái của sự phát triển: đất đai dần chai cứng, hệ sinh thái kiệt quệ và lòng tin của người tiêu dùng bị xói mòn bởi tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Với nhạy cảm của một nhà quản trị có tầm nhìn, ông hiểu rằng nếu tiếp tục đi theo lối mòn cũ, nông sản địa phương sẽ mãi luẩn quẩn trong vòng xoáy "được mùa mất giá" và không bao giờ có chỗ đứng trên thị trường cao cấp.

Theo chia sẻ của ông Bùi Văn Tùng: Năm 2000, tôi thực hiện một quyết định được coi là "ngông cuồng" vào thời điểm đó: rời bỏ vùng đất quen thuộc để đưa cây sắn dây lên vùng đất ven rừng Cúc Phương (xã Thanh Sơn). Đây không chỉ là sự dịch chuyển địa lý, mà là một chiến lược khởi nghiệp bài bản nhằm thiết lập một hệ sinh thái sản xuất "sạch từ gốc".

Ông chọn vùng đất này vì thổ nhưỡng giàu khoáng chất, khí hậu trong lành, những điều kiện tiên quyết để thực hiện triết lý canh tác thuận tự nhiên. Sự "khác người" của ông Tùng nằm ở chỗ ông dám nói không với lợi nhuận tức thời từ hóa chất. Trong khi nhiều nơi lạm dụng phân bón hóa học để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, ông lại kiên trì với quy trình hữu cơ khắt khe.

Ông sử dụng phế phẩm nông nghiệp như trấu hun, bã sắn dây phối trộn cùng phân vi sinh để hoàn trả dinh dưỡng cho đất. Kết quả của cuộc cách mạng tư duy này đã trả về những con số đầy thuyết phục: năng suất sắn dây đạt mức kỷ lục 150-250kg/gốc, vượt xa phương thức truyền thống. Đây chính là lời khẳng định đanh thép: Nông nghiệp sạch không hề "nghèo", ngược lại, nó là "mỏ vàng" cho những ai biết quản trị bằng tri thức và tâm huyết.

Công nghệ hóa nông nghiệp và sứ mệnh lan tỏa giá trị cộng đồng

Cái tầm của một startup thành công không chỉ dừng lại ở vùng nguyên liệu, mà còn nằm ở khả năng "chế biến sâu" để nâng tầm giá trị gia tăng. Để giải bài toán bảo toàn dược tính cho sản phẩm, HTX Thanh Tùng NB đã mạnh dạn đầu tư hệ thống máy móc khép kín và công nghệ sấy lạnh thông minh SASAKI từ Nhật Bản. Sự can thiệp của công nghệ cao giúp tinh bột sắn dây, tinh bột nghệ giữ trọn vẹn màu sắc, hương vị và các hoạt chất quý giá – điều mà phương pháp sấy thủ công không bao giờ làm được.

Chính sự nghiêm túc này đã giúp HTX chinh phục được những "tấm thẻ bài" uy tín nhất, chứng nhận OCOP 3 sao và đặc biệt là chứng nhận quốc tế ISO 22000:2018 về an toàn thực phẩm. Năm 2026, danh hiệu “Sản phẩm tiêu biểu của HTX” là sự thừa nhận xứng đáng cho một mô hình khởi nghiệp lấy chất lượng làm gốc.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất mà HTX Thanh Tùng NB tạo ra không chỉ nằm ở doanh thu gần 3 tỷ đồng mỗi năm, mà là ở khả năng dẫn dắt cộng đồng. Với mô hình liên kết 13ha và 24 hộ thành viên, ông Tùng đã thay đổi hoàn toàn thói quen canh tác của người dân địa phương.

Ông Đinh Văn Hải – Hộ kinh doanh liên kết tại phường Hoa Lư – Ninh Bình chia sẻ: Từ khi liên kết với HTX, tôi mới tin làm nông nghiệp sạch có thể làm giàu. Trước đây, gia đình tôi chỉ loay hoay với cây ngô, cây sắn, năng suất bấp bênh và phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái. Nhưng từ ngày tham gia chuỗi giá trị của ông Tùng, chúng tôi được chuyển giao kỹ thuật canh tác hữu cơ bài bản, không còn nỗi lo về phân bón hóa học độc hại. Nhìn những gốc sắn dây mập mạp, chắc khỏe lớn lên từ nguồn dinh dưỡng hữu cơ, chúng tôi không chỉ tự hào về hiệu quả kinh tế mà còn thấy ấm lòng vì đang tạo ra những sản phẩm an toàn cho xã hội."

Với thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm và đầu ra ổn định, các hộ nông dân tại Thanh Sơn đã thay đổi hoàn toàn nhận thức, từ bỏ thói quen dùng thuốc hóa học để quay về với nông nghiệp tử tế. Hàng năm, doanh nghiệp tiêu thụ hơn 200 tấn nguyên liệu, cung ứng ra thị trường gần 30 tấn sản phẩm chất lượng cao (tinh bột sắn dây, tinh bột nghệ, các loại hạt...), đạt doanh thu gần 3 tỷ đồng.

Câu chuyện của ông Hải là điển hình cho sự chuyển dịch từ nông nghiệp tự phát sang nông nghiệp chuỗi giá trị. Những người nông dân giờ đây không còn phải tiếp xúc với thuốc hóa học độc hại, họ làm nghề với niềm tự hào vì đang tạo ra sản phẩm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Dù đã gặt hái được những 'trái ngọt' trên thương trường, nhưng khi nói về tương lai, ông Tùng vẫn không thôi trăn trở về việc bảo vệ giá trị cốt lõi của thương hiệu nông sản sạch. Ông mong muốn Nhà nước sớm thiết lập những 'hàng rào' kỹ thuật chặt chẽ và cơ chế giám sát nghiêm ngặt hơn từ các cơ quan chức năng, nhằm ngăn chặn tình trạng 'vàng thau lẫn lộn' đang gây tổn thương cho thị trường hữu cơ. Đây không chỉ là giải pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng cho những người làm nông tử tế, mà còn là nền tảng để xây dựng lòng tin bền vững nơi người tiêu dùng, giúp nông nghiệp sạch thoát khỏi thế đơn độc và tự tin khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản Việt.

Minh Huệ