Mặt trận

Chiều 11/5, tại Phiên trù bị Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, ông Hoàng Công Thủy - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã trình bày tờ trình về sửa đổi, bổ sung một số điều của Điều lệ MTTQ Việt Nam.

Theo tờ trình, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ được thực hiện trên cơ sở Chỉ thị số 48 ngày 24/6/2025 của Ban Bí thư, bám sát yêu cầu thực tiễn sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đồng thời cụ thể hóa những nội dung mới trong Hiến pháp năm 2013 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025; Luật MTTQ Việt Nam sửa đổi, bổ sung năm 2025; cùng tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Ông Hoàng Công Thủy cho biết, Điều lệ MTTQ Việt Nam khóa X được thông qua vào tháng 10/2024. Tuy nhiên, sau hơn một năm triển khai, tổ chức bộ máy, nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam đã có nhiều thay đổi đáng kể khi thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ để trực thuộc MTTQ Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ được đánh giá là yêu cầu cần thiết nhằm hoàn thiện cơ sở chính trị, pháp lý cho hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo tờ trình, việc sửa đổi Điều lệ cũng nhằm nâng cao chất lượng công tác Mặt trận, phù hợp yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị và phương thức hoạt động.

Quá trình nghiên cứu, sửa đổi Điều lệ được tiến hành qua nhiều bước, từ lấy ý kiến tại đại hội MTTQ cấp xã, cấp tỉnh đến xin ý kiến chuyên gia, hội đồng tư vấn và các cơ quan có thẩm quyền. Dự thảo hiện đã được hoàn thiện lần thứ năm trước khi trình Đại hội xem xét.

Theo ban soạn thảo, việc sửa đổi lần này được thực hiện trên nguyên tắc kế thừa các nội dung đã ổn định, chỉ điều chỉnh những quy định còn vướng mắc hoặc không còn phù hợp với thực tiễn. Một số nội dung mới chưa đủ điều kiện tổng kết thực tiễn sẽ được hướng dẫn trong quá trình triển khai nhằm bảo đảm tính ổn định lâu dài của Điều lệ.

Theo tờ trình, Điều lệ MTTQ Việt Nam sửa đổi vẫn giữ nguyên kết cấu gồm phần mở đầu, 8 chương và 37 điều như hiện hành. Trong đó có 19 điều được giữ nguyên hoàn toàn, đồng thời sửa đổi, bổ sung phần mở đầu và 18 điều khác.

Đáng chú ý, phần mở đầu được bổ sung đề mục “Lời nói đầu” nhằm làm rõ bố cục Điều lệ, đồng thời thêm các cụm từ như “khát vọng phát triển”, “tư duy đổi mới” để nhấn mạnh tinh thần đổi mới theo văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Một trong những thay đổi lớn là bỏ cụm từ “cấp huyện” tại nhiều điều khoản như Điều 6, Điều 11, Điều 20, Điều 23, Điều 24 và Điều 25 nhằm phù hợp chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Dự thảo cũng bỏ cụm từ “trực thuộc Trung ương” tại các Điều 11, 13, 16 và 22 để thống nhất cách thể hiện trong hệ thống tổ chức.

Liên quan công tác cán bộ, dự thảo sửa đổi khoản 2 Điều 14 và khoản 8 Điều 17 về thẩm quyền của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trong xử lý công tác nhân sự giữa hai kỳ họp. Theo đó, Đoàn Chủ tịch được xem xét một số trường hợp nhân sự cụ thể, đồng thời được ủy quyền xem xét việc tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực đối với cán bộ chuyên trách đã được cấp có thẩm quyền giới thiệu.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định liên quan Hội đồng tư vấn, Ban tư vấn và cộng tác viên. Theo hướng mới, bỏ cụm từ “Ban tư vấn ở cấp huyện”, thay “Tổ tư vấn ở cấp xã” bằng “Ban tư vấn ở cấp xã”. Hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương, cấp tỉnh; Ban tư vấn ở cấp xã và cộng tác viên ở các cấp được xác định là các tổ chức, cá nhân hoạt động không chuyên trách gồm Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam và các chuyên gia liên quan.

Một nội dung đáng chú ý khác là sửa đổi, bổ sung cơ cấu Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp theo hướng bổ sung Phó Chủ tịch là người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội. Đồng thời, dự thảo bỏ cụm từ “Ủy viên thường trực” tại một số điều khoản nhằm phù hợp mô hình tổ chức mới.

Ngoài ra, dự thảo còn sửa đổi nhiệm kỳ của Ban công tác Mặt trận theo hướng nhiệm kỳ trùng với nhiệm kỳ của chi bộ để bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung khoản mới tại Điều 29 nhằm làm rõ quan hệ giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam với các tổ chức thành viên. Theo đó, các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc MTTQ Việt Nam được tổ chức và hoạt động thống nhất trong MTTQ Việt Nam, cùng các tổ chức thành viên khác thực hiện hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động dưới sự chủ trì của MTTQ Việt Nam.

Bài: Thanh Trà - Ảnh: Quốc Tuấn