Công nghệ

Với chiến lược lấy công nghiệp bán dẫn làm "hạt nhân" dẫn dắt, Ninh Bình không chỉ đặt mục tiêu thu hút các dòng vốn đầu tư FDI thế hệ mới mà còn tập trung xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.

Thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa ba trụ cột: Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp, tỉnh đang nỗ lực kiến tạo môi trường thuận lợi để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Lấy đổi mới sáng tạo làm động lực dẫn dắt

Trong bối cảnh Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đã được định hình rõ nét, Ninh Bình đang thể hiện tư duy chủ động trong việc hiện thực hóa các mục tiêu quốc gia tại địa phương. Ông Vũ Trọng Quế, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh rằng địa phương hiện đang hội tụ đầy đủ các điều kiện cần thiết về hạ tầng và dư địa để hình thành một hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn phù hợp.

Hệ sinh thái này không đơn thuần là việc xây dựng các nhà máy sản xuất, mà là một mạng lưới phức hợp bao gồm các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), các cơ sở đào tạo chuyên sâu và các doanh nghiệp hỗ trợ. Ninh Bình xác định ngành Khoa học và Công nghệ sẽ đóng vai trò tham mưu nòng cốt, biến công nghiệp bán dẫn thành động lực dẫn dắt để kết nối các nguồn lực.

Tỉnh ưu tiên đầu tư vào các khu công nghiệp công nghệ cao với hệ thống điện lưới ổn định, hạ tầng viễn thông băng thông rộng và các trung tâm dữ liệu. Đây là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp vi mạch bán dẫn lựa chọn làm điểm dừng chân.

Thay vì thu hút đầu tư dàn trải, Ninh Bình tập trung vào các dự án có hàm lượng trí tuệ cao, giá trị gia tăng lớn. Tỉnh cam kết tạo lập một hành lang pháp lý minh bạch, hỗ trợ tối đa về thủ tục hành chính và các ưu đãi về thuế, đất đai cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng bán dẫn.

Tận dụng vị trí địa lý thuận lợi gần thủ đô Hà Nội và các trung tâm công nghệ lớn, Ninh Bình hướng tới việc trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ cao, kết nối trực tiếp với các tập đoàn đa quốc gia (FDI) và các viện nghiên cứu hàng đầu.

Việc kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là bước đệm quan trọng. Ở đó, công nghiệp bán dẫn không chỉ đóng góp vào tăng trưởng GRDP mà còn lan tỏa công nghệ, giúp nâng cao năng suất lao động cho các ngành kinh tế khác của tỉnh.

Phát triển nguồn nhân lực: "Chìa khóa" mở cánh cửa chuỗi giá trị toàn cầu

Một hệ sinh thái dù có hạ tầng hiện đại đến đâu cũng không thể vận hành nếu thiếu vắng đội ngũ nhân sự trình độ cao. Đây được coi là bài toán khó nhất nhưng cũng là cơ hội lớn nhất của Ninh Bình.

Mới đây, tại Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Nam Định, Sở Khoa học và Công nghệ (KH và CN) tổ chức Hội thảo "Phát triển nguồn nhân lực và kiến tạo Hệ sinh thái ngành điện tử-bán dẫn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình".

Để làm rõ các vấn đề phát triển hệ sinh thái ĐMST tỉnh Ninh Bình và tầm nhìn ngành bán dẫn, các đại biểu đã tập trung tham luận, đề xuất một số nội dung về: Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050: Định hướng lộ trình và giải pháp kiến tạo hệ sinh thái cho các địa phương. Bài học kinh nghiệm quốc tế và trong nước về đào tạo nhân lực ngành điện tử - bán dẫn. Đề xuất mô hình liên kết phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Ninh Bình. Yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và nhân lực đối với ngành điện tử, vi mạch bán dẫn - Góc nhìn từ doanh nghiệp FDI. Kết nối đào tạo nhân lực bán dẫn với nhu cầu doanh nghiệp.

Cũng tại Hội thảo, với Chủ đề “Xác lập lộ trình phát triển, tạo đột phá cho Hệ sinh thái ngành điện tử - bán dẫn tỉnh Ninh Bình”, phiên tọa đàm được các đại biểu thẳng thắn trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề quan trọng như: Ninh Bình nên bắt đầu như thế nào khi phát triển hệ sinh thái ngành điện tử - bán dẫn. Những vấn đề xung quanh việc thành lập mô hình Trung tâm bán dẫn tỉnh Ninh Bình. cơ chế vận hành thế nào để Trung tâm trở thành cầu nối giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Chính sách "vượt trội" để thu hút được chuyên gia và doanh nghiệp cho hệ sinh thái ngành điện tử - bán dẫn.

Các ý kiến tại tọa đàm đều thống nhất rằng, để "đi sau nhưng về trước", Ninh Bình không nên dàn trải mà cần xác định phân khúc ngách phù hợp với thế mạnh địa phương như đóng gói, kiểm thử hoặc thiết kế chip chuyên dụng.

Việc xây dựng Trung tâm bán dẫn được kỳ vọng là "trái tim" kết nối, nơi hiện thực hóa các cam kết hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, các đại biểu nhấn mạnh: Để thu hút "đại bàng" công nghệ, tỉnh cần một bộ khung pháp lý đột phá, vượt khỏi những ưu đãi thông thường, tập trung vào hạ tầng năng lượng xanh và thủ tục hành chính siêu tốc. Đây chính là chìa khóa để Ninh Bình tự tin ghi tên mình lên bản đồ bán dẫn toàn cầu.

Theo đánh giá từ các doanh nghiệp FDI, ngành vi mạch bán dẫn đòi hỏi nhân sự không chỉ giỏi về chuyên môn kỹ thuật (STEM) mà còn phải thành thạo ngoại ngữ và có tác phong công nghiệp chuyên nghiệp.

Theo ông Phạm Quang Việt – Giám đốc Công ty TNHH TM&SX Ống gió Sao Việt: Để giải quyết vấn đề này, Ninh Bình cần có một mô hình liên kết đào tạo đa phương, lấy nhu cầu của doanh nghiệp làm thước đo cho chất lượng đào tạo.

Mô hình này gắn kết chặt chẽ giữa Tỉnh (chính sách) – Các trường đại học/cao đẳng (đào tạo) – Doanh nghiệp bán dẫn (thực hành và tuyển dụng). Các doanh nghiệp sẽ tham gia trực tiếp vào việc xây dựng giáo trình, cung cấp thiết bị thực hành và tiếp nhận sinh viên thực tập ngay từ năm thứ hai, thứ ba.

Địa phương cần định hướng tập trung vào các khâu mà Việt Nam có lợi thế như thiết kế vi mạch (IC Design) và đóng gói, kiểm thử (ATP). Đồng thời, triển khai các khóa đào tạo ngắn hạn để chuyển đổi kỹ sư từ các ngành liên quan như điện tử, viễn thông, vật lý sang lĩnh vực bán dẫn.

Ông Việt chia sẻ thêm: Tỉnh cần có những cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia đầu ngành, các "việt kiều" và lao động kỹ thuật cao về làm việc. Việc xây dựng môi trường sống hiện đại, tiện nghi cùng với các chế độ đãi ngộ về nhà ở, giáo dục cho con em chuyên gia là yếu tố then chốt để giữ chân nhân tài. Thông qua việc tổ chức các hội thảo, diễn đàn với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế, Ninh Bình đang từng bước cập nhật những xu hướng công nghệ mới nhất và bài học thành công từ các quốc gia đi trước như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc hay Nhật Bản.

Được biết, đến năm 2030, mục tiêu của Ninh Bình là hình thành được một đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên bán dẫn đủ về số lượng và mạnh về chất lượng, không chỉ cung ứng cho các nhà máy trên địa bàn tỉnh mà còn có thể tham gia vào thị trường lao động toàn cầu.

Việc tập trung vào ngành điện tử - bán dẫn chính là con đường ngắn nhất để Ninh Bình thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, Ninh Bình hoàn toàn có thể trở thành một "thung lũng công nghệ" mới, nơi tri thức và sự sáng tạo được chuyển hóa thành giá trị kinh tế bền vững cho địa phương và đất nước.

Lê Cường