Chống hàng giả

Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến dự thảo thông tư mới liên quan quản lý đo lường và chất lượng vàng trang sức, mỹ nghệ lưu thông trên thị trường. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung quy định truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm vàng.

Theo dự thảo, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu sản phẩm vàng được khuyến khích áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc. Thông tin truy xuất có thể được cung cấp thông qua mã QR, mã số mã vạch, hệ thống thông tin điện tử hoặc nền tảng số của đơn vị sản xuất, kinh doanh.

Thông tin truy xuất nguồn gốc có thể bao gồm tên sản phẩm, đơn vị sản xuất hoặc nhập khẩu, khối lượng, hàm lượng vàng, mã ký hiệu sản phẩm, thời gian sản xuất hoặc nhập khẩu cùng các thông tin kỹ thuật liên quan khác.

Theo ban soạn thảo, việc truy xuất nguồn gốc sẽ được thực hiện phù hợp với quy định pháp luật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và các quy định liên quan. Tuy nhiên, việc không áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc không làm thay đổi nghĩa vụ công bố tiêu chuẩn áp dụng và ghi nhãn hàng hóa theo quy định hiện hành.

Dự thảo cũng nêu yêu cầu về hàm lượng vàng đối với vàng nguyên liệu nhập khẩu và các sản phẩm vàng liên quan. Theo đó, vàng nguyên liệu nhập khẩu phải có hàm lượng vàng từ 99,5% trở lên. Với vàng trang sức, mỹ nghệ và các sản phẩm vàng sản xuất trong nước, cơ chế công bố tiêu chuẩn áp dụng và mức giới hạn sai số sẽ tiếp tục được áp dụng tương tự quy định hiện hành.

Nhiều ý kiến cho rằng việc bổ sung quy định truy xuất nguồn gốc là cần thiết trong bối cảnh thị trường vàng đang được siết chặt quản lý về nguồn gốc, xuất xứ, hóa đơn chứng từ và chất lượng sản phẩm.

Thời gian qua, việc chứng minh nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ của sản phẩm vàng cũng là vấn đề được nhiều cơ sở kinh doanh quan tâm trong các đợt kiểm tra của cơ quan chức năng.

Theo nhiều chuyên gia, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp tăng tính minh bạch cho thị trường vàng mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý trong hoạt động hậu kiểm, kiểm soát chất lượng và hạn chế tình trạng vàng không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh nội dung này, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc bổ sung quy định truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm vàng là bước đi phù hợp trong bối cảnh hoạt động quản lý thị trường ngày càng chuyển mạnh sang nền tảng dữ liệu số và minh bạch hóa chuỗi cung ứng.

Theo luật sư, vàng là mặt hàng có giá trị lớn, liên quan trực tiếp tới tài sản của người dân nên yêu cầu về nguồn gốc, chất lượng và khả năng kiểm chứng thông tin là rất cần thiết.

“Việc truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp bảo vệ người mua mà còn giúp doanh nghiệp kinh doanh vàng làm ăn bài bản chứng minh được tính hợp pháp, minh bạch của sản phẩm lưu thông trên thị trường”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhận định.

Theo ông, khi thông tin về nguồn gốc, hàm lượng, đơn vị sản xuất hay thời gian nhập khẩu được số hóa và công khai minh bạch, thị trường sẽ hạn chế được tình trạng vàng trôi nổi, không rõ xuất xứ hoặc gian lận chất lượng.

Luật sư Nguyễn Thanh Phong cũng cho rằng cùng với quy định truy xuất nguồn gốc, cơ quan quản lý cần xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp để doanh nghiệp có thời gian hoàn thiện hệ thống dữ liệu, thích ứng với yêu cầu quản lý mới và tránh gây xáo trộn lớn cho hoạt động kinh doanh.

Nhiều ý kiến kỳ vọng việc hoàn thiện các quy định liên quan truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần tăng tính minh bạch cho thị trường vàng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn cho các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Nguyễn Giang