Quản trị

Bán hàng qua các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang nổi lên thành một hình thức xuất khẩu rất hiệu quả. Những số liệu thực tế về sản lượng và doanh thu cho thấy một sự dịch chuyển trong cơ cấu giá trị của hàng hóa Việt Nam khi tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu thông qua công nghệ.

Theo số liệu từ bà Duyên Nguyễn, Giám đốc Thương mại điện tử tại DP Express, một doanh nghiệp sản xuất bán hàng truyền thống cần xuất khẩu tới 90 container mỗi tháng, tương đương 1.080 container mỗi năm để đạt mức doanh thu 40 triệu USD. Ngược lại, một doanh nghiệp vận hành trên nền tảng TMĐT quốc tế chỉ cần xuất 10 container mỗi tháng, tức 120 container mỗi năm, đã có thể thu về doanh thu 14 triệu USD.

Những con số này cho thấy doanh nghiệp TMĐT chỉ cần sử dụng khoảng 11% lượng hàng hóa so với doanh nghiệp truyền thống nhưng đã thu về được 35% giá trị doanh thu tương ứng. Bà Duyên Nguyễn chỉ ra chỉ số hiệu quả kinh tế của mô hình thương mại điện tử quốc tế hiện đang cao hơn xuất khẩu truyền thống gấp 3,15 lần. Điều này tạo ra một điểm khác biệt trong tư duy quản trị kinh doanh cũ, vốn ưu tiên quy mô sản lượng lớn để tối ưu chi phí, thay vì tập trung vào giá trị thặng dư trên từng đơn vị sản phẩm.

Lợi thế của mô hình "Xuất khẩu 4.0" không dừng lại ở những con số doanh thu mà còn nằm ở khả năng kiểm soát thương hiệu. Việc loại bỏ các khâu trung gian cho phép doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp tới người dùng cuối trên toàn thế giới. Bà Duyên Nguyễn nhận định rằng TMĐT xuyên biên giới hỗ trợ doanh nghiệp tự xây dựng thương hiệu riêng trên thị trường thế giới thay vì chỉ dừng lại ở vai trò gia công đơn thuần.

Thực tế thị trường ghi nhận sự nhạy bén của các nhà bán hàng Việt Nam. Ông Hồ Ngọc Vĩnh Nguyên, Trưởng phòng Tiếp thị toàn cầu Công ty Cổ phần ECOMDY, cho biết nhiều nhà bán Việt hiện đang sở hữu các thương hiệu và sản phẩm nằm trong nhóm dẫn đầu trên các nền tảng lớn như Etsy hay Amazon. Sự hiện diện này củng cố niềm tin vào năng lực cạnh tranh của hàng hóa nội địa khi được hỗ trợ bởi các công cụ tiếp thị kỹ thuật số hiện đại.

Hiệu quả của mô hình này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các chỉ số tiếp thị và vận hành tinh gọn. Tại thị trường Mỹ, một doanh nghiệp ngành thời trang và phụ kiện đã ghi nhận chỉ số lợi nhuận trên chi tiêu quảng cáo (ROAS) đạt mức từ 6 đến 7 thông qua nền tảng TikTok Shop kể từ tháng 9/2023. Đây là con số ấn tượng trong môi trường quảng cáo trực tuyến vốn đang ngày càng đắt đỏ. Giá trị đơn hàng trung bình (AOV) cũng là một điểm sáng đáng chú ý. Theo ông Hồ Ngọc Vĩnh Nguyên, một thương hiệu đồ gia dụng (bedding) khi kinh doanh trên TikTok đã đạt mức AOV lên tới 100 USD.

Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trợ lý đắc lực cho các hoạt động mở rộng quy mô ra nước ngoài. AI giúp giải quyết các vấn đề từ sáng tạo nội dung, quản lý vận hành đến tương tác với khách hàng đa ngôn ngữ tại mọi quốc gia một cách dễ dàng. Công nghệ này cho phép các doanh nghiệp nhỏ vận hành với bộ máy tinh gọn nhưng vẫn đảm bảo tính chuyên nghiệp quốc tế.

Mặc dù có hiệu suất kinh tế cao, mô hình này vẫn tồn tại những điểm nghẽn về chi phí logistics và sự khác biệt văn hóa. Đối với các mặt hàng nhỏ lẻ, chi phí vận chuyển là một áp lực lớn. Bà Duyên Nguyễn dẫn chứng việc gửi một tấm thiệp lẻ có thể tốn từ 800.000 VNĐ đến 1.200.000 VNĐ nếu doanh nghiệp không áp dụng các phương thức gom hàng để tối ưu hóa.

Đối với các mặt hàng cồng kềnh như giường hay tủ, chi phí xuất khẩu đi Mỹ không dưới mức 30 đến 40 triệu đồng cho mỗi sản phẩm nếu vận chuyển trực tiếp từ Việt Nam. Những con số này tạo ra rào cản lớn về giá cạnh tranh đối với các doanh nghiệp chưa có chiến lược vận chuyển bài bản.

Thêm vào đó, việc thâm nhập sâu vào thị trường nội địa của các quốc gia khác đòi hỏi sự thấu hiểu văn hóa sâu sắc. Ông Hồ Ngọc Vĩnh Nguyên chỉ ra rằng việc chọn đúng người sáng tạo nội dung để thực hiện livestream tại thị trường quốc tế là một thách thức cực kỳ khó khăn. Ngôn ngữ và văn hóa không đơn thuần là rào cản về giao tiếp mà là rào cản về niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm.

Sự vượt trội về tỷ suất lợi nhuận và khả năng xây dựng thương hiệu trực tiếp cho thấy xuất khẩu qua TMĐT xuyên biên giới không còn là một xu hướng nhất thời mà là một chiến lược rất tiềm năng cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, để hiện thực hóa con số tăng trưởng gấp 3,15 lần so với truyền thống, các đơn vị cần giải quyết triệt để bài toán tối ưu hóa chi phí vận chuyển và đầu tư nghiêm túc vào việc thấu hiểu văn hóa bản địa thông qua các đội ngũ sáng tạo nội dung phù hợp. Mô hình xuất khẩu 4.0 yêu cầu sự thay đổi toàn diện từ tư duy sản xuất quy mô sang tư duy giá trị và trải nghiệm khách hàng toàn cầu.

Quân Bảo