VCCI

Nhằm làm rõ các khó khăn hiện hữu, đề xuất giải pháp giúp doanh nghiệp nhận diện các cơ hội và tiếp đa dạng dòng vốn, kết nối các nguồn lực hiệu quả hơn, đồng thời tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp, góp phần kiến tạo động lực cho doanh nghiệp tăng tốc mở rộng đầu tư kinh doanh, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức “Diễn đàn tài chính 2026: Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho biết, chúng ta đang ở trong năm bản lề quan trọng, năm đầu tiên sau chu kỳ phục hồi của nền kinh tế, thực thi mục tiêu chiến lược đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hai con số mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030; sẵn sàng để hướng tới trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 như Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã đề ra.

Hiện thực hoá khát vọng tăng trưởng

Theo kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2026-2030, Việt Nam phải bứt tốc mạnh mẽ để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng kinh tế số, kinh tế xanh và tuần hoàn. Đây không chỉ là khát vọng tăng trưởng trong 1 năm hay 5 năm, mà là mệnh lệnh phát triển của cả quốc gia trong thập kỷ mới.

Để hiện thực hóa khát vọng lớn lao này, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho rằng, cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân đã và đang khẳng định những đóng góp lớn từ vị thế vững chắc của mình. Doanh nghiệp tư nhân không chỉ đóng góp phần lớn vào GDP, tạo ra hàng triệu việc làm, mà nay đã vươn lên trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, dẫn dắt nhiều chuỗi cung ứng và định hình năng lực cạnh tranh của quốc gia trên trường quốc tế.

Trong suốt chặng đường phát triển và đóng góp của doanh nghiệp Việt Nam nói chung, Đảng và Nhà nước đã và luôn nhất quán với các chính sách kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp. Tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW về kinh tế tư nhân đã xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng. Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước với vai trò kiến tạo, dẫn dắt và mở đường cho tăng trưởng chất lượng cao.

Các chính sách được cụ thể hóa qua Nghị định 20/2026/NĐ-CP về phát triển kinh tế tư nhân, Quyết định 626/QĐ-TTg về hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế, và các Chương trình phát triển doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, Nghị định 141/2026/NĐ-CP (bổ sung cho Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 320/2025/NĐ-CP), chính thức nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hộ, cá nhân kinh doanh... đang tiếp tục thúc đẩy xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam.

“Các cơ quan quản lý đang nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tạo không gian phát triển rộng mở nhất cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng đánh giá.

Cũng theo Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng, báo cáo kinh tế tư nhân 2025 mới được công bố tại sự kiện PCI 2.0 cho thấy, đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 6,6% so với năm 2024. Cùng với khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, khu vực tư nhân hiện tạo việc làm cho khoảng 26 triệu lao động, tương đương 50,2% tổng số việc làm của cả nước.

Ông cũng cho biết, năm 2025, số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt mức kỷ lục 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm trước. Có tới 85,7% doanh nghiệp cho biết đang duy trì hoặc mở rộng quy mô hoạt động, phản ánh tâm thế thận trọng nhưng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp sau giai đoạn khó khăn 2023, 2024.

“Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Trở lại báo cáo PCI 2.0 cũng cho thấy doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận những tiến bộ trong minh bạch thông tin, cải cách thủ tục hành chính trực tuyến và chất lượng thiết chế pháp lý. Tuy nhiên, báo cáo cũng phát lộ những điểm nghẽn đáng quan ngại: khó khăn trong tìm kiếm khách hàng tăng mạnh, tiếp cận vốn vẫn phụ thuộc nặng vào tài sản thế chấp, chi phí không chính thức còn phổ biến trong nhiều khâu tương tác với khu vực công, và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp tư nhân còn ở mức rất khiêm tốn so với khu vực và thế giới. Đặc biệt, khu vực hộ kinh doanh đang vận hành ở ngưỡng lợi nhuận mỏng với tâm lý phòng thủ là chủ đạo.

Hơn nữa, để doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể nâng cấp quy mô, đầu tư công nghệ lõi, chuyển đổi xanh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe như ESG từ thị trường quốc tế, nhu cầu vốn trung và dài hạn là rất lớn.

Ở chiều ngược lại, bức tranh tiếp cận vốn hiện tại lại đang bộc lộ những điểm nghẽn lớn như doanh nghiệp vẫn dựa quá nhiều vào dòng vốn tín dụng ngân hàng, trong khi sức tải của hệ thống ngân hàng có giới hạn và đòi hỏi tài sản thế chấp nghiêm ngặt.

Ông cho rằng, các kênh dẫn vốn thị trường như trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán dù đã qua giai đoạn tái cấu trúc, minh bạch hóa nhưng vẫn cần chiều sâu để làm bệ đỡ vững chắc cho doanh nghiệp. Các nguồn vốn mới từ các quỹ đầu tư tư nhân, tài chính xanh, tài chính khí hậu quốc tế rất dồi dào, nhưng rào cản kỹ thuật để doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận được, lại quá cao…

Doanh nghiệp cần dòng vốn dài hạn, bền vững

Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cũng nhấn mạnh rằng, 2026-2030 là giai đoạn chúng ta tăng tốc trong đầu tư, hoàn thiện bệ phóng cho nền kinh tế. Để đầu tư cho các dự án thích ứng với biến đổi khí hậu và hạ tầng bền vững tại Việt Nam, các nhà nghiên cứu vĩ mô của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), ước tính nhu cầu vốn đầu tư là khoảng 15-17 tỷ USD mỗi năm. Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được khoảng 30 - 35% nhu cầu này. Các nhà nghiên cứu vĩ mô của World Bank cũng chỉ ra nguồn lực cho mục tiêu đầu tư này, cần đồng thời tăng cường huy động sự tham gia của khu vực tư nhân.

Bên cạnh nhu cầu vốn hạ tầng, ông cho rằng, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ tại Việt Nam cũng đang đối diện khoảng trống tín dụng lớn, với khoảng thiếu hụt tài chính hàng năm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ lên tới hàng tỷ USD và một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp có nhu cầu chưa được đáp ứng.

“Việc tìm ra lời giải cho bài toán đầy thách thức, tháo gỡ điểm nghẽn vốn, đây không chỉ là tiếp động lực cho từng doanh nghiệp, mà là đòn bẩy cho cả nền kinh tế trong giai đoạn 2026-2030. Đó chính là lý do VCCI quyết định chỉ đạo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức Diễn đàn "Khơi thông nguồn vốn, kết nối đa kênh”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho biết.

Ông cũng kỳ vọng Diễn đàn sẽ là không gian đối thoại thẳng thắn, không né tránh giữa các nhà hoạch định chính sách, các định chế tài chính, tổ chức đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp. Chúng ta ngồi lại đây không chỉ để cùng nhau thiết kế những kênh dẫn vốn mới, an toàn, hiệu quả và đa dạng hơn; mà đồng thời, bản thân các doanh nghiệp cũng cần nhận diện rõ mình phải minh bạch hóa, tái cấu trúc quản trị ra sao để tăng năng lực hấp thụ vốn.

“VCCI cam kết sẽ luôn sát cánh cùng cộng đồng doanh nghiệp, tổng hợp những sáng kiến, kiến nghị thiết thực nhất từ Diễn đàn này để gửi tới Chính phủ, các Bộ ngành liên quan, nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, khơi thông mọi nguồn lực cho sự phát triển”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh thêm.

Đình Đại - Minh Quân - Nguyễn Hùng