VCCI

Ngày 25/5/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tổ chức Hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân”.

Hội nghị có sự tham dự của hơn 100 đại biểu là lãnh đạo các tập đoàn kinh tế tư nhân, doanh nghiệp đầu ngành, các hiệp hội ngành nghề, hiệp hội doanh nghiệp địa phương đại diện cho cộng đồng doanh nhân Việt Nam.

Tiếng nói đa ngành của kinh tế tư nhân

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, PGS TS Hồ Sỹ Hùng cho biết theo lĩnh vực kinh doanh, thành phần doanh nghiệp tham dự Hội nghị phản ánh khá đầy đủ các trụ cột quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân.

Trong đó, nhóm sản xuất, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm khoảng 20%; nhóm doanh nghiệp xây dựng, bất động sản, hạ tầng, khu công nghiệp và năng lượng chiếm khoảng 19%; nhóm nông nghiệp, thực phẩm, thủy sản và dược liệu chiếm khoảng 15%; nhóm công nghệ, chuyển đổi số, AI, phần mềm và đổi mới sáng tạo chiếm khoảng 13%; nhóm thương mại, bán lẻ, du lịch và dịch vụ chiếm khoảng 10%; nhóm tài chính, ngân hàng, chứng khoán, tư vấn và quản trị doanh nghiệp chiếm khoảng 10%; bên cạnh đó là các doanh nghiệp logistics, vận tải, chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, trong danh sách tham dự có hơn 30 tập đoàn, doanh nghiệp lớn hoạt động đa ngành, có hệ sinh thái rộng, tham gia vào nhiều lĩnh vực chiến lược như công nghiệp, hạ tầng, khu công nghiệp, logistics, tài chính, nông nghiệp, năng lượng, công nghệ và thương mại dịch vụ. Đây là những doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng, tạo việc làm quy mô lớn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần hình thành các doanh nghiệp dân tộc mạnh trong giai đoạn phát triển mới.

Điều này cho thấy Hội nghị hôm nay không chỉ là tiếng nói của một vài ngành riêng lẻ, mà là tiếng nói đa dạng, bao trùm và có tính đại diện cao của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam. Đây chính là lực lượng đang trực tiếp tạo ra của cải vật chất, việc làm, nguồn thu ngân sách, năng lực sản xuất, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Mở đường cho doanh nghiệp đổi mới

Theo Chủ tịch VCCI, trong bối cảnh hiện nay, đất nước ta đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, nhằm phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030 và tiến tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Đây không chỉ là yêu cầu về tăng trưởng kinh tế mà còn là yêu cầu về nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, về khả năng tự chủ chiến lược, về chất lượng phát triển và về vị thế của Việt Nam trong một thế giới đang thay đổi rất nhanh.

Đa số các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân đều đồng lòng với mục tiêu này và mong muốn đóng góp quan trọng vào quá trình thực hiện mục tiêu này. Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp cả nước; đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho trên 80% lực lượng lao động.

Khu vực doanh nghiệp tư nhân đang ngày càng thể hiện rõ vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đầu tư công nghệ mới, phát triển kinh tế xanh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong quá trình chuẩn bị Hội nghị, VCCI đã tham vấn nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các hiệp hội doanh nghiệp. Từ các ý kiến rất tâm huyết, trách nhiệm và thực tiễn của cộng đồng doanh nghiệp, PGS TS Hồ Sỹ Hùng đã nêu ra hai nhóm vấn đề lớn cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Thứ nhất, cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các ý kiến doanh nghiệp đều thống nhất rằng Việt Nam không thể tiếp tục phát triển chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ, gia công, khai thác tài nguyên hoặc ưu đãi đầu tư theo cách truyền thống. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng quyết liệt, giá trị lớn nhất của nền kinh tế nằm ở công nghệ, dữ liệu, năng lực nghiên cứu phát triển, quản trị chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn ESG và khả năng đổi mới sáng tạo liên tục. Vì vậy, doanh nghiệp tư nhân cần được nhìn nhận không chỉ là lực lượng tạo việc làm, đóng góp ngân sách, mà còn là chủ thể trung tâm của quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng.

Để làm được điều đó, cần trao cơ hội lớn hơn cho doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng quan trọng, phát triển các công nghiệp chủ lực, công nghệ chiến lược. Đồng thời, cần có chính sách hình thành các doanh nghiệp tư nhân đầu tàu, có năng lực dẫn dắt chuỗi cung ứng trong nước, khu vực và toàn cầu; nhưng quá trình này phải gắn với nâng cao năng lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, để hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam cùng phát triển. Chính sách thu hút FDI cần gắn với yêu cầu kết nối thực chất với doanh nghiệp Việt Nam, để doanh nghiệp trong nước từng bước đi lên các khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Một yêu cầu rất cấp thiết là giảm mạnh chi phí thể chế cho doanh nghiệp. Cần rà soát các điểm nghẽn pháp lý theo chuỗi hoạt động kinh doanh, từ đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy, tín dụng, thuế, hải quan đến xuất nhập khẩu; lập danh mục các thủ tục, giấy phép con đang gây chậm trễ lớn nhất; và có cơ chế xử lý trong thời hạn cụ thể.

Bên cạnh đó, cần chuyển mạnh sang mô hình chính quyền phục vụ doanh nghiệp trên nền tảng số, với nguyên tắc “một cửa - một lần - một người chịu trách nhiệm”. Doanh nghiệp cần được theo dõi hồ sơ theo thời gian thực, biết rõ hồ sơ đang ở đâu, ai đang xử lý và thời hạn hoàn thành là bao lâu. Đây là cách rất cụ thể để giảm chi phí tuân thủ, hạn chế đùn đẩy trách nhiệm và tạo niềm tin cho doanh nghiệp đầu tư dài hạn.

Cùng với cải cách thể chế, cần khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. Cần phát triển tín dụng theo chuỗi giá trị, tín dụng xanh, quỹ đầu tư công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế bảo lãnh tín dụng và từng bước thí điểm tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ. Đồng thời, cần thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hình thành doanh nghiệp spin-off từ trường đại học, viện nghiên cứu, xây dựng sàn giao dịch tài sản trí tuệ quốc gia và tạo cơ chế để doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, nhận chuyển giao công nghệ và đưa sản phẩm khoa học công nghệ ra thị trường.

Một nội dung khác được nhiều doanh nghiệp quan tâm là cần sớm áp dụng sandbox cho các lĩnh vực công nghệ mới như công nghệ số, fintech, dữ liệu, logistics thông minh, kinh tế tầm thấp, drone, nông nghiệp thông minh và y tế số. Cơ chế thử nghiệm cần có đầu mối rõ ràng, thời hạn cụ thể và nguyên tắc không xử phạt đối với hoạt động đã được phê duyệt trong phạm vi thử nghiệm. Tinh thần là không nên “không quản được thì cấm”, mà cần tạo không gian để doanh nghiệp dám thử nghiệm, dám sáng tạo và dám đi vào những lĩnh vực mới.

Cuối cùng, cần bảo đảm doanh nghiệp tư nhân được tiếp cận công bằng hơn với đất đai, đầu tư công và hạ tầng phát triển. Cần số hóa dữ liệu đất đai, công khai quy hoạch, phát triển cơ chế một cửa về đất đai cho doanh nghiệp, có quỹ đất và nhà xưởng xây sẵn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và hạ tầng số, vì đây là nền tảng để doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tóm lại, vấn đề không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, mà là thiết kế lại môi trường phát triển để doanh nghiệp tư nhân có thể lớn lên, đổi mới, đầu tư dài hạn và tham gia vào các nhiệm vụ chiến lược của quốc gia. Khi thể chế thông thoáng hơn, vốn được khơi thông hơn, đất đai và hạ tầng được tiếp cận minh bạch hơn, công nghệ mới được thử nghiệm an toàn hơn và kết quả nghiên cứu được thương mại hóa thuận lợi hơn, kinh tế tư nhân sẽ có điều kiện trở thành lực lượng dẫn dắt đổi mới mô hình tăng trưởng của đất nước.

Thứ hai, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách khuyến khích đảng viên làm kinh tế tư nhân, coi đây là một động lực quan trọng để phát huy tinh thần làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính và phụng sự đất nước.

Nhiều doanh nhân bày tỏ sự đồng tình và ủng hộ chủ trương khuyến khích đảng viên làm kinh tế tư nhân. Đây là chủ trương có ý nghĩa lớn, thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân và đội ngũ doanh nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thực tiễn cho thấy nhiều đảng viên là chủ doanh nghiệp, cán bộ quản lý hoặc người lao động trong khu vực tư nhân đang phát huy tốt vai trò tiên phong trong sản xuất kinh doanh, đổi mới sáng tạo, tạo việc làm, chăm lo người lao động, đóng góp ngân sách, thực hiện trách nhiệm xã hội và tham gia xây dựng địa phương.

Tuy vậy, để chủ trương này đi vào cuộc sống, cần tiếp tục tháo gỡ một số vấn đề rất thực tiễn.

Trước hết, cần làm rõ hơn cơ chế, điều kiện, quy trình để chủ doanh nghiệp tư nhân, doanh nhân và người lao động trong khu vực tư nhân có thể phấn đấu trở thành đảng viên một cách phù hợp với đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Các thủ tục cần rõ ràng, thuận lợi, không hành chính hóa, không tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức, trách nhiệm xã hội và sự gương mẫu của người đảng viên.

Bên cạnh đó, cần làm rõ mối quan hệ giữa tổ chức Đảng trong doanh nghiệp với chủ sở hữu, hội đồng quản trị, ban điều hành và cơ chế quản trị doanh nghiệp. Tổ chức Đảng trong doanh nghiệp tư nhân cần được thiết kế theo hướng đồng hành, định hướng, lan tỏa văn hóa kinh doanh liêm chính, thượng tôn pháp luật, chăm lo người lao động và phát triển bền vững; không nên trở thành một tầng nấc hành chính làm giảm tính linh hoạt trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Từ thực tiễn một số địa phương, có thể nghiên cứu nhân rộng các mô hình tổ chức Đảng linh hoạt trong khu vực kinh tế tư nhân, như chi bộ trong hiệp hội doanh nghiệp, chi bộ liên doanh nghiệp hoặc mô hình tổ chức Đảng phù hợp với các doanh nghiệp chưa đủ điều kiện thành lập tổ chức Đảng riêng. Những mô hình này có thể trở thành “mái nhà chính trị chung” cho đảng viên trong doanh nghiệp tư nhân, đồng thời là nơi bồi dưỡng, tạo nguồn, kết nối và lan tỏa vai trò tiên phong của đảng viên trong cộng đồng doanh nghiệp.

Quan trọng hơn, cần xây dựng hình ảnh người doanh nhân là đảng viên như một lực lượng tiêu biểu của văn hóa kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới: làm giàu chính đáng, kinh doanh liêm chính, đổi mới sáng tạo, thượng tôn pháp luật, có trách nhiệm với người lao động, với cộng đồng và với đất nước. Khi đảng viên làm kinh tế tư nhân được tin tưởng, được khuyến khích và được bảo vệ trong khuôn khổ pháp luật, họ sẽ trở thành một lực lượng quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội, nâng cao chất lượng phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và lan tỏa tinh thần phụng sự Tổ quốc trong đội ngũ doanh nhân Việt Nam.

“VCCI xác định rõ trách nhiệm của mình là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam. VCCI không chỉ là cầu nối giữa doanh nghiệp với Đảng và Nhà nước, mà còn là tổ chức đồng hành cùng doanh nghiệp trong nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển văn hóa kinh doanh và hội nhập quốc tế”, Chủ tịch VCCI khẳng định.

VCCI đồng hành cùng doanh nghiệp

Chia sẻ về các hoạt động trong thời gian tới, PGS TS Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh sẽ tiếp tục tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm: Thứ nhất, VCCI sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp, góp phần kiến tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tư nhân phát triển.

Thứ hai, VCCI sẽ phát huy vai trò trong đối ngoại kinh tế, mở rộng thị trường, kết nối đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Thứ ba, VCCI sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và phát triển theo các chuẩn mực quốc tế.

Thứ tư, VCCI sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa liên kết giữa các doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó góp phần hình thành các doanh nghiệp công nghệ mạnh, doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi giá trị.

Đặc biệt, VCCI mong muốn tiếp tục phát huy tốt hơn nữa vai trò cầu nối tin cậy giữa cộng đồng doanh nghiệp với các cơ quan của Đảng và Nhà nước. Đồng thời tiếp tục được phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan trong quá trình nghiên cứu, tham mưu, hoàn thiện các chủ trương, chính sách lớn của Đảng về kinh tế, doanh nghiệp và doanh nhân. Với mạng lưới rộng khắp và sự phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp, ngành hàng, địa phương và cộng đồng doanh nhân trên cả nước, VCCI sẵn sàng làm đầu mối tập hợp ý kiến, sáng kiến và kiến nghị của doanh nghiệp; đồng thời lan tỏa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến cộng đồng doanh nghiệp một cách thiết thực, dễ hiểu và có khả năng đi vào cuộc sống.

“Lịch sử phát triển của nhiều quốc gia cho thấy không có quốc gia hùng cường nào mà không có một cộng đồng doanh nghiệp tư nhân mạnh. Một nền kinh tế muốn tự chủ, cạnh tranh và phát triển bền vững thì phải có những doanh nghiệp mạnh, những doanh nhân có bản lĩnh, có trí tuệ, có khát vọng và có trách nhiệm với dân tộc. Muốn đất nước phát triển nhanh và bền vững, chúng ta phải tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển.

Muốn doanh nghiệp phát triển, chúng ta phải tin tưởng, khuyến khích, bảo vệ và đồng hành cùng doanh nghiệp. Muốn kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng của đất nước, chúng ta phải khơi dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, khát vọng làm giàu chính đáng và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc của đội ngũ doanh nhân Việt Nam.

Với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành của Nhà nước, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan Trung ương, đặc biệt là Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cùng với nỗ lực vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, kinh tế tư nhân Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới mạnh mẽ hơn, tự tin hơn và đóng góp ngày càng lớn hơn cho mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, thịnh vượng”, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng bày tỏ.

Diễm Ngọc